Category: A Khmer Dictionary

បំភ្លេច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ភ្លេច នាំ​ឲ្យ​ភ្លេច​នឹក​មិន​ឃើញ។ បំភ្លេច​បំភ្លាំង ធ្វើ​ឲ្យ​ភ្លេច​ភាំង​ស្មារតី។

បំភ្លូក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ភ្លូក គំហុក​ឲ្យ​ភ្លូក។
ឧទាហរណ៍៖ បរ​បំបោល​គោ បំភ្លូក​រទេះ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពាក្យប្រៀប
មានន័យថា និយាយ​ឬ​ធ្វើ​អ្វី​ៗ​គំហុក​ហាក់​ដូច​ជា​រទេះ​ភ្លូក។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយ​បំភ្លូក​ឲ្យ​គ្នា​បាក់​ចិត្ត​ជឿ​ទាល់​តែ​លង់​ខ្លួន​អស់។

បំភ្លឺ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ភ្លឺ គឺ​អុជ​ភ្លើង លើក​ភ្លើង ទ្រោល​ភ្លើង​ឲ្យ​ភ្លឺ ឬ​និយាយ​ពន្យល់​ឲ្យ​ភ្លឺ​គំនិត​ប្រាជ្ញា ។
?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បំភ្លឺ​ជាតិគឺ​ញ៉ាំង​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​ភ្លឺ ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៀង​ត្រង់ ឲ្យ​កាន់​សុចរិត​យុត្តិធម៌ (ព. ផ្ទ. បំព្រៃ​ជាតិ)។ បំភ្លឺ​ប្រទេស គឺ​ធ្វើ​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​ភ្លឺ​លូត​លាស់​ចម្រើន ឲ្យ​រុងរឿង ឲ្យ​ថ្កើងថ្កាន (ព. ផ្ទ. បំព្រៃ​ប្រទេស)។ បំភ្លឺ​លោក គឺ​ញ៉ាំង​លោក​ឲ្យ​ភ្លឺ ឲ្យ​រុងរឿង ឲ្យ​ប្រកប​ដោយ​សុចរិត​យុត្តិធម៌, ឲ្យ​បាន​សុខ​ស្ងប់
ឧទាហរណ៍៖  អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ ជា​មនុស្ស​បំភ្លឺ​លោក; ព្រះ​ពុទ្ធ​និង​ព្រះ​អរហន្ត​ទាំងឡាយ ជា​អ្នក​បំភ្លឺ​លោក ខាង​ការ​ពន្យល់​ឲ្យ​សត្វ​លោក​រាវ​រក​ធម៌ ដើម្បី​រំលត់​ទុក្ខ​ឃើញ។ល។ ព. ផ្ទ. មនុស្ស​បំព្រៃ​លោក ពាល។

បំភ្លាំង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ភ្លាំង​ស្មារតី ។
?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​នឹង​ពាក្យ បំភ្លេច បំភ្លាត់។
ឧទាហរណ៍៖ បំភ្លេច​បំភ្លាំង (ម. ព. បំភ្លេច); បំភ្លាត់​បំភ្លាំង ធ្វើ​ឲ្យ​ភា្លត់​ភ្លាំង។

បំភ្លាត់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ភ្លាត់ ឲ្យ​ទាញ​ចេញ។

បំភ្លាង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា (ព. បុ.) បណ្ដើរ ។
ឧទាហរណ៍៖ មើល​បំភ្លាង និយាយ​បំភ្លាង គឺ​មើល​បណ្ដើរ​និយាយ​បណ្ដើរ

                  (ព. កា.) ។
ឧទាហរណ៍៖ សេ្ដច​ទត​បំភ្លាង ចរចា​រក​នាង ដោយ​ក្ដី​ស្នេហា ទ្រង់​ស្ទង់​ព្រះ​ទ័យ ស្រី​ថ្លៃ​កញ្ញា កប​ដោយ​លក្ខណា ចរិយា​ឥត​ឆ្គង។

បំភ័យ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ភ័យ ធ្វើ​ហេតុ​ដែល​មិន​គួរ​ភ័យ​ឲ្យ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​គួរ​ភ័យ។
ឧទាហរណ៍៖ បំភ័យ​ឲ្យ​គេ​ព្រួយ​ចិត្ត។

បំភ័ន្ត

មានន័យថា (ម. ព. បំភាន់)។

បំភិត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ភិត (ឲ្យ​ខ្លាច); ច្រើន​និយាយ​ថា បំភិត​បំភ័យ ឬ បំភ័យ​បំភិត គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​ភ័យ​ខ្លាំង ។

បំភាន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើឲ្យភាន់ ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំបំភាន់គេ ។

បំភល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ចេញ​អាការ​ភល​ៗ។

បំព្រំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប្រោះទឹកឬចាក់ទឹកញយៗ ឲ្យជោកឲ្យជ្រាប ។
ឧទាហរណ៍៖ បំព្រំទឹកកុំឲ្យស្ងួតទាន់; ប្រោះទឹកបំព្រំ ។

                  រត់ដោយល្បឿនយ៉ាងកណ្ដាល, រត់ត្រឹកៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ រត់បំព្រំ, ចាក់ទឹកបំព្រំមែកឈើបំបៅ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្រោះទឹកឬចាក់ទឹកញយៗ ឲ្យជោកឲ្យជ្រាប ។
ឧទាហរណ៍៖ បំព្រំទឹកកុំឲ្យស្ងួតទាន់; ប្រោះទឹកបំព្រំ ។

                  រត់ដោយល្បឿនយ៉ាងកណ្ដាល, រត់ត្រឹកៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ រត់បំព្រំ, ចាក់ទឹកបំព្រំមែកឈើបំបៅ ។

បំព្រៃ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើឲ្យទៅជាព្រៃ គឺយកអ្វីៗមានមែកឈើជាដើមមកដាក់ឲ្យទើសទែងដូចជាព្រៃ : យកមែកឈើមកដាក់រាយបំព្រៃ ។ ( ព. ប្រ. ) បំព្រៃជាតិ គឺញ៉ាំងជាតិរបស់ខ្លួនឲ្យប្រហែលដូចជាព្រៃ ។ បំព្រៃប្រទេស គឺធ្វើប្រទេសរបស់ខ្លួនឲ្យប្រហែលដូចជាព្រៃ ។ បំព្រៃលោក គឺញ៉ាំងលោកឲ្យប្រហែលដូចជាព្រៃ : ព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់ប្រទានព្រះឱវាទថា ន សិយា លោកវឌ្ឍនោ “កុំធ្វើខ្លួនឲ្យជាមនុស្សបំព្រៃលោក”, មានអត្ថន័យថា កុំប្រព្រឹត្តអាក្រក់ហួសហេតុឲ្យមានខ្លួនប្រហែលដូចជាព្រៃទ្រុបទ្រុលឬប្រហែលដូចជាចម្រូងចម្រឹង, ប្រហែលដូចជាដង្គត់ក្នុងលោកឲ្យគេទើសមុខទើសក្រោយ ឲ្យគេពិបាកចិត្តគំនិតអួអាប់ចំបែងរាល់គ្នា : មនុស្សបំព្រៃលោក ។ ព. ផ្ទ. មនុស្សបំភ្លឺលោក ( ព. ពុ. ) ។ ល ។ (មើលក្នុងពាក្យ បំភ្លឺ ទៀតផង) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ធ្វើឲ្យទៅជាព្រៃ គឺយកអ្វីៗមានមែកឈើជាដើមមកដាក់ឲ្យទើសទែងដូចជាព្រៃ : យកមែកឈើមកដាក់រាយបំព្រៃ ។ ( ព. ប្រ. ) បំព្រៃជាតិ គឺញ៉ាំងជាតិរបស់ខ្លួនឲ្យប្រហែលដូចជាព្រៃ ។ បំព្រៃប្រទេស គឺធ្វើប្រទេសរបស់ខ្លួនឲ្យប្រហែលដូចជាព្រៃ ។ បំព្រៃលោក គឺញ៉ាំងលោកឲ្យប្រហែលដូចជាព្រៃ : ព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់ប្រទានព្រះឱវាទថា ន សិយា លោកវឌ្ឍនោ “កុំធ្វើខ្លួនឲ្យជាមនុស្សបំព្រៃលោក”, មានអត្ថន័យថា កុំប្រព្រឹត្តអាក្រក់ហួសហេតុឲ្យមានខ្លួនប្រហែលដូចជាព្រៃទ្រុបទ្រុលឬប្រហែលដូចជាចម្រូងចម្រឹង, ប្រហែលដូចជាដង្គត់ក្នុងលោកឲ្យគេទើសមុខទើសក្រោយ ឲ្យគេពិបាកចិត្តគំនិតអួអាប់ចំបែងរាល់គ្នា : មនុស្សបំព្រៃលោក ។ ព. ផ្ទ. មនុស្សបំភ្លឺលោក ( ព. ពុ. ) ។ ល ។ (មើលក្នុងពាក្យ បំភ្លឺ ទៀតផង) ។

បំព្រួម

មានន័យថា (ម. ព. បំប្រួម) ។

បំព្រុល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ព្រុល​ឡើង គឺ​រុក​រុញ​គំនរ​ភ្លើង​ឲ្យ​ឆេះ​ទ្រលោម​ឡើង ឬ​ឲ្យ​ហុយ​ផ្សែង​ខ្ជោល​ឡើង ឬ​ក៏​ធ្វើ​សត្វ​ល្អិត​ឲ្យ​ផ្អើល​ខ្មួល​ឡើង។

បំព្រាត់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ព្រាត់ ពង្រាត់​ឲ្យ​ឃ្លាត​ចេញ​ពី​គ្នា (ម. ប្រ. , ច្រ. ប្រ. ពង្រាត់)។

បំព្រាច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ព្រាច គឺ​បាច​សាច​ឲ្យ​ព្រាច​ចេញ​ទៅ។
ឧទាហរណ៍៖ បំព្រាច​ទឹក​ទៅ​លើ​គ្នា។

បំព្រាង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វេលាដែលព្រះអាទិត្យទើបនឹងបញ្ចេញពន្លឺឃើញព្រាងៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ ពេលបំព្រាង, ភ្លឺបំព្រាង ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ភ្លឺ​ព្រាង​ៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ ខែ​រះ​បំព្រាង។

                   វេលាដែលព្រះអាទិត្យទើបនឹងបញ្ចេញពន្លឺឃើញព្រាងៗ ។

ឧទាហរណ៍៖ ពេលបំព្រាង, ភ្លឺបំព្រាង ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ភ្លឺ​ព្រាង​ៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ ខែ​រះ​បំព្រាង។

បំព្រង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា  ស្រស់​ត្រចង់​ឬ​ត្រយង់​ភ្លឺ​ថ្លា។
ឧទាហរណ៍៖  ស្រស់​បំព្រង មុខ​បំព្រង ល្អ​បំព្រង។

បំព័ទ្ធ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ព័ទ្ធ ចាប់​ទាញ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ទំនង​ព័ទ្ធ​ព័ន្ធ។
ឧទាហរណ៍៖ បំព័ទ្ធ​ទង​ម្លូ បំព័ទ្ធ​វល្លិ​ឲ្យ​វា​ព័ទ្ធ​ស្រួល។

បំពោរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ពោរ គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពោរ​ឡើង ឲ្យ​មាន​ពោរ​ពាស។
ឧទាហរណ៍៖ បំពោរ​ទឹក បំពោរ​ភោជនាហារ។

បំពោប

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ពោប គឺ​ចង​ឬ​ចាប់​សង្កត់​ឲ្យ​ពោប។
ឧទាហរណ៍៖ ចាប់​បំពោប​ហើយ​អង្គុយ​សង្កត់​ពី​លើ​ថែម​ទៀត។

បំពោត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បញ្ឆោត​ដោយ​ដំណើរ​បញ្ឆុក​ឲ្យ​គេ​ឈ្លក់​គំនិត​ជឿ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំ​បំពោត​គេ; និយាយ​បំពោត។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា សម្ដី​បំពោត សម្ដី​បញ្ឆោត។
?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា បញ្ឆោតដោយដំណើរបញ្ឆុកឲ្យគេឈ្លក់គំនិតជឿ ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំបំពោតគេ; និយាយបំពោត ។

បំពោក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ថែម​ឲ្យ​ពោរ​ពេញ​ហៀរ​ហូរ​ដូច​គេ​ពោក ​ឬ​ពពោក​ថែម​ហើយ​ថែម​ទៀត។

បំពេន

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ពេន ដាក់​រៀប​ឲ្យ​ពេន។
ឧទាហរណ៍៖ បំពេន​អន្ទង់​ក្នុង​ឆ្នាំង បំពេន​ផ្នួង​សក់។

បំពេញរាជ្យ, បំពេញរាជ, កំពីងរាជ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ​ដំណាំ​ដើម​ធំ​មួយ​ប្រភេទ… (ម. ព. លោះ ន.)។

                     ឈ្មោះព្រឹក្សមួយប្រភេទកម្ពស់ ២-៣០ម ដុះក្នុងព្រៃក្រាស់នៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ប្រទេសឥណ្ឌា គេដាំនៅប្រទេសជ្វា និងឥណ្ឌូណេស៊ី។ គេនិយមដាំក្នុងសួនជាដំណាំ ដោយស្លឹក និងផ្លែបរិភោគបាន។ គេអាចយកសាច់នៃផ្លែទុំៗ ធ្វើជតំណាប់។ តាមក្បួនឱសថបុរាណ ស្លឹក និងឫស អាចស្ងោរផឹកព្យាបាលជំងឺរាគ។

បំពេញរាជ្យ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើដំណាំដើមធំមួយប្រភេទ . . . ( ម. ព. លោះ ន. ) ។

បំពេញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើឲ្យពេញ, ឲ្យបរិបូណ៌ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំពេញសេចក្ដី, បំពេញសំណុំរឿង, ចាក់ដីបំពេញជង្ហុក ។ បំពេញបំបាន បំពេញឲ្យមានឲ្យបាន ។

បំពេ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ពោល​ពាក្យ​ថ្នាក់​ថ្នម​លួង​លោម​មាន​បទ មាន​ទំនុក​ដើម្បី​ឲ្យ​ដេក​លក់ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំពេ​កូន។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ទំនុក បទ ឬ​ឈ្មោះ​ភ្លេង​មួយ​មេ ។
ឧទាហរណ៍៖ ទំនុក​បំពេ ភ្លេង​បំពេ។

បំពៀច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ពៀច។
ឧទាហរណ៍៖ បំពៀច​សំបក​ប៉ោត។

បំពើត

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​នឹង​ពាក្យ បំពើង។
ឧទាហរណ៍៖ បំពើត​បំពើង គឺ​បំពើង​ខ្លួន​ខ្ពស់​ៗ​ទាប​ៗ (ព. ព.)។

បំពើង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ពើង ប្រឹង​ពើង។
ឧទាហរណ៍៖  បំពើង​ទ្រូង​ឲ្យ ដោយ​អាការ​មើល​ងាយ។

បំពួនស្ករ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះនំស្រស់មួយប្រភេទ ធ្វើដោយម្សៅដំណើបលញ់ស្រោបបំពួនដុំស្ករត្នោតបំបាំងបាត់មើលមិនឃើញ ។
ឧទាហរណ៍៖ នំបំពួនស្ករ; ហៅថា នំផ្លែអាយ ក៏បាន; ជួនកាលមានអ្នកខ្លះហៅថា នំកើតក្ដី ក៏បានដែរ (ព. សា.) ។

                   នំនេះមានឈ្មោះហៅបាន ៣ យ៉ាងដូច្នេះឯង, បណ្ដាឈ្មោះទាំង ៣ យ៉ាងនេះ, ឈ្មោះ ២ យ៉ាងគឺ បំពួនស្ករ និង ផ្លែអាយ មានអត្ថន័យជាក់ច្បាស់ក្នុងមេពាក្យទាំងនេះហើយ ឯឈ្មោះថា នំកើតក្ដី នេះមានរឿងតំណាលថា កាលពីព្រេងនាយ មានបុរស ២ នាក់អង្គុយស៊ីនំនេះជិតគ្នា, បុរសម្នាក់ពមនំនេះតាមទម្លាប់, ឯបុរសម្នាក់ទៀតខាំនំនេះចំពាក់កណ្ដាល ទឹកស្ករខាងក្នុងក៏ធ្លាយបាញ់ទៅត្រូវមុខបុរសម្នាក់, ស្រាប់តែបុរសនោះក្រោកឡើងដាល់តប់គ្នា, ក៏កើតជាការប្តឹងប្តល់គ្នា, ទើបចៅក្រមឲ្យឈ្មោះនំនេះថា នំកើតក្ដី ចាប់ដើមតាំងពីកាលនោះមក; នំនេះក៏មានឈ្មោះបីយ៉ាងដូច្នេះឯង, ប៉ុន្តែ នំកើតក្ដី ជាពាក្យសាមញ្ញ គេមិនសូវហៅទេ គេច្រើនហៅតែ នំបំពួនស្ករ និង នំផ្លែអាយ; បំពួនស្ករ ជាឈ្មោះដើម ត្រឹមត្រង់តាមអត្ថន័យជាងឈ្មោះទាំងពីរ ពីព្រោះមានដុំស្ករត្នោតដែលគេដាក់បំពួនខាងក្នុងពិតមែន ។

បំពួន

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ពួន លាក់ បំបាំង។
ឧទាហរណ៍៖ បំពួន​កូន​ឲ្យ​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ។

បំពុល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ពុល។  បំពុល​ចិត្ត ញ៉ាំង​ចិត្ត​ឲ្យ​យល់​ខុស, ឲ្យ​វិល​វល់​ដូច​ត្រូវ​ថ្នាំ​ពុល ។
ឧទាហរណ៍៖ បំពុល​ដោយ​ដាក់​ថ្នាំ​ក្នុង​សុរា វា​ស្លាប់​ដោយ​គេ​បំពុល។

បំពាំង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ពាំង ឲ្យ​រាំង ឲ្យ​បាំង ឲ្យ​ស្ទះ​ឬ​ចុក បិទ​ខ្ទប់​មិន​ឲ្យ​លេច មិន​ឲ្យ​ជ្រាប​ទឹក។

បំពាំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​នៅ​ពាំ គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​នៅ​បៀម​ប្របេះ​មិន​ស៊ប់​ទៅ​ខាង​ក្នុង​ឬ​ខាង​ក្រៅ។
ឧទាហរណ៍៖  បំពាំ​ពាក្យ បំពាំ​សេចក្ដី; និយាយ​បំពាំ ដាក់​បំពាំ។

បំពារ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើឲ្យពារលើ, ពារទាំងបំពាន; រំលោភដាក់, រំលោភលើ ។
ឧទាហរណ៍៖ បរសេះបំពារលើដំណាំគេ, ជិះសេះបំបោលបំពារលើគេ ។

                  បំពារបំពាន ឬ បំពានបំពារ ឲ្យពានពារលើ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំពារបំពានលើច្បាប់បញ្ញត្ត ។ បំប៉ះបំពារ បំពារឲ្យប៉ះលើ ។

បំពាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ពាន​ពារ​លើ រំលោភ​លើ; ទាំង​រំលោភ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើ​បំពាន​លើ​ច្បាប់ និយាយ​បំពាន។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ពាន​ពារ​លើ រំលោភ​លើ; ទាំង​រំលោភ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើ​បំពាន​លើ​ច្បាប់ និយាយ​បំពាន។

បំពាក់សក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះចុល្លព្រឹក្សកម្ពស់ ២-៣ម ច្រើនក្លាយជាវល្លិ៍័ ដុះក្នុងព្រៃមាត់សមុទ្រ នៃប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាមខាងត្បូង។ ផ្កាពណ៌លឿងភាវ ក្លិនក្រអូប គេច្រើនប្រើដោតជាកំរង ឬសំរាបើបំពាក់សក់នារីជាលំអ ។

បំពាក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ពាក់​ឲ្យ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំពាក់​អាវ​ឲ្យ; បំពាក់​គ្រឿង​អលង្ការ, បំពាក់​ស័ក្តិ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឿង​សម្រាប់​បំពាក់; សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ពាក្យ សម្លៀក។
ឧទាហរណ៍៖ សម្លៀក​បំពាក់ គឺ​ប្រដាប់​សម្រាប់​ស្លៀក​ពាក់ គ្រឿង​ស្លៀក​ពាក់។

បំពម

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បង្ខំ​ឲ្យ​ពម។
ឧទាហរណ៍៖ បំពម​បាយ បញ្ចុក​បាយ​ឲ្យ​ពម​ឲ្យ​ទំពា​លេប។

បំពត់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ខំ​ពត់​ឲ្យ​បាន​ដូច​ចិត្ត​ឬ​ឲ្យ​បាន​បទ។
ឧទាហរណ៍៖ បំពត់​ដង​សន្ទូច; បំពត់​កូន​តាំង​ពី​តូច ទូន្មាន​ប្រៀន​ប្រដៅ​កូន​ឲ្យ​មាន​សណ្ដាប់​ធ្នាប់​ល្អ​តាំង​ពី​វា​នៅ​តូច។

បំពង់​ក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សរីរាវយវៈ​មាន​សណ្ឋាន​ដូច​ជា​តួ​បំពង់​ក្នុង​ក។
ឧទាហរណ៍៖ ឈឺ​បំពង់​ក។

បំពង់ស្រមោច ពោធិសាត់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដើមនេះជាវល្លិវារតោងឈើជិតខាង គ្មានរោមទេ ដុះក្នុងវាលភក់ល្បាប់កណ្តាលព្រៃ នៃខេត្តពោធិសាត់ និងនៅប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូង។ ស្លឹកគ្មានរោម មានទងសំប៉ាត រាងដូចស្លាប។ បំពង់មានពីរប្រភេទ បំពង់ខាងលើរាងដូចកូនដបបំពង់ខាងក្រោមរាងជាបំពង់តូចៗ។ ភាគដែលលយចេញ រាងដូចជរមានព្រុយៗ។

បំពង់ស្រមោច កំពត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះគុម្ពព្រឹក្សតូចមួយប្រភេទ កម្ពស់ ១ម ច្រើនវារលើដើម ជិតខាង ដុះលើដីសើមៗ តាមមាត់ព្រៃធំលើដីទំនាប ឬលើភ្នំ ដើមនេះមានច្រើនក្នុងខេត្តកំពត ជាពិសេសលើភ្នំបូកគោ និងនៅប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូង។ បំពង់រាងខ្លី តែធំជាងបំពង់នៅខេត្តកំពង់ធំ។ គម្របមានឆ្នូតៗខាងក្នុង។

បំពង់ស្រមោច

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះគុម្ពព្រឹក្ស តូចឆ្មារ មួយប្រភេទ វារលើដើមឈើ លើដីទំនាបមានខ្សាច់ ក្នុងព្រៃល្បោះ ច្រើនមានក្នុងខេត្តកំពង់ធំ និងប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូង។ បំពង់មានពីរយ៉ាង បំពង់ខ្ចីសណ្ឋានប្រហែលគោល បំបង់ចាស់រាងទ្រវែង។ ភាគដែលលយនៃបំពង់ផ្នែកខាងពោះ មានព្រុយៗជាច្រើនរាងដូចជ័រ។ ស្លឹកមានរោម។

បំពង់រំលាយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ឧបករណ៍ប្រើសំរាប់វិភាគធាតុក្នុងសមាសធាតុដោយរំលាយធាតុនោះជាមួយសមាសធាតុដទៃទៀត។
ឧទាហរណ៍៖ វិភាគអាសូតក្នុងសមាសធាតុសរីរាង្គដោយរំលាយសមាសធាតុជាមួយសូដ្យូម និងធ្វើវិភាគសំរាប់សូដ្យូមស្យាណាត។

បំពង់រឿង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. បំពង់ករឿង ) ។

បំពង់ប្រហុក, បេឡើយលឿង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះព្រឹក្សមួយប្រភេទ កំពស់ ២៥-៣០ម ដុះក្នុងព្រៃធំ ឬព្រៃល្បោះនៃប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាមខាងត្បូង។

បំពង់បំណិតប្រភាគ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ឧបករណ៍ប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយសំរាប់ការញែកសមាសធាតុសន្ទនីយ (ឧស្ម័ន ឬអង្គវត្ថុរាវ) ដោយប្រភាគកម្មចំហាយ-វត្ថុរាវ ឬយោបក វត្ថុរាវ-វត្ថុរាវ ឬសំរូប វត្ថុរាវ-វត្ថុរឹង។

បំពង់បិត

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ឧបករណ៍បំណិតមួយសំរាប់បំណិតប្រភាគ។

បំពង់ករឿង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ​មួយ​ប្រភេទ ផ្លែ​តូច​ៗ​ស្រដៀង​នឹង​ផ្លែ​ជន្លូស បរិភោគ​បាន។ បំពង់រឿង។

បំពង់ក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សរីរាវយវៈមានសណ្ឋានដូចជាតួបំពង់ក្នុងក ។
ឧទាហរណ៍៖ ឈឺបំពង់ក ។

បំពង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វត្ថុមានរាងមូលទ្រវែងមានប្រហោង មានមាត់ មានបាត សម្រាប់ដាក់វត្ថុផ្សេងៗឬវត្ថុផង់ជាដើម ក៏ដាក់បាន
ឧទាហរណ៍៖ បំពង់ត្នោត បំពង់សម្រាប់ត្រងទឹកត្នោត ។ បំពង់ជម្រះ បំពង់សម្រាប់ដាក់ទឹកជម្រះអាចម (ម. ព. តយ ផង) ។ បំពង់ម្ជុល បំពង់តូចឬក្លាក់តូចដាក់ម្ជុល ។

បំពង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ពង​ឡើង ឲ្យ​ដោរ​ឡើង ឲ្យ​ពង​ស្តុល​ឡើង។
ឧទាហរណ៍៖ បំពង​សាច់​ជូរ។

បំពក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ជា​ភ្នក់ គឺ​ដុត​គ្រប​លុប​រងើក​ភ្លើង​ឲ្យ​កប់​នៅ​ខាង​ក្នុង​មិន​ឲ្យ​មាន​អណ្ដាត​ឲ្យ​ឆេះ​ហុយ​តែ​ផ្សែង។
ឧទាហរណ៍៖ បំពក់​ភ្លើង។

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពាក្យប្រៀប
មានន័យថា ចង​កំហឹង​ទុក​ឲ្យ​នៅ​ក្ដៅ​រង្គំ​មិន​ចេះ​ស្រាក
ឧទាហរណ៍៖ បំពក់​សេចក្ដី​ក្រោធ, បំពក់​កំហឹង; ឬ (ព. ប្រ.) និយាយ​ថា បំពក់​ភ្លើង ដូច្នេះ​ក៏​បាន។

បំផ្លើស

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​លើស គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​កើន​ឲ្យ​ជ្រុល​ហួស ។
ឧទាហរណ៍៖ បំផ្លើស​ពាក្យ, បំផ្លើស​សេចក្ដី។

                  ប្រើ​ជា កិ. វិ. ឬ គុ. ក៏​បាន ។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយ​បំផ្លើស; សម្ដី​បំផ្លើស។

បំផ្លិច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​លិច ឲ្យ​ហិន។

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​នឹង​ពាក្យ បំផ្លាញ ថា បំផ្លិចបំផ្លាញ គឺ​បំផ្លាញ​ឲ្យ​លិច​លង់​ហិន​ហោច។

បំផ្លិច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​លិច ឲ្យ​ហិន។
?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​នឹង​ពាក្យ បំផ្លាញ ថា បំផ្លិចបំផ្លាញ គឺ​បំផ្លាញ​ឲ្យ​លិច​លង់​ហិន​ហោច។

បំផ្លាញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​លាញ ពន្លាញ គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​វិនាស​អន្តរាយ។
ឧទាហរណ៍៖ ចាយ​វាយ​ខ្ជីខ្ជា​បំផ្លាញ​ទ្រព្យ។

បំផ្លាង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ផ្លាង គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​បាត់​សាំង។

បំផើម

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ផើម គឺ​ដើរ​ហើរ​ឬ​ប្រព្រឹត្ត​ក្នុង​ការ​ស្មន់​អន្ធករ​នឹង​ស្ត្រី​ឲ្យ​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ (ព. សា.)។

បំផូរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ឡើង​ប៉ផូរ; ធ្វើ​ឲ្យ​ឡើង​ដោរ​ស្រុះ​ស្មើ​គ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ បំផូរ​អុត ឬ​បំផូរ​ផ្កា​ឈើ។

បំផុស

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ផុស។
ឧទាហរណ៍៖ បំផុស​ដី។

បំផុល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ផុល។
ឧទាហរណ៍៖ បំផុល​ផេះ។

បំផុយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ផុយ ដាក់​ចោល​ឲ្យ​ផុយ។

បំផុត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ផុត ។
ឧទាហរណ៍៖ បំផុត​ស្បៀង បំផុត​ផ្លូវ​សេចក្ដី បំផុត​ជើង។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ផុត​ពី​គេ បង្អស់ ផ្ដាច់ បណ្ដាច់។ ខូច​បំផុត ខូច​ផ្ដាច់។ តូច​បំផុត តូច​បង្អស់​ជាង​គេ ។ ធំ​បំផុត ធំ​ដាច់​គេ ។ ស្រុក​បំផុត​ដែន ចុង​ស្រុក ។ល។
ឧទាហរណ៍៖ ទី​បំផុត ចុង​បំផុត។

បំផុង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ផុង ធ្វើ​ឲ្យ​លង់​គំនិត។
ឧទាហរណ៍៖ បំផុត​គំនិត​ឲ្យ​គ្នា​វិល​វក់​ខូច​អស់។

បំផឹក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ឲ្យ​ផឹក នាំ​ឲ្យ​ផឹក ឬ​បង្ខំ​ឲ្យ​ផឹក។
ឧទាហរណ៍៖ បំផឹក​ស្រា​គ្នា​ទាល់​តែ​ស្រវឹង​លែង​ដឹង​អ្វី។

បំផាយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ផាយ គឺ​បំបោល​ឲ្យ​បោះ​ជើង​ទាំង ៤ ទៅ​មុខ​ស្មើ​គ្នា​ពេញ​កម្លាំង (ចំពោះ​តែ​សេះ)។
ឧទាហរណ៍៖ បំផាយ​សេះ​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​ទាន់​ពេល​ប្រជុំ។

បំផត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ផត ខំ​ប្រឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ផត។
ឧទាហរណ៍៖ បំផត​ពោះ។

បំប្លោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ប្លោង​ឡើង​ទៅ​លើ។
ឧទាហរណ៍៖ ចោល​ដុំ​ដី​បំប្លោង ត្រី​លោត​បំប្លោង​ចេញ​ពី​ទ្រុង។

បំប្លែង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ប្លែង គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រែ​ចាក​ភេទ ចាក​ភាព ចាក​ទំនង​ដើម។
ឧទាហរណ៍៖  បំប្លែង​ទូក​អុំ​ឲ្យ​មក​ជា​ទូក​ចែវ។

បំប្លេង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា នាំ ឬ​បង្គាប់​ឲ្យ​ប្លេង​ចោល។

បំប្រួម

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រួម ឲ្យ​រួម​ជា​រាង​ជ្រលម។ បំព្រួម។
ឧទាហរណ៍៖ បិត​បន្ទោះ​បំប្រួម​ឲ្យ​តូច​ម្ខាង។

បំប្រក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បណ្ណង្គជាតិមួយប្រភេទផ្ញើខ្លួនលើដើមឈើ ឬដុះក្នុងក្រហែងថ្ម នៃប្រទេសក្តៅលើសកលលោក។ គេយកដើននេះផ្សំថ្នាំព្យាបាលជំងឺច្រើន ពិសេសបាក់ឆ្អឹង គ្រេច និងរាក់ធ្មេញ។

បំប៉ះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ ដាក់​ឲ្យ​ប៉ះ​គ្នា។
ឧទាហរណ៍៖  បំប៉ះ​ជ្រុង​តុ​ទៅ​នឹង​ជញ្ជាំង។

បំប៉ោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ោង ខំ​ប្រឹង​ឲ្យ​ប៉ោង។
ឧទាហរណ៍៖ បំប៉ោង​ប្លោកជ្រូក បំប៉ោង​ពោះ។

បំប៉ឹម

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដាក់​ឲ្យ​ប៉ឹម គឺ​ដាក់​ឲ្យ​លេច​ឲ្យ​លៀន​តែ​បន្តិច​ចេញ​ពី​មាត់ ពី​រន្ធ​ពី​រូង។
ឧទាហរណ៍៖ បំប៉ឹម​នៅ​មាត់​រន្ធ; ដាក់​បំប៉ឹម​ក្បែរ​មាត់​រូង។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដាក់​ឲ្យ​ប៉ឹម គឺ​ដាក់​ឲ្យ​លេច​ឲ្យ​លៀន​តែ​បន្តិច​ចេញ​ពី​មាត់ ពី​រន្ធ​ពី​រូង។
ឧទាហរណ៍៖ បំប៉ឹមនៅមាត់រន្ធ; ដាក់បំប៉ឹមក្បែរមាត់រូង ។

បំប៉ាន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ាន់ គឺ​បំបែរ​ឲ្យ​វៀច​ឲ្យ​ងាក​ចេញ​ពី​ផ្លូវ​ពី​ទំនង​ដើម។
ឧទាហរណ៍៖ បំប៉ាន់​មុខ​ទឹក។

បំប៉ន

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ផ្គត់ផ្គង់អាហារ, ចំណី ឲ្យបរិបូរលើសលុបជាងធម្មតា ។
ឧទាហរណ៍៖ បំប៉នចំណី, បំប៉នគោឲ្យធាត់ ។

                  បំប៉នបំពេញ ឬ បំពេញបំប៉ន បំប៉នឲ្យគ្រប់គ្រាន់លើសជាងប្រក្រតី ។
ឧទាហរណ៍៖ បំពេញបំប៉នកូនទាល់តែឡើងចិត្តឡើងចាងច្រងេងច្រងាងអស់ ។

បំបះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើឲ្យបះ គឺធ្វើឲ្យអ្វីៗងើបខ្ពស់ម្ខាងឲ្យទាបម្ខាង ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបះឈើហុប, បំបះរទេះ ។

                  នាំឲ្យបះ, ឲ្យផ្អើលជ្រួលជ្រើម ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបះអ្នកស្រុក ។

                  បំបះបំបោរ នាំឲ្យបះបោរ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបះបំបោរពួកកម្មករឲ្យឈប់ធ្វើការ ។ បំបះបំភ្លូក នាំឲ្យបះឲ្យភ្លូក គឺនាំឲ្យបះភ្លូកឈូឆរចុះឡើង ។

បំបៅ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើឲ្យបៅ, ឲ្យបៅ, ញ៉ាំងអ្នកដទៃឲ្យបៅ ។
ឧទាហរណ៍៖ ម្ដាយបំបៅកូន ។

បំបោល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បោល ដេញ​ឲ្យ​បោល បង្ខំ​ឲ្យ​បោល។
ឧទាហរណ៍៖ បំបោល​គោ បំបោល​ក្របី។

បំបោរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បោរ គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពើង ឲ្យ​រមួល ឲ្យ​វៀច។ ប្រើ​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ពាក្យ បំបះ ក៏​បាន
ឧទាហរណ៍៖ បំបះ​បំបោរ គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​បះ​បោរ : បំបះ​បំបោរ​អ្នក​ស្រុក​ឲ្យ​ជ្រួល​ជ្រើម (ម. ព. បះ​បោរ ក្នុង​ពាក្យ បះ ផង)។

បំបែរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បែរ ឲ្យ​ងាក ឲ្យ​រេ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបែរ​ចិត្ត បំបែរ​សេចក្ដី បំបែរ​មុខ​រទេះ។

បំបែន

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​បរិវារ​របស់​ពាក្យ បំបត់។
ឧទាហរណ៍៖ បំបត់​បំបែន គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​បត់​បែន។

បំបែក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បែក។
ឧទាហរណ៍៖ បំបែកពួក, បំបែកជួរ ។ ( ម. ព. ប្របែក ផង ) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា មើល decomposition។

បំបៀត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បៀត ឬ​ខំ​ប្រឹង​ប្របៀត។

បំបួស

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បួស ធ្វើ​ឲ្យ​បាន​ជា​អ្នក​បួស ញ៉ាំង​កុលបុត្រ​ឲ្យ​បួស។
ឧទាហរណ៍៖ បំបួស​កូន​ជា​សាមណេរ។

បំបិទ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប្រាប់ បង្គាប់ ឲ្យ​បិទ​ឬ​ខំ​ប្រឹង​បិទ​បាំង​មិន​ឲ្យ​គេ​ឃើញ មិន​ឲ្យ​គេ​ដឹង មិន​ឲ្យ​លេច​ឮ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបិទ​មាត់ គឺ​ហាម​មិន​ឲ្យ​និយាយ​ប្រាប់​គេ; បំបិទ​សេចក្ដី គឺ​ហាម​គេ​ឲ្យ​បិទ ឬ​ខំ​ប្រឹង​បិទ​ខ្លួន​ឯង​មិន​ឲ្យ​អ្នក​ផង​ដឹង​សេចក្ដី​នុះ។ល។

បំបាំង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បាំង ឲ្យ​មើល​ពុំ​ឃើញ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបាំង​ខ្លួន​នឹង​គុម្ពោត​ឈើ ។

បំបាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បាន​ឲ្យ​មាន។ ប្រើ​ជាមួយ​នឹង​ពាក្យ​បំពេញ។
ឧទាហរណ៍៖ បំពេញ​បំបាន បំពេញ​ឲ្យ​បាន​ឲ្យ​មាន។

បំបាត់ឧស្ម័ន

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា មើល getter ។
សារធាតុដែលត្រូវបានប្រើប្រាសដើម្បីផ្ដាចយកបរិមាណតិច តួចនៃ សារធាតុផេ្សងពីប្រព័ន្ធមួយដោយបន្សំគីមី។
ឧទាហរណ៍៖ លោហៈដូចជា ម៉ាញេស្យូមអាចត្រូវបានប្រើដើម្បីផ្ដាច់ចេញបរិមាណខ្យល់តិចតួចចុងក្រោយ នៅពេលបង្កើតសុញ្ញាកាសខ្ពស់។ កែទែផេ្សងៗក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ផងដែរដើម្បី ផ្ដាច់ធាតុមិនសុទ្ធពីវត្ថុចំលងអគិ្គសនីពាក់កណា្ដល។ មើល also scavenger ។

បំបាត់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើឲ្យបាត់ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបាត់ក្រោធ, បំបាត់រោគ ។

                  លក់ដូររបស់បំភ័ន្ដគេយកចំណេញ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបាត់ភ្នែកជញ្ជីង ។

                  ខ្ចីទ្រព្យរបស់គេយកទៅលាក់ទុក ប្រាប់គេថាបាត់ទៅហើយ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបាត់ទ្រព្យគេ ។

បំបាក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បាក់ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបាក់មែកឈើ, កាច់បំបាក់ ។

                 ធ្វើឲ្យបាក់ចិត្តខ្លាច ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបាក់កូនកុំឲ្យវាបានចិត្ត ។ បំបាក់បំបប ( ម. ព. បំបប ) ។ បំបាក់បំបែក ធ្វើឲ្យបាក់បែក; ធ្វើឲ្យឈ្លោះទាស់ទែងបាក់បែកចាកគ្នា ( ប្រើជា បំបែកបំបាក់ ក៏បាន ) ។ បំបាក់ស្បាត ធ្វើឲ្យបាក់ស្បាតរាងចាល ។

បំបរបង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើនិរទេស, ប្រោសចោលឲ្យចេញផុតចាកដែន, ធ្វើបព្វាជនីយកម្ម ។
ឧទាហរណ៍៖ បំបរបង់មនុស្សមានទោសឧក្រឹដ្ឋពីរនាក់ ។

បំបរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា កំចោក​ឲ្យ​ខ្ចាត់​ចេញ​ឆ្ងាយ។ បណ្ដេញ​បំបរ បណ្ដេញ​កំចោក​ដោយ​កំហែង ដោយ​បង្ខំ។

បំបប

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​របប ឲ្យ​មាន​សណ្ដាប់​ធ្នាប់ ឲ្យ​បាន​បទ​ដោយ​ខ្លប​ខ្លាច។ បំបាក់​បំបប ធ្វើ​ឲ្យ​បាក់​បប។