Author: Buy Khmer Book

ឈ្នាង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ប្រដាប់​នេសាទ​មច្ឆជាតិ; ឈ្នាង​មាន ៣ ប្រភេទ​គឺ ឈ្នាង​ដង ធ្វើ​ដោយ​បន្ទោះ​ឫស្សី​មាន​ដង ១ មាន​កាំ​ផង​សម្រាប់​ដួស​ដង​កោយ​ត្រី​នៅ​ទី​ទឹក​ជ្រៅ ទឹក​ហូរ; ឈ្នាង​ដៃ ឬ ឈ្នាង​ជញ្ជាត់ ធ្វើ​ដោយ​បន្ទោះ​ឫស្សី​សម្រាប់​ដួស​កោយ (ជញ្ជាត់) យក​មច្ឆជាតិ​តូច​ៗ; ឈ្នាង​ត្រាំ ធ្វើ​ដោយ​រនាប​ឫស្សី មាន​ដង ២ មាន​កាំ​ផង​សម្រាប់​អូស​ទាញ​លើក​បាន ប្រើ​ការ​ដាក់​ត្រាំ​ក្នុង​ទឹក ។

ឈ្នក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់​នេសាទ​មច្ឆជាតិ​មួយ​ប្រភេទ មាន​សណ្ឋាន​ដូច​ថ្នង មាន​ចំពាស់ ៤ មាន​ដង ១ ។

ឈ្ងោក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បង្អោន បន្ទោរ​ក្បាល​ទាំង​ខ្លួន​ទៅ​មុខ។
ឧទាហរណ៍៖ ឈ្ងោក​តាម​បង្អួច ឈ្ងោក​មើល​មុខ ។

ឈ្ងៀម

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា មាន​ក្លិន​ធុំ​ផ្សាយ​ពី​អ្វី​ៗ ដែល​ខ្លោច ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្លិន​ឈ្ងៀម ធុំ​ឈ្ងៀម ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា មាន​ក្លិន​ធុំ​ផ្សាយ​ពី​អ្វី​ៗ ដែល​ខ្លោច ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្លិន​ឈ្ងៀម ធុំ​ឈ្ងៀម ។

ឈ្ងុយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា មាន​ក្លិន​ធុំ​ផ្សាយ​អំពី​វត្ថុ​អ្វី​ៗ​ដែល​លីង ដុត ឆ្អើរ អាំង ដល់​ឡើង​សម្បុរ​កន្លាត ។
ឧទាហរណ៍៖  ក្លិន​ឈ្ងុយ ធុំ​ឈ្ងុយ ផ្សាយ​ក្លិន​ឈ្ងុយ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍

មានន័យថា មាន​ក្លិន​ធុំ​ផ្សាយ​អំពី​វត្ថុ​អ្វី​ៗ​ដែល​លីង ដុត ឆ្អើរ អាំង ដល់​ឡើង​សម្បុរ​កន្លាត ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្លិន​ឈ្ងុយ ធុំ​ឈ្ងុយ ផ្សាយ​ក្លិន​ឈ្ងុយ ។

ឈ្ងប់ឈ្ងុយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស្វិតស្វាញ ផ្ទៀងផ្ទាត់ ពិនិត្យ​ពិច័យ ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើ​ការ​ឈ្ងប់ឈ្ងុយ ឬ​ធ្វើ​ការ​ឆ្ងិត​ឈ្ងុយ ។ ឆ្ងិតឈ្ងុយ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្វិតស្វាញ ផ្ទៀងផ្ទាត់ ពិនិត្យ​ពិច័យ ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើ​ការ​ឈ្ងប់ឈ្ងុយ ឬ​ធ្វើ​ការ​ឆ្ងិត​ឈ្ងុយ ។ ឆ្ងិតឈ្ងុយ ។

ឈ្ងប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​មាន​ក្លិន​ក្រអូប​ងំ​ឆ្អិត។
ឧទាហរណ៍៖ ក្រអូប​ឈ្ងប់ ធុំ​ឈ្ងប់។ ឈ្ងុយឈ្ងុប ឈ្ងុយ​ងំ​ខ្លាំង ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​មាន​ក្លិន​ក្រអូប​ងំ​ឆ្អិត។
ឧទាហរណ៍៖ ក្រអូប​ឈ្ងប់ ធុំ​ឈ្ងប់។ ឈ្ងុយឈ្ងុប ឈ្ងុយ​ងំ​ខ្លាំង ។

ឈោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា លូក​ដៃ​យោក​ទាំង​ខ្លួន ។
ឧទាហរណ៍៖ ឈោង​ដៃ​ចាប់ ឈោង​ដៃ​បេះ​ផ្កា ។

ឈែល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ពន្លូច​ធ្លែល (ព. អា.) ។
?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អំពើ​ដែល​ធ្វើ​ឈែល (ព. អា.) ។
ឧទាហរណ៍៖ ពាក្យ​អាស​គ្រាម​ដែល​ជន​អ្នក​ប្រឡែង​គ្នា​លេង…ពោល​សំដៅ​ទៅ​រក​អំពើ…នោះ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ពន្លូច​ធ្លែល (ព. អា.) ។

ឈើ​អែម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ ​ឬ​វល្លិ​ដើម​ធំ សំបក​មាន​រស​ផ្អែម សម្រាប់​ប្រើ​ជា​ថ្នាំ​កែ​រោគ​ ឬ​ផ្សំ​ធ្វើ​ជា​ដំបែ ។

ឈើអន្ទង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើសម្រាប់អន្ទងសូត្រឬអំបោះ ។

ឈើអណ្ដោត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើស្រួចប្រើជាអាវុធ សម្រាប់ដោតពិឃាតមនុស្សដែលមានទោសដល់ប្រហារជីវិត ( មានប្រើតែក្នុងសម័យបុរាណរាជ្យពីដើម ) ។

ឈើហុប

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើវែងមានទំហំដែលគេចាំងជា ៤ ជ្រុងឬអារបំបែកជា៤ ជ្រុង( ហៅត្រឹមតែ ហុប ក៏បាន ) ។

ឈើស្រួច

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើឬឫស្សីដែលគេបិតសម្រួចសម្រាប់រុកស្លឹកកណ្ដបឬភ្ជល់ជាដើមហើយដោតខ្នួច ។

ឈើស្រូលក្រហម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គុម្ពព្រឹក្សកម្ពស់ ១-៣ ម ដុះក្នុងព្រៃក្រាស់នៃអាស៊ីផ្នែកក្តៅ។ ឈើពណ៌ក្រហម សម្រាប់ធ្វើប្រដាប់ប្រដាប្រើប្រាស់បានគ្រប់យ៉ាង។ ស្លឹកអាចធ្វើអោយត្រីសន្លប់។ គេស្ងោរដើម ស្លឹក ឬឫសឱ្យនារទើបសម្រាលកូន ហើយផឆកឱ្យបរិភោគបាយបានច្រើន។

ឈើស្ទន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កំណាត់មែកឈើឬវល្លិស្រស់ជាដើមសម្រាប់ទំពាដុសឈ្លីជម្រះធ្មេញ ( ហៅត្រឹមតែ ស្ទន់ ក៏បាន ) ។

ឈើស្ទន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កំណាត់មែកឈើឬវល្លិស្រស់ជាដើមសម្រាប់ទំពាដុសឈ្លីជម្រះធ្មេញ ( ហៅត្រឹមតែ ស្ទន់ ក៏បាន ) ។

ឈើស្ដឹង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើសម្រាប់សន្ធឹងសំពត់គ្រឿងប៉ាក់ជាដើម ។

ឈើសូល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សូល ) ឈើស្រួចសម្រាប់ចាក់រុកគាស់ឆ្អឹះទាត់ប្រមៀល ប្រមូលសាកសព ដែលធ្វើឈាបនកិច្ច ឲ្យស្រួលឆាប់ឆេះសុស ( ហៅតាមទម្លាប់ស្រុកថា ឈើសូល៍ ( សូ ) ក៏បាន ) ។

ឈើរឹត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើ​ដែល​ចង​ពី​ចុង​កី​មក​ភ្ជាប់​នឹង​ថ្ដោក​ក្ដារ​សម្រាប់​រឹត​អន្ទង​តម្បាញ ។

ឈើរា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើ​ដែល​ចង​បន្តោកតង្ករ (គ្រឿង​តម្បាញ) ។

ឈើមាស ,ឈើកាប៉ាយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សធំមួយប្រភេទ កម្ពស់ ៣០- ៣៥ ម ដុះក្នុងព្រៃធំ នៃប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាមខាងត្បូង ។ ឈើពណ៌មាស ឬលឿងភ្លាវ សត្វល្អិតស៊ីបានប្រើសម្រាប់ធ្វើនឹម ភ្លៅរទេះ ស្ទែងសែង អ្នករបួស និងធ្នូ ។

ឈើភ្លើង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ​មួយ​ប្រភេទ មាន​ធាតុ​ក្ដៅ​ច្រើន គេ​ច្រើន​និយម​ធ្វើ​ជា​ថ្នាំ​កែ​រោគ ។

ឈើពួរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចុល្លព្រឹក្សមួយប្រភេទកម្ពស់ ៦-៧ ម ដុះក្នុងព្រៃធំនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងប្រទេសឥណ្ឌា។ អ្នកស្រុកនៅខេត្តខាងនិរតីនៃប្រទេសខ្មែរ តែងប្រើស្លឹកឈើពួ ក្នុងពិធីសូត្រមន្តអាគម។ ឈើគេប្រើសម្រាប់ធ្វើក្តារផ្ទះ។

ឈើពណ៌លឿង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមួយប្រភេទ កម្ពស់ ១០-២៥ ម​ ដុះក្នុងព្រៃធំនៃប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាម។ ឈើពណ៌លឿងមានតម្លៃសម្រាប់សង់គ្រឿងផ្ទះ ។ ផ្លែនិង គ្រាប់រសចត់ច្រើន គេប្រើសម្រាប់ស្ងោរ ធ្វើថ្នាំរាគមូល ។

ឈើផ្សំសាច់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើដែលគេយកខ្នែងមកផ្សំនឹងដើមដទៃ ឱ្យមានផលច្រើនជាងដើមកំណើត ។

ឈើផ្ដេក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើ​ ឬ​ឫស្សី​វែង​សម្រាប់​សង្កត់​ផ្ដេក​គុម្ព​ស្រូវ​ទុំ​ឲ្យ​ដួល​រាប​គេន​ដើម្បី​ឲ្យ​ស្រួល​ច្រូត ។

ឈើបុះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. ឈើបុក ) ។

ឈើបុក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើ​មូល​វែង​ស្រួច​សម្រាប់​បុក ​ឬ​បុះ​ឲ្យ​មាន​ជា​រណ្ដៅ​តូច​ៗ ហើយ​ដាក់​ដាំ​គ្រាប់​ពោត គ្រាប់​សណ្ដែក​ជាដើម ។ ឈើបុះ

ឈើទិព្វ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គុម្ពព្រឹក្សពួកមួយ កម្ពស់ ០,៣​ – ១ម ដុះដុំគ្នាក្នុងព្រៃជ្រៅនៃប្រទេសកម្ពុជា លាវ និងវៀតណាម ។ គេនិយមដាំជារុក្ខជាតិលំអ។ គ្រូខ្មែរបុរាណប្រឫសឆុង​ឬ ស្ងោរអោយអ្នកជំងឺដែលឡើងឈាមខ្លាំងផឹក ។

ឈើទាលប្រេង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមួយប្រភេទកម្ពស់ 20-30ម ដុះក្នុងព្រៃជ្រៅ លើដីទំនាប ឬដីទួលជិតមាត់ទឹក ឬមួយដុះនៅក្នុងព្រៃភ្នំដែលមានឧព្វេធពី 800 ទៅ 1500ម ។ មានដើមកំណើតក្នុងទ្វីបឥណ្ឌូចិន ជ្វា ប្រទេសហ្វីលីពីន និងកោះ Java ។ ជ័រប្រេងចម្រាញ់ដោយពួកព្នងសម្រាប់ធ្វើទៀន និងចន្លុះ ឈើសម្រាប់ធ្វើសសរផ្ទះ និងក្តារ។

ឈើទាលបាយ, ឈើទាលទឹក, ឈើទាលធំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមួយប្រភេទ​កម្ពស់ ២៥-៤០ ម ដុះក្នុងព្រៃត្រជាក់ ឬព្រៃក្រាស់មធ្យមក្នុងចន្លោះឧព្វេធពី ៣០០-៩០០ ម នៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងជ្វា។ ឈើមានតម្លៃណាស់សម្រាប់សង់ផ្ទះ ឬធ្វើប្រដាប់តាំងលំអ ពេលណា គេមិនចម្រាញ់យកជ័រពីដើម តែជារឿយៗ គេចម្រាញ់ពីដើមសម្រាប់ប្រើការផ្សេង ដូចជា លាបទូកឈើ ឬទុកធ្វើថ្នាំរំងាប់រោគ។ គ្រូថ្នាំខ្មែរយកជ័រឈើទាលបាយលាយជាមួយក្រមួនធ្វើថ្នាំបំពោកលើដំបៅរលួយ។ សំបកដើមតូចៗ ទើបទងមានស្លឹក ២-៤ គេប្រើជាថ្នាំព្យាបាលជំងឺសសន្លាក់ឆ្អឹង ថ្លើម។ ល។ ពេទ្យសត្វស្ងោរសំបកឱ្យសត្វពានៈផឹក ដើម្បីឱ្យវាស៊ីស្មៅបានច្រើនឆាប់ធំធាត់។

ឈើទាលត្រាញ់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើ​ធំ​មួយ​ប្រភេទ ច្រើន​មាន​តែ​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​របោះ​ជិត​ភ្នំ ។ ឈ្មោះ​ឈើ​តូច​មួយ​ប្រភេទ​ទៀត ដើម​មូល​ស្រលួត​ត្រង់ ដុះ​បែក​ជា​គុម្ព (អ្នក​ស្រុក​ខ្លះ ហៅ ដើម​របុក​ជា ស) ។

ឈើទាលត្រាង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គុម្ពព្រឹក្សម្យ៉ាងកម្ពស់ ១-៥ម ពេលខ្លះស្ទើវារ មានរោមច្រើនពណ៌សប្រផេះ ដុះក្នុងព្រៃស្រោង ឬមាត់ព្រៃធំៗ នៃប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាមខាងត្បូង។ គេតែប្រើមែកដែលមានស្លឹក សម្រាប់សំអាតស្ត្រីទើបសម្រាលកូនហើយ។ គ្រូថ្នាំបុរាណឆុង ឫស រម្ងាប់រោគគ្រុនចាញ់។

ឈើទាលដង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមួយប្រភេទកម្ពស់ ៣០-៤៥ ម ដុះក្នុងព្រៃជ្រៅត្រជាក់នៅលើដីមានខ្សាច់ ដីឥដ្ឋ និងដីក្រហម។ ប្រភេទនេះមានច្រើនប្រទេសណាស់ Bangladesh កោះ Andaman ភូមា ថៃ លាវ កម្ពុជា វៀតណាម។ ជ័រស្ទើររឹងសម្រាប់ធ្វើចន្លុះ ឈើពណ៌ក្រហមក្រមៅមានតម្លៃណាស់ សម្រាប់អារធ្វើក្តារ ធ្វើតុ ទូ និងប្រដាប់តាំងលំអ។

ឈើទាល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ​មួយ​ប្រភេទ​មាន​ជ័រ​សម្រាប់​ធ្វើ​ចន្លុះ​ ឬ​លាប បិទ ពរ​ទូក​ជាដើម; ឯ​ខ្លឹម​សម្រាប់​ជា​គ្រឿង​ទព្វ​សម្ភារៈ​ផ្សេង​ៗ ជា​ឈើ​មាន​ប្រយោជន៍​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​កម្ពុជ​ប្រទេស ។

ឈើទា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សម្យ៉ាងកម្ពស់ ១០-៣០ ម ដុះក្នុងព្រៃធំត្រជាក់ និងព្រៃស្មាច់នៃឥណ្ឌូចិន ជ្វា ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា និងចិន។ ដើមនេះអាចដុះបានច្រើន ដោយមានគ្រាប់តូចៗអាចហើរតាមខ្យល់ សត្វទាចូលចិត្តស៊ីគ្រាប់នេះណាស់។ ឈើមានតម្លៃសម្រាប់សងគេហដ្ឋាន និងទូក។

ឈើថ្ម, ក្បាលកន្លង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះព្រឹក្សមួយប្រភេទកម្ពស់ ៨-១៥ ម ដុះក្នុងព្រៃល្បោះ ឬក្នុងព្រៃស្ទើរក្រាស់នៃប្រទេសកម្ពុជា លាវ​ និងថៃ។ ឈើរឹងខ្មៅស្រិល គេនិយមប្រើសម្រាប់ធ្វើតុ ទូ​ និងវត្ថុលំអផ្សេងៗ។ សំបកសម្រាប់ធ្វើថ្នាំលើកកម្លាំង។

ឈើត្រង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សម្ដី​ក្លាយ​មក​ពី​ពាក្យ ចត្រង្គ (ម. ព. នោះ) ។ គួរ​ឈប់​លែង​ប្រើ​ត​ទៅ​ទៀត គួរ​ប្រើ ចត្រង្គ វិញ ។

ឈើត្បាល់, ឈើភ្នំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សម្យ៉ាងកម្ពស់ ២០-៣៥ ម ជ្រុះស្លឹកពេលរដូវប្រាំង ។ មានគល់ក្រាស់ដល់ ៧០ ស.ម វិជ្ឈមាត្រ ដុះក្នុងព្រៃស្រោងលើដីរាប ឬលើភ្នំកម្បស់ ១៨០០ ម នៃឥណ្ឌូចិន​ ឧបទ្វីបជ្វា និងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ ផ្លែទុំគេធ្វើគ្រឿងការី។ នៅប្រទេសខ្មែរ ដើមឈើនេះសម្រាប់ធ្វើត្បាល់កិនស្រូវ និងសង់ផ្ទះ។

ឈើតូច

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចុល្លព្រឹក្សកម្ពស់ ៤-៦ ម ដុះក្នុងទីវាលនៃឥណ្ឌូចិន។ ដើមមិនជាប់ល្អទេ តែគេតែងប្រើប្រាស់សម្រាប់សង់រោងបណ្តោះអាសន្ន។

ឈើតាលនាងដែង,ឈើទាលបង្គួយ, នាងដែងក្រហម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សកម្ពស់ ២០-៤០ ម ដុះក្នុងព្រៃក្រាស់ក្លាយ ឬព្រៃក្រាស់ធម្យមជ្រុះស្លឹកតិច ឬច្រើនលើដីរាប ឬលើភ្នំខ្ពស់រហូត ១២០០ ម លើដីជីជាតិ និងទឹកសម្រេងល្អ។ ដើមនេះមានក្នុងឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងជ្វា។ ជ័រសម្រាប់ប្រើការបិទទូក​ និងធ្វើចន្លុះ។ ឈើអាចប្រើធ្វើគ្រឿងផ្ទះដែលនៅម្លប់។

ឈើដៃខ្លា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមួយប្រភេទ កម្ពស់ ៣ -៤ម ដុះក្នុងព្រៃ ធំប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាម ។ ឈើគេប្រើសម្រាប់ធ្វើជាត្រា និងទ្រនាប់ជើង ។ ជ័រអាចប្រើធ្វើជាជ័រកៅស៊ូបាន ។ គ្រាប់មានជាតិប្រេង គេប្រើធ្វើជាអាហារ ។

ឈើឈ្នាន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើ​សម្រាប់​ជាន់​ឲ្យ​តង្ករ​បើក​បិទ (គ្រឿង​តម្បាញ) ។

ឈើជ្រែង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើ​សម្រាប់​ទល់​ជ្រែង​ ឬ​ឈើ​ដែល​ទល់​ទប់ ជ្រែង​អ្វី​ៗ​កុំ​ឲ្យ​ទ្រេត​កុំ​ឲ្យ​រលំ ។

ឈើជ័រធំ, ពាលពេច

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចុល្លព្រឹក ឬព្រឹក្សមួយប្រភេទកម្ពស់ពី ៥-១០ ម ដុះក្នុងព្រៃមាត់សមុទ្រក្នុងប្រទេសក្តៅទ្វីបអាស៊ី អាហ្វ្រិក អូស្ត្រាលី គ្មានដុះក្នុងទ្វីបអាមេរិកទេ។ ផ្លែក្រហម។ គ្រាប់មានជាតិពុល គេប្រើសម្រាប់បំពុលទ្រីមុននេសាទ។ ឈើប្រើសង់រោងបណ្តោះអាសន្នបាន។

ឈើជ័រ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សម្យ៉ាង មានកម្ពស់ ៦-១០ ម ដុះក្នុងព្រៃមាត់សមុទ្រ នៃអាស៊ីក្តៅ។ ឈើមានភាពរឹង ធ្ងន់ ពណ៌ក្រហមភាវ មានជាតិល្វីង បើដុតអាចឱ្យក្លិនក្រអូប ហើយក្រហាយបើប៉ះស្បែក ឬភ្នែក។ ស្លឹកពុល តិចៗ ឫសមិនសូវពុល ហើយគ្រាប់ធ្វើថ្នាំព្យាបាលជំងឺហើមជើង ដៃ។

ឈើច្រាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើ ​ឬ​ឫស្សី​ស្រួច​ខ្លី សម្រាប់​បុះ​ដី​រាស់​ដែល​រឹង​ឲ្យ​មុត​ជា​រណ្ដៅ​តូច​ហើយ​ស្ទូង​ស្រូវ (អ្នក​ស្រុក​ខ្លះ ហៅ ឈើ​ជូន) ។

ឈើច្រត់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើ​មាន​ចម្ពាម​ដែក ​ឬ​ស្ពាន់​ដាក់​នៅ​គល់​ឬ​ឥត​ចម្ពាម​ក៏​បាន​ សម្រាប់​កាន់​ច្រត់​ទប់​អត្តភាព; ក្នុង​វិន័យ​ខាង​ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​ មាន​ពុទ្ធានុញ្ញាត​ឲ្យ​ប្រើ​បាន​ចំពោះ​តែ​ភិក្ខុ​មាន​ជំងឺ ដែល​ខាន​កាន់​ឈើ​ច្រត់​មិន​អាច​នឹង​ដើរ​បាន ខ្នាត​ឈើ​ច្រត់​នោះ​យ៉ាង​វែង​បាន​ត្រឹម​តែ​ប្រវែង ៤ ហត្ថ ត្រូវ​ឲ្យ​មាន​អនុញ្ញាត​អំពី​ជំនុំ​សង្ឃ​ផង​ទើប​កាន់​បាន ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ព្រះទណ្ឌៈ ។

ឈើចាក់ធ្មេញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចម្រៀក​ឈើ​តូច​ៗ សម្រាប់​ចាក់​ឆ្កឹះ​ឲ្យ​អស់​មន្ទិល​ដែល​ជាប់​នៅ​ចន្លោះ​ធ្មេញ ។
?ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ធ្នាក់ព្រះទន្ត, ព្រះទន្តកដ្ឋ

ឈើគូស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់​សម្រាប់​គូស​យក​ភ្លើង ។
ឧទាហរណ៍៖ ឈើ​គូស ១ ហោ ឈើ​គូស ១ ប្រអប់ គ្រាប់​ឈើ​គូស សម្បក​ឈើ​គូស; (ហៅ ដែកគូស ក៏​បាន; កាល​ពី​ក្នុង​សម័យ​បុរាណ ប្រើ​ដែក​ភ្លើង, ក្នុង​សម័យ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ក៏​នៅ​មាន​ប្រើ​ខ្លះ​ដែរ ព្រោះ​ជា​របស់​អាច​ធ្វើ​កើត​ដោយ​ងាយ​មិន​ចាំ​បាច់​ទិញ, សម្រាប់​អ្នក​ក្រី​ក្រ) ។