Category: A Khmer Dictionary

បំបត់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បត់ ឲ្យ​ត្រឡប់។
ឧទាហរណ៍៖ បំបត់​រទេះ។

បំបង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បង់ នាំ​ឲ្យ​បង់ (ឲ្យ​ខាត ឲ្យ​អស់)។
ឧទាហរណ៍៖ ទិញ​បំបង់​ប្រាក់ ចិញ្ចឹម​បំបង់​បាយ គឺ​ទិញ ចិញ្ចឹម​ឲ្យ​តែ​បំបង់​ប្រាក់ បង់​បាយ​ឥត​ប្រយោជន៍។

បំនែកនៃម៉ាស៊ីន

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា បំណែកនៃសម្ភារៈបរិក្ខារផលិតកម្ម ដែលមានរយៈពេលប្រើប្រាស់តិចជាង ២ (ពីរ) ឆ្នាំ ដោយរួមបញ្ចូលទាំងគ្រឿងបន្លាស់ នៃបំណែកសម្ភារៈទាំងនោះផង។

បំណះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កន្លែង​ឬ​មុខ​ដែល​ប៉ះ​លើ​គ្នា ។
ឧទាហរណ៍៖ បំណះ​សំពត់; សំពត់ ១០ បំណះ; ស្លៀក​សំពត់​មាន​បំណះ (ស្លៀក​សំពត់​ប៉ះ)។

                  គូ​ដែល​ប៉ះ​គ្នា​ ។
ឧទាហរណ៍៖ គោ​នុ៎ះ​លឿន​ណាស់​រក​បំណះ​ឲ្យ​ស្មើ​គ្នា​មិន​បាន​ទេ; សែង​របស់​ធ្ងន់​ត្រូវ​រក​បំណះ​ឲ្យ​មាន​កម្លាំង​ស្មើ​គ្នា ។ អាចម៍​បំណះ បន្ទះ​ដី​ដែល​របើក​ដោយ​ភ្ជួរ​ធ្លាក់​គ្រប​ប៉ះ​លើ​គ្នា។

បំណោក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ព. ថ.) ការ​បោក; រយៈ​កាល ឬ​គ្រា​ដែល​បោក។
ឧទាហរណ៍៖ សំពត់​នេះ គេ​បោក ៣-៤ បំណោក​ហើយ; ចំបាប់​បោក​គ្នា ២ បំណោក​ម្នាក់។

បំណែកល្ង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ចាប​តូច​ៗ​ពួក​មួយ។
ឧទាហរណ៍៖ ចាប​បំណែក​ល្ង។

បំណែក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាគ ប៉ែក​នៃ​អ្វី​នីមួយ​ដែល​បែក ឬ​របេះ​ដាច់​ឃ្លាត​ខ្ចាត់​ចេញ​ពី​គ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ បំណែក​ផ្តិល​ខាត់ បំណែក​ចាន បំណែក​គ្រាប់​បែក។

បំណែ

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​បរិវារ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​នឹង​ពាក្យ បំណុល ថា បំណែ​បំណុល គឺ​បំណុល​ច្រើន​មុខ ឬ បំណុល​រាយ​រង​នេះ​ខ្លះ​នោះ​ខ្លះ (ព. សា.)។

បំណើក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ព. ថ.) ការ​បើក; រយៈ​ពេល​ឬ​ខណៈ​ដែល​បើក
ឧទាហរណ៍៖ បំណើក​ទ្វារ; កុប៉ាល់​នោះ​គេ​បើក​ត្រឡប់​ចុះ​ឡើង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ពីរ​បំណើក គឺ​ពីរ​ដង ។

បំណុលសាធារណៈ

មានន័យថា បំណុលជាកាតព្វដែលរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសមួយត្រូវទូទាត់សងទៅតាមលក្ខខណ្ឌ និងកាលបរិច្ឆេទជាក់លាក់។ បំណុលសាធារណៈកើតឡើងដោយសារឱនភាព ថវិការបស់រដ្ឋាភិបាល។

បំណុលពន្ធមិនអាចប្រមូលបាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា បំណុលពន្ធទាំងឡាយណា ដែលអ្នកជាប់ពន្ធបានជំពាក់ហើយពុំមានលទ្ធភាពពិតប្រាកដក្នុងការទូទាត់សង ក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំយ៉ាងតិច គិតចាប់ពីកាលបរិច្ឆេទកត់ត្រាជាបំណុលពន្ធ និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ។

បំណុលពន្ធ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. ប្រាក់ពន្ធអាករគ្រប់ប្រភេទ ដែលអ្នកជាប់ពន្ធមិនបានបង់នៅពេលដល់កំណត់ត្រូវបង់ រួមមានប្រាក់ពន្ធអាករ ពន្ធបន្ថែម និងការប្រាក់យឺតយ៉ាវដែលទាក់ទិន។ ២. ប្រាក់ពន្ធនិងអាករគ្រប់ប្រភេទ ដែលអ្នកជាប់ពន្ធមិនបានបង់នៅពេលដល់កំណត់ត្រូវបង់ រួមទាំងប្រាក់ពន្ធបន្ថែម ការប្រាក់ និងប្រាក់ពិន័យគ្រប់ប្រភេទពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើបំពានកាតព្វកិច្ចពន្ធដារ។

បំណុលក្រៅប្រទេស

?ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា បំណុលក្រៅប្រទេសរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលរួមមាន៖ បំណុលសាធារណៈ បំណុលផ្នែកឯកជន និងបំណុលដែលរដ្ឋាភិបាលមុនមិនទាន់បានដោះស្រាយ។

បំណុលកកស្ទះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា ការខកខានមិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋ ក្នុង ការទូទាត់អាណត្តិសងក្នុងពេលវេលាសមស្របមួយ ចាត់ទុកថាជាបំណុលកកស្ទះ។ បំណុលកកស្ទះ អាចកើតមានឡើងដោយមូលហេតុសំខាន់ប្រាំ គឺ (១) ការរៀបចំគម្រោងផែនការថវិកាមិនបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយល្អ (២) ការគ្រប់គ្រងការអនុវត្តថវិកាមិនសូវបានល្អ (៣) មិនគោរពខ្ជាប់ខ្ជួននូវវិន័យថវិកា (៤) ខ្វះឆន្ទៈនយោបាយក្នុងការអនុវត្តតាមគោលនយោបាយហិរញ្ញវត្ថុ និង (៥) ករណីប្រធានសក្តិកើតឡើងក្នុងពេលកំពុងអនុវត្ត។

បំណុល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទ្រព្យ​ដែល​ជំពាក់​ព្រោះ​បុល​គេ ព្រោះ​ខ្ចី​គេ ។
ឧទាហរណ៍៖ ជំពាក់​បំណុល​គេ សង​បំណុល​គេ (ម. ព. បុល ផង)។ កូន​បំណុល អ្នក​ជំពាក់​បំណុល។ មេ​បំណុល ឬម្ចាស់​បំណុល អ្នក​ឲ្យ​គេ​បុល។

                  បំណុល​បុល្លិកា (–បុល-ល៉ិកា) បំណុល​ច្រើន​មុខ​នេះ​ខ្លះ​នោះ​ខ្លះ (ព. សា.)។ បំណែ​បំណុល (ម. ព. បំណែក)។

បំណិនជីវិត

?ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា ចំណេះដឹងដែលផ្តោតលើសុខភាព ការបង្ការទប់ស្កាត់ អាហារូបត្ថម្ភ ការយល់ដឹងពីកិច្ចការពលរដ្ឋ និងបរិស្ថាន ជំនាញសង្គម និងជំនាញក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នារបស់អ្នកសិក្សា។

បំណិទ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ព. ថ.) ការ​បិទ; កន្លែង​ដែល​បិទ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្អម​ធ្លុះ​មាន​បំណិទ​កាក​ល័ខ៣ អន្លើ។

បំណិតស្ងួត

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា លំនាំដែលក្នុងនោះវត្ថុរឹងត្រូវបានដុតកំដៅដោយអវត្ដមាន វត្ថុរាវដើម្បីបពោ្ចញចំហាយ ឬវត្ថុរាវពីវត្ថុរឹងនោះ។
ឧទាហរណ៍៖ ការដុតកំដៅ អ៉ីដ្រាតដើម្បីបង្កើតជាអំបិលគ្មានជាតិទឹក។

បំណិតបំផ្លាញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ការបំបែករូបធាតុដោយកំដៅខ្យល់ ដែលផ្ដល់អោយធាតុគីមីមានប្រយោជន៍។

បំណិតតាមប្រភាគ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា វិធីញែកល្បាយសមាសភាគហើរមួយចំនួននៃចំនុច រំពុះខុសគ្នា។ ល្បាយត្រូវបានបិតនៅចំនុចរំពុះទាបបំផុត ហើយផលបំណិតត្រូវ បានប្រមូលជាប្រភាគមួយរហូតដល់សីតុណ្ហភាពចំហាយកើនឡើងបង្ហាញថា សមាសភាគមានចំនុចរំពុះខ្ពស់ជាងបន្ទាប់នៃល្បាយចាប់ផ្ដើមបិត។ សមាសភាគ នេះបន្ទាប់មកត្រូវបានប្រមូលជាប្រភាគញែក។

បំណិត

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា លំនាំបន្សុទ្ធដែលក្នុងនោះសូលុយស្យុងត្រូវបានកំដៅរហូតដល់ រូបធាតុដែលមានចំណុចរំពុះទាបជាងគេពុះហើយភាយចេញពីសូលុយស្យុង និងកជាដំណក់ទឹក។ គេប្រើសំរាប់ញែកវត្ថុរឹងរលាយពីវត្ថុរាវ ឬវត្ថុរាវពីវត្ថុរាវ ទៅតាមចំណុចរំពុះ។

បំណាំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំណើរ​បណ្ដែត​បណ្ដោយ មិន​ស្ដី​ថា មិន​រំឭក​ដាស់​តឿន ឬ​មិន​ជួយ​ខ្នះខ្នែង មិន​ជួយ​ធ្វើ ចាំ​តែ​មើល​ពុត មើល​មារយាទ; សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​តែ​នឹង​ពាក្យ មើល។
ឧទាហរណ៍៖ មើល​បំណាំ កុំ​មើល​បំណាំ​គ្នា។

បំណាត់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ព. ថ. ) ការបាត់; ដែលបាត់ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំណាត់គោមួយនឹម; វត្ថុបំណាត់ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ព. ថ. ) ការបាត់; ដែលបាត់ ។
ឧទាហរណ៍៖ បំណាត់គោមួយនឹម; វត្ថុបំណាត់ ។

បំណាច់នឹង

?ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា ទោះបីនឹង, បើបានជានឹង បំណាច់នឹងឈានជើងទៅ គួរតែឲ្យមានប្រយោជន៍ខ្លះបន្តិចបន្ដួច (ព. កា.) ។
ឧទាហរណ៍៖ បំណាច់នឹងប្រាស គួរមានសម្ភាសន៍ មួយម៉ាត់ទៅរ៉ា នេះមិនដូច្នោះ ស្រាប់តែព្រាត់គ្នា ឲ្យមានសោកា សង្រេងរាល់ថ្ងៃ ។

បំណាច់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ថ្វី​ដៃ ស្នា​ដៃ ផល​ប្រយោជន៍ ។
ឧទាហរណ៍៖ ការ​នុ៎ះ​ជា​បំណាច់​ដៃ​របស់​មា​ខ្ញុំ។

                រង្វាន់​ដែល​គេ​ឲ្យ​តប​ថ្វី​ដៃ​អ្នក​ធ្វើ​ការ ថ្លៃ​នឿយ​ហត់ រង្វាន់​ឲ្យ​ដោយ​ឡែក​ផ្សេង ស​គុណ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រាក់ ៦០ រៀល​នេះ​ជា​ថ្លៃ​ឈ្នួល ១០ រៀល​នេះ​ខ្ញុំ​ឲ្យ​ជា​បំណាច់… (បុ. សរ. បំណេច ក៏​មាន)។

?ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា ដ្បិត បាន​ជា ដោយ​ហេតុ​ដែល ។
ឧទាហរណ៍៖ លក់​ឲ្យ​គាត់​ខ្លះ​ទៅ បំណាច់​គាត់​មក កុំ​ឲ្យ​គាត់​ទៅ​វិញ​ទទេ ! បំណាច់​ហៅ​គ្នា​មក គួរ​តែ​ឲ្យ​អ្វី​ដល់​គ្នា​ខ្លះ​ទៅ​អេះ !

បំណាក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​បាក់; អ្វី​ៗ​ដែល​បាក់ កន្លែង​ដែល​បាក់។
ឧទាហរណ៍៖ មើល​ផ្លាន​ត្រង់​បំណាក់ តើ​ពុក​ឬ​កណ្ដៀរ​ស៊ី ?

                  ការ​បាក់; កន្លែង​ឬ​ស្នាម​ដែល​បាក់។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្លាន​បាក់​៣​បំណាក់ កុំ​យក​សាច់​ឈើ​ត្រង់​ដែល​មាន​បំណាក់។

បំណន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​ដែល​បន់ ដំណើរ ឬ​សេចក្ដី​ដែល​បន់។
ឧទាហរណ៍៖ លេង​ភ្លេង​លា​បំណន់។

បំណង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេចក្ដី​ប៉ង។
ឧទាហរណ៍៖ មាន​បំណង​នឹង​ទៅ បាន​សម្រេច​តាម​បំណង សម​ដូច​បំណង (កុំ​ប្រើ​ថា សេចក្ដី​បំណង) ។

បៅ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បៀមស្រូបឬបឺតជញ្ជក់ ។
ឧទាហរណ៍៖ បៅដោះ ។ ក្មេងបៅដៃ ក្មេងបៀមដៃ ។

បោះសោក

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​នឹង​ពាក្យ បញ្ជោះ ថា បញ្ជោះ​បោះ​សោក (ម. ព. បញ្ជោះ ផង)។

បោះពួយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ហើរ​សម្រប​ស្លាប​សំយុង​ក្បាល​ដូច​គេ​ពួយ​ចុះ​ពេញ​ទំហឹង ពេញ​ល្បឿន (ចំពោះ​តែ​បក្សី) ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្មាតបោះពួយ; ល្បឿនដូចជាសត្វបោះពួយ ។

                   បោះឈើ ឬឫស្សីស្រួចភ្ជាប់នឹងដើមឈើធំ សម្រាប់ចាប់តោងជាន់ឡើងចុះ ( ប្រើជាជំនួសបង្អោង, ព្រោះដើមឈើធំជាង១ឱបឡើងទៅនឹងលូកដៃឈោងព័ទ្ធចំណងចងបង្អោងមិនកើត ) ។

បោះបោក

មានន័យថា (ម. ព. បោក​បោះ)។

បោះបង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា លះ​បង់ ចោល​បង់ មិន​នឹក​នា មិន​ថែទាំ។
ឧទាហរណ៍៖ បោះ​បង់​ការ​ងារ។

បោះឆ្នោត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ជ្រើសរើស​យក​សន្លឹក​ឆ្នោត​ជា​តំណាង​បេក្ខជន ឬ​គណ​បក្ស​ណា​មួយ​ដែល​ខ្លួន​ពេញ​ចិត្ត​តំណាង​របស់​ខ្លួន។
ឧទាហរណ៍៖ បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​តំណាង​រាស្ត្រ​អាណត្ត​ទី​បី។

បោះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចាប់​គ្រវែង ឬ​ចោល​ដោយ​ដៃ​ផ្ងារ : បោះ​ឧស បោះ​អង្គញ់។ វាយ​សំពង​ឲ្យ​មុត​កប់ ឲ្យ​លិច​ចុះ : បោះ​បង្គោល បោះ​ស្នឹង បោះ​ដែកគោល។ លក់​ទំនិញ​លើក​បូក​បោះ​រួបរួម​ទាំងអស់ ដោយ​មិន​គិត​យក​ចំណេញ​ច្រើន : យក​សំពត់​ហូល ៣០ ទៅ​បោះ​ឲ្យ​ហាង។ ធ្វើ​ឲ្យ​ដិត​ជាប់​ជា​ស្នាម​ឬ​ជា​រូប​ភាព ជា​ក្បាច់​រចនា តាម​ស្នាម​ចម្លាក់​ឬ​តាម​ពុម្ព : បោះ​ត្រា បោះ​ពុម្ព​អក្សរ បោះ​ពុម្ព​ក្បាច់។ បោះ​តម្រុយ ដោត​តម្រុយ។ បោះ​ទង លូត​ទង​ឈោង​វារ​ចេញ : ត្រឡាច​បោះ​ទង។ បោះ​ទ័ព លើក​ទ័ព​ទៅ​ឈប់​ក្នុង​ទី​ណា​មួយ។ បោះ​ពាក្យ ឬ បោះ​សម្ដីបញ្ចេញ​ពាក្យ​សម្ដី​ទ្រគោះ​ដូច​គេ​បោះ​អ្វី​ៗ​ចោល។ល។ ព. ទ. បុ. បោះ​សន្ទូច​រំលង​ភ្នំ រំលង​អ្នក​ធំ​ទៅ​រក​ឯ​អ្នក​តូច​មុន ឬ​រំលង​មុខ​ក្រសួង​មិន​តាម​លំដាប់​ពី​នេះ​ទៅ​នោះ ។

បោសិតព្វកិច្ច

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា.) កិច្ច​ដែល​ត្រូវ​តែ​ចិញ្ចឹម​បីបាច់​រក្សា។
ឧទាហរណ៍៖  បោសិតព្វកិច្ច​ជា​ភារៈ​របស់​មាតា​បិតា។

បោសលាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលវិនាសអស់រលីងដូចជាទីលានដែលគេបោសស្អាតធេង ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្លើងឆេះអស់បោសលាន ។ ចង្រៃបោសលាន ចង្រៃដែលនាំឲ្យខូចខាតវិនាសអស់រលីងធេងដូចជាទីលាន ( ព. សា. ) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលវិនាសអស់រលីងដូចជាទីលានដែលគេបោសស្អាតធេង ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្លើងឆេះអស់បោសលាន ។ ចង្រៃបោសលាន ចង្រៃដែលនាំឲ្យខូចខាតវិនាសអស់រលីងធេងដូចជាទីលាន ( ព. សា. ) ។

បោស

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សម្អាតដោយអំបោស ឬផាត់សម្អាតដោយបាតដៃជាដើម ។ ព. ប្រ. កិ. វិ. ដែលអស់រលីងធេងដូចគេបោស ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្លើងឆេះបោស ( ព. សា. ) ។

                  បោសច្រាស បោសគ្រវាសវាយវាត់ឲ្យដាច់ស្មៅ ដោយច្រាសវែងធ្វើដោយបន្ទោះឫស្សីមូលៗ ចងឬចាក់ច្បោសជាបាច់ឬដោយអំបោសវែងធ្វើដោយដើមឫស្សីព្រេចជាដើម ។

បោល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា រត់​បោល​ជើង​ទាំង ៤ ពេញ​ទំហឹង។
ឧទាហរណ៍៖ គោ​បោល ក្របី​បោល។

បោរីភាសា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ) ភាសា, សម្ដីនៃអ្នកបុរី, អ្នកក្រុង គឺសម្ដីដែលត្រឹមត្រូវតាមសូរសព្ទអក្សរ ។
ឧទាហរណ៍៖ ថ្ងៃ, មក, យក, រក ។ ល ។ ជា បោរីភាសា; ង៉ៃ, ម ឬ ម៉ុះ, យ, រ ។ ល ។ ជា គ្រាមភាសា ( ពាក្យអ្នកស្រុកធម្មតា ) ឬជា សាមញ្ញភាសា ( ពាក្យសាមញ្ញ, ពាក្យផ្សារ ) ។

បោរីភាព

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាពគួរសម រាក់ទាក់រកគ្នា ។

បោរាណិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានតាំងពីព្រេងនាយមក ។

បោរាណានុបោរាណ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា.) បុរាណ​មុន​ៗ និង​បុរាណ​ជា​លំដាប់​បន្ទាប់​ត​ៗ​មក។
ឧទាហរណ៍៖ ទំនៀម​នេះ​ជា​បោរាណានុបោរាណ មាន​ខុស​មាន​ត្រូវ​ផ្សេង​ៗ​គ្នា។

បោរមុខ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា អាប់មុខ, អាម៉ាស់មុខ, ងាកបែរមុខចេញ, ងាកបញ្ឆៀងមុខចេញ ដោយមានអៀនអន់ព្រោះគេស្ដីឲ្យ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដីឲ្យគាត់បោរមុខកណ្ដាលជំនុំ ។

បោរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ពើង រមួល វៀច។
ឧទាហរណ៍៖ ក្ដារ​បោរ ក្បឿង​បោរ មេ​ទ្វារ​បោរ។

បោយបក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. បបក់ ) ។

បោយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ហៅ​ដោយ​លូក​ដៃ​បក់​ផ្ងុប​ចុះ​ជា​សញ្ញា​ឲ្យ​ដឹង​ឥត​ស្រែក​ហៅ ឬ​ទាំង​ស្រែក​ហៅ​ផង។
ឧទាហរណ៍៖ បោយ​ដៃ​ហៅ បោយ​ដៃ​ស្រែក​ហៅ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ត្រឡោកមានដងឬផ្ដិលមានដង ។
ឧទាហរណ៍៖ យកបោយដងទឹក ។

                  អ្នកបម្រើ, អ្នកបម្រើភោជនាហារ ( អ. Boy ក្មេង, ក្មេងបម្រើ ) ។

បោប

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចម្អិន​ម្ហូប​ដែល​ហៅ​ថា បោប ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ម្ហូប​ដែល​មាន​ដាក់​ញាត់​គ្រឿង​ផ្សំ​ផ្សេង​ៗ ក្នុង​ពោះ​កង្កែប​ឬ​ទន្សាយ​តាយសាក ដែល​បាន​លាត់​យក​ស្បែក​និង​អាការៈ​សោក​គ្រោក​ខាង​ក្នុង​ចេញ​អស់​ហើយ ចម្អិន​ដោយ​អាំង​ឬ​ឆ្អើរ។
ឧទាហរណ៍៖ កង្កែប​បោប ទន្សាយ​បោប។

បោច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​របោច ចាប់​ភើច​ទាញ​ចេញ​ឲ្យ​ដាច់ ។
ឧទាហរណ៍៖ បោចវល្លិ, បោចស្មៅ, បោចស្លាបមាន់ ។ បោចរោច ចាប់ភើចទាញរោចយកចេញ ។

បោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ព. បុ.) បង។ ពាក្យ​នេះ​មាន​ឃើញ​តែ​ក្នុង​សាស្ត្រា​បុរាណ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ឈប់​លែង​ប្រើ​ហើយ ប្រើ​ជា បង ជា​ជំនួស។

បោក្ខរព័ស៌

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. និង សំ. ក្ល. ; បា. បោក្ខរ “ឈូក” + វស្ស “ភ្លៀង” > បោក្ខរវស្ស; សំ. បុឞ្ករ + វឞ៌ ) ភ្លៀងមានអាការដូចជាទឹកធ្លាក់លើស្លឹកឈូក ។កាលដែលព្រះសក្យមុនីសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់បានត្រាស់ហើយពុំយូរប៉ុន្មាន, ទ្រង់សេ្ដចត្រឡប់ចូលមកក្រុងកបិលវត្ថុជាជាតិភូមិរបស់ព្រះអង្គ . . . ទ្រង់បណ្ដាលឲ្យធ្លាក់ភ្លៀងជាអស្ចារ្យ ក្នុងទីប្រជុំនៃពួកព្រះញាតិ, បើអ្នកណាចង់ឲ្យទទឹកក៏ទទឹក, អ្នកដែលមិនចង់ឲ្យទទឹកទេ ភ្លៀងនោះក៏ពុំទទឹកឡើយ គឺគ្រាន់តែធ្លាក់មកត្រូវ ប៉ុន្ដែរអិលជ្រុះដូចជាទឹកធ្លាក់លើស្លឹកឈូក, ហៅថា បោក្ខរព័ស៌ ឬ ភ្លៀងបោក្ខរព័រ្ស ( ក្នុងពុទ្ធប្រវត្តិ ) ។

បោក្ខរព័រ្ស

មានន័យថា ( ម. ព. បោក្ខរព័ស៌ ) ។

បោក្ខរណី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. បុឞ្ករិន៑ ឬ បុឞ្ករិណី ) ស្រះមានឈូក ( ស្រះឈូក ) ។

បោកប្រាស់

មានន័យថា ( ម. ព. បោក ) ។

បោកបោះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលទ្រគោះខ្លាំងៗឬបញ្ជោះគំរោះគំរើលឲ្យអ្នកដទៃ ហាក់ដូចគេបោកឬបោះអ្វីៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយបោកបោះ; សម្ដីបោះបោកទ្រគោះខ្លាំងៗ ឥតក្រែងរអែង ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលទ្រគោះខ្លាំងៗឬបញ្ជោះគំរោះគំរើលឲ្យអ្នកដទៃ ហាក់ដូចគេបោកឬបោះអ្វីៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយបោកបោះ; សម្ដីបោះបោកទ្រគោះខ្លាំងៗ ឥតក្រែងរអែង ។

បោក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ 
មានន័យថា ចាប់​គ្រវាត់​ឲ្យ​ភ្លាត់​ជំហរ​ឬ​ឲ្យ​ដួល; ចាប់​ផ្តួល ។​​
ឧទាហរណ៍៖ អ្នក​ចំបាប់​បោក​គ្នា។

                  ចាប់​កាន់​គ្រវាត់ ឬ​គ្រវាត់​ចោល​ពេញ​កម្លាំង​ដៃ ។
ឧទាហរណ៍៖ បោក​សំពត់ បោក​កង្កែប។

                  បំភ័ន្ដឬបំភ្លាត់គេដោយសម្ដីឲ្យគេលង់គំនិត ឬឲ្យគេបង់ទ្រព្យ, ខូចប្រយោជន៍
ឧទាហរណ៍៖ បោកប្រាក់គេ, រកស៊ីបោកប្រាស់ ។

​​​​​​                  ប្រើជា ន. ក៏មាន ។​
ឧទាហរណ៍៖ ប្រយ័ត្នចាញ់បោកគេ!

បៃឡី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឿង​ឧបករណ៍​ទូក​មួយ​ប្រភេទ គេ​ដាក់​នៅ​ខាង​កន្សៃ មាន​ប្រើ​តែ​ចំពោះ​ទូក​ធំៗ ដែល​ផ្ទុក​អីវ៉ាន់​ច្រើន។

បៃសាចី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បៃឝាចី Paiçacī ) សម្ដីបិសាច ឬ សម្ដីខ្មោច ។ ជាឈ្មោះសម្ដី ប្រាក្រឹត មួយប្រភេទក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា សម្រាប់ពួករបាំនិយាយនៅពេលលេងល្ខោនដែលទាក់ទងដោយរឿងបិសាច ។ ខ្មែរយើងមិនធ្លាប់ប្រើពាក្យ បៃសាចី នេះទេ, ប៉ុន្ដែបើធៀបទៅនឹងអ្នកប្រទេសឥណ្ឌា, យើងមានសម្ដីបែបនោះដែរ ហៅថា សព្ទអារក្ស ឬ សម្ដីមេមត់, ដូចជា ចេកទុំ មេមត់ហៅ កន្ទន់បាក់ក ឬ មហាត្រសោល; ប្រាក់រៀលថា កំប៉ាង; គោថា កញ្ច្រង់; សិស្សរបស់មេមត់ថា កូនចាប , បើកូននៅក្នុងផ្ទៃមិនទាន់សម្រាលថា ពងចាប ឬ ផ្កាឈូក; ស្រីអ្នកបកប្រែសម្ដីអារក្សថា ស្នំ; ស្រាថា អាការសាហាវ ជាដើម ( មើលក្នុងពាក្យ ប្រាក្រឹត ទៀតផង ) ។

បៃរកា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទ្រនុង​ដង​ក្ដារ គឺ​ទ្រនុង​ច្រូង​រកឹង​លើ​ខ្នង​នាគ ដែល​ដាក់​ត​ពី​គល់​ជហ្វា​ចុះ​មក​ដល់​ក្បាល​នាគ (គ្រឿង​ប្រាសាទ ព្រះ​វិហារ…)។

បៃមន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា សព្វនាម
មានន័យថា (បៃ “ស្លឹក” ម្ចន អ. ថ. មន “ដើម​មន”; បៃមន អ. ថ. បៃម៉ុន “ស្លឹក​មន”) ឈ្មោះ​គ្រឿង​ប្រដាប់​មួយ​ប្រភេទ មាន​សណ្ឋាន​ដូច​ស្លឹក​មន មាន​ដង​ស្រដៀង​នឹង​ចាមរ តែ​ត្រង់​កំពូល​មាន​រាង​ស្រួច​រៀវ ហើយ​វៀច​ក្ងក់​ងាក​ទៅ​ខាង​បន្តិច សម្រាប់​ប្រើ​ក្នុង​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ក្បួន​ហែ​ធំ​ៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រដាប់​សម្រាប់​ក្បួន​ហែ​ក្នុង​ព្រះ​រាជ​ពិធី​គឺ ចាមរ បៃមន់ សែនត្វ័ន ក្លស់ អភិរម្យ។

បៃតង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា (បៃត្ចង អ. ថ. បៃតង ន. “ស្លឹក​ចេក”) ព័ណ៌​ស្លឹក​ចេក​ស្រស់
ឧទាហរណ៍៖ ពណ៌​បៃតង សំពត់​បៃតង។

បៃដីកា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ស. បៃ “ស្លឹក, អ្វីៗដែលមានសណ្ឋានសំប៉ែត…”; បៃដីកា អ. ថ. បៃឌីកា “សំបុត្រនិមន្តព្រះសង្ឃក្នុងការធ្វើបុណ្យផ្សេងៗ” ); សមណស័ក្ដិទីឋានានុក្រមថ្នាក់ទី ២ បន្ទាប់អំពីសមុហ៍មក, មានមុខងារជាអ្នកចាត់ចែងសំបុត្រនិមន្តព្រះសង្ឃ ឬចែកស្លាកក្នុងការនិមន្តធ្វើបុណ្យផ្សេងៗ : លោកបៃដីកា ។ ខ្មែរពីដើមប្រើពាក្យនេះខ្លះដែរ លុះចំណេរកាលតមក ក៏ឈប់លែងប្រើពាក្យនេះ ។

បែលក្រាដ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស យូហ្គោស្លាវី។

បែរឡាំង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស អាល្លឺម៉ង់។

បែរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ងាកប្រែមុខទៅខាងឬមកក្រោយ; ងាកចេញឃ្លាតពីប្រក្រតីពីដើម; ត្រឡប់
ឧទាហរណ៍៖ បែរមុខ, បែរខ្នង; បែរចិត្ត ។

                   បែរបែក ងាកបែកឃ្លាតចេញពីគ្នា ។ បែរជា… និ. ត្រឡប់ជា . . . ។
ឧទាហរណ៍៖ បែរជាខានទៅវិញ ។

បែប​របៀប

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ដែល​រៀប​ឲ្យ​ត្រូវ​បែប បែបបទ។

បែបយ៉ាង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គំរូ តួយ៉ាង ឧទាហរណ៍ តម្រាប់ លំនាំ។

បែបភាព

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា លំនាំ គំរូ តម្រាប់ តួយ៉ាង។

បែបផែន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បែប​គំរូ បែបយ៉ាង បែប​ភាព ទម្រង់​បែបបទ។

បែបបទនៃការសុំចុះបញ្ជីនាំចូល

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា ឯកសារបញ្ជាក់ដោយការិយាល័យទំនាក់ទំនងរបស់ក្រុមហ៊ុនអធិការកិច្ច បានចេញឱ្យអ្នកនាំចូលដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងពាក្យស្នើសុំរបស់អ្នកនាំចូល ដើម្បីសុំធ្វើអធិការកិច្ចទំនិញមុនពេលផ្ទុក (PSI)។

បែបបទ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា.) លំនាំ ទម្រង់ សណ្ឋាន គំរូ ភាព ទ្រង់ទ្រាយ របៀប បែបផែន។

បែប

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គំរូ តួ​យ៉ាង តម្រាប់ លំនាំ ភាព។
ឧទាហរណ៍៖ បែប​នេះ​ល្អ​ជាង​បែប​មុន; មាន​ច្រើន​បែប។ល។

បែន

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ជាន់​ឈ្លី​នឹង​ជើង​ត្រឡប់​ចុះ​ត្រឡប់​ឡើង​ច្រើន​ដង។
ឧទាហរណ៍៖ បែន​ស្រូវ គឺ​បែន​កណ្ដាប់​ស្រូវ​ទុំ​ឲ្យ​ជ្រុះ​គ្រាប់​ស្រូវ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ស. បន អ. ថ. បែន គុ. “សំប៉ែត” ) ឈ្មោះក្ដារវែងដែលដាក់តម្កល់ខ្ពស់បន្តិចតពីផ្ទៃក្ដារក្រាល អែបផ្ទាប់នឹងជញ្ជាំង សម្រាប់អង្គុយសំយុងជើងបាន, ឬបន្ទះក្ដារវែងដែលដាក់គងហើយវាយដែកគោលភ្ជាប់លើក្បាលសសររានហាល ។
ឧទាហរណ៍៖ អង្គុយលើក្ដារបែន ។

បែង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចែក រំលែក ឬ​ចែក​រលែក ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្នុង ១ ភាគ​បែង​ជា ៤។  នារាយណ៍​បែង​ភាគ ព្រះ​នារាយណ៍​ដែល​បែង​សរីរាវយវៈ​ឲ្យ​កើត​ជា​រូប​ផ្សេង​ៗ មាន​បែង​ភាគ​មក​កើត​ជា​ព្រះ​រាម​ជាដើម (ពោល​តាម​លទ្ធិ​ព្រាហ្មណ៍) ។

                    បញ្ចេញ​ស៊ុត​ដាក់​លើ​អ្វី​ៗ ដែល​មាន​ក្លិន​អសោចិ៍ (និយាយ​បាន​ចំពោះ​តែ​រុយ) ។
ឧទាហរណ៍៖ រុយ​បែង​ដំបៅ​គោ។ បែង​ភាគ រំលែក​ជា​ចំណែក។

បែកបាយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដែកឆៅសាច់របេះពីគ្នាដំផ្គុំមិនជាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដែកបែកបាយ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែកឆៅសាច់របេះពីគ្នាដំផ្គុំមិនជាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដែកបែកបាយ ។

បែក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា រយៈ; ឃ្លាតចេញពីគ្នា; សាយភាយ, ចេញព្រាតព្រោង ។ ល ។ បែកការ ធ្វើការកំបាំងឬសេចក្ដីកំបាំងឲ្យលេចឮសាយសុស នាំឲ្យខូចការ ។ បែកកុក (ចិ. កុ៎ក “ពួក, ក្រុម, ទីប្រជុំ; ស្រុក”) បែកពួក ។ បែកខ្ញែក បែករាត់រាយប្រញាយចេញពីគ្នា ។ បែកខ្នែង ចេញខ្នែង ។ បែកខ្មោច ប្រព្រឹត្តក្នុងការស្មន់អន្ធករនឹងគ្នា លុះដល់មានញាតិណាមួយ (ច្រើនតែខាងស្រី) ឈឺចាប់ គេគន់គូរមើលតាមក្បួន ឬបន់ស្រន់បូរបាច់ទៅឃើញថាត្រូវខ្មោចមេបាធ្វើទើបគេចាប់ប្រកាន់ឲ្យសែនខ្មោចឲ្យគេ . . . ។ បែកគំនិត ឬ បែកប្រាជ្ញា កើតមានគំនិតឬប្រាជ្ញាថ្មីប្លែកៗ ផ្សេងជាងពីមុន ។ បែកចិត្ត ងាកចិត្តចេញលែងរាប់រក ។ បែកចំណេះ កើតមានចំណេះប្លែកៗឡើងជាងពីមុន ។ បែកញើស ចេញញើស ។ បែកបាក់ ឬ បាក់បែក បែកខ្លះបាក់ខ្លះខ្ទេចខ្ទី។ ព. ប្រ. ដាច់ដោចប្ដីប្រពន្ធឬឈ្លោះទាស់គ្នានឹងបងប្អូនញាតិមិត្រ គឺបែកចិត្តលែងរាប់អានគ្នា ។ បែកពួក បែកចេញជាពួកៗ ដោយមានគំនិតយល់ខុសគ្នា ។ បែកមែក ចេញមែកលូតលាស់ចម្រើនឡើង។ ព. ប្រ. បែកជាកូនពូនជាចៅ គឺកើតមានកូនចៅសាយរាយច្រើនឡើង ។ បែករំហាច ជន់លិចសាយពេញវាលរហរហាច (និយាយបានចំពោះតែទឹក) : ទឹកជន់សាយលិចវាលបែករំហាច ។ បែកសា វះសត្វតាយសាកឲ្យបែកបំពង់បស្សាវៈ ធុំក្លិនឆ្អេះខូចរសជាតិសាច់ ។ ព. ប្រ. និយាយបែកសា ឬ បែកសាយាមោ គឺនិយាយបែកពីនេះពីនោះមិនចេះចប់ ។ បែកសាមគ្គី បែកសេចក្ដីព្រមព្រៀងគ្នា។ ព. ទ. បុ. បែកជាអូរហូរទៅជាស្ទឹង ឈ្លោះប្រកែករំលើកបើកកកាយពីតិចតួចផ្តួចដាលរាលទៅជាធំ ហាក់ដូចជាទឹកហូរច្រោះកើតជាអូរ យូរៗទៅកើតបានជាស្ទឹង, ឬពុំនោះហាក់ដូចជាទឹកហូរធ្លាក់មកក្នុងអូរហូរចុះតទៅក្នុងស្ទឹង ។ ល ។

ប្រេងជើង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រេងកើតមកពីញើសនៃក្រមួន។ គេដាក់ឈ្មោះវាតាមហេតុ ការណ៍ដែលវារងទៅផ្នែកខាងក្រោម ឬបាតក្រោមរបស់ឆ្នាំង ឬខ្ទះកាលណា មានញើស។

ប្រេងក្រអូប

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រេងធម្មជាតិមានក្លិនចំលែក ដែលផលិតដោយរុក្ខជាតិខ្លះ។ វាត្រូវបានប្រើក្នុងទឹកអប់ គ្រឿងបន្ថែមរសជាតិ និងថ្នាំពេទ្យ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រេងរុក្ខជាតិ ប្រេងខ្យល់ ប្រេងផ្កាកូលាប។

ប្រេកង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា​ ចំនួនរលកដែលឆ្លងកាត់ចំណុចណាមួយក្នុងមួយវិនាទី ហើយត្រូវបានវាស់ជារលកក្នុងមួយវិនាទី ឬ hertz។

បេះបួយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ញុះញង់ ចែចូវ ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ដីបេះបួយ, មនុស្សបេះបួយ, និយាយបេះបួយ ។

                  បេះបួយចំពួយម្រោម (ព. សា.) និយាយបេះបួយរឿយៗស្អិតរមួតហាក់ដូចជាជ័រម្រោម ។

ឧទាហរណ៍៖ សម្ដីបេះបួយចំពួយម្រោមទាល់តែគេបែកបាក់គ្នាអស់ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងដំណើរញុះញង់, ចែចូវ ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ដីបេះបួយ, មនុស្សបេះបួយ, និយាយបេះបួយ ។

                   បេះបួយចំពួយម្រោម (ព. សា.) និយាយបេះបួយរឿយៗស្អិតរមួតហាក់ដូចជាជ័រម្រោម ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ដីបេះបួយចំពួយម្រោមទាល់តែគេបែកបាក់គ្នាអស់ ។

បេះបិទ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ព. ប្រ. ) ដូចណាស់, ដូចគេបេះពីម្ខាងយកមកបិទភ្ជាប់ម្ខាង ។
ឧទាហរណ៍៖  ក្មេង​ទាំង​ពីរ​នាក់​នេះ​ដូច​គ្នា​បេះ​បិទ។

បេះដូង

?ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ព្រះហទយៈ ។

បេះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​របេះ​ចេញ ធ្វើ​ឲ្យ​រលេះ ប្រឡេះ​យក កាត់​ឬ​ក្ដិច​យក
ឧទាហរណ៍៖ បេះ​ផ្លែ​ឈើ បេះ​បន្លែ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្របេះ​ជ្រលិះ រក​កល់​ត្រូវ ។
ឧទាហរណ៍៖ ចោល​បេះ​នឹង​ត្រូវ គឺ​ចោល​ជ្រលិះ​នឹង​ត្រូវ។

                  រកស៊ីបេះបង់ រកស៊ីតេះតោះល្មមតែបម្រុងពេលព្រឹកពេលល្ងាចហាក់ដូចគេបេះនេះបេះនោះបង់ក្នុងឆ្នាំងសម្ល ។

បេឡើយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមួយប្រភេទកំពស់ ១៥-៣០ម ដុះក្នុងព្រៃធំនៃប្រទេសខ្មែរ និង វៀតណាម។ ឈើពណ៌លឿងភាវ គេទុកជា ឈើលេខ១ ជាប់ល្អ មានតម្លៃណាស់ សម្រាប់សង់ផ្ទះ ឬ ធ្វើ តុ ទូ ល្អប្រណិត។

បេឡារុស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស បេឡារុស, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) មីនស្កិ៍។

បេឡានិច័យ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការតឹងទារប្រាក់ហើយ ទុកដាក់ក្នុងបេឡា ។

បេឡាធិការី, ការិនី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នកទទួលរក្សាទុក ឬបើកប្រាក់​ ដោយមានលិខិតបង្គាប់ជាសំអាង ។

បេឡាធិការ

មានន័យថា អ្នកទទួលខុសត្រូវប្រតិបត្តិការទទួលប្រាក់ និងបញ្ចេញប្រាក់នៅក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ ក្រុមហ៊ុនឯកជនជាដើម។

បេឡាជាតិអតីតយុទ្ធជន

?ថ្នាក់ពាក្យជា របបសន្តិសុខសង្គម
មានន័យថា គ្រឹះស្ថានសាធារណៈរដ្ឋបាល ដែលគ្រប់គ្រងនិងបើករបបសន្តិសុខសង្គមជូនអតីតយុទ្ធជន។

បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម (ប.ស.ស.)

?ថ្នាក់ពាក្យជា របបសន្តិសុខសង្គម
មានន័យថា ស្ថាប័នប្រតិបត្តិករតែមួយគត់ ដែលមានសមត្ថកិច្ចក្នុងការគ្រប់គ្រងនិងចាត់ចែងរបបសន្តិសុខសង្គមផ្នែកហានិភ័យការងារ និងផ្នែកថែទាំសុខភាព សម្រាប់ជនទាំងឡាយដូចមានចែងក្នុងមាត្រា៣ នៃព្រះរាជក្រឹត្យនេះ។

បេឡា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. បេឌា ) កំប្រោង, ហិប ។ ហិបប្រាក់ ( បារ. Caisse ) ។ បេឡាធិការ ឬ –ការី អ្នកកាន់កាប់ហិបប្រាក់, អ្នកទទួលថែរក្សាហិបប្រាក់( បារ. Caissier ) ។ បើស្ត្រីជា បេឡាធិការិនី ។
ឧទាហរណ៍៖ ហិប ហិបប្រាក់ ក្រុមដែលរ៉ាប់រងក្នុងការទទួល ឬការបើកប្រាក់ឱ្យ ។

បេសនកម្ម ឬ បរិយេសនកម្ម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ ឬវត្ថុដែលបញ្ជូន ដំណើរលើកកងទ័ពទៅវាយប្រទេសដទៃ យកធ្វើជាស្រុកចំណុះ ។

បេសកម្មការទូត

មានន័យថា ស្ថានតំណាងផ្លូវការរបស់ប្រទេសមួយប្រចាំនៅធានីនៃប្រទេសមួយទៀត ហើយបេសកម្មនេះអាចបង្កើតឡើងបាន លុះត្រាតែមានការព្រមព្រៀងគ្នាជាមុនរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ឧទាហរណ៍៖ ឧ. នៅថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៦ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានព្រមព្រៀងជាមួយសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ (កូរ៉េខាងត្បូង) ដើម្បីស្ថាបនាឡើងវិញនូវបេសកម្មកាទូត ដែលបានអាក់ខានអស់រយៈពេលជាង២០ឆ្នាំ មកហើយ។

បេសកជន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. បេសក + ជន ) ជនអ្នកប្រើ, ជនអ្នកបញ្ជូន ។ជនដែលទទួលភារៈទៅបំពេញបេសកកម្ម, ភ្នាក់ងារដែលគេចាត់ប្រើឲ្យទៅបំពេញបេសកកម្មអ្វីនីមួយនៅទីដទៃ ( បារ. Emissaire ) ។ បើប្រើជា បេសិតជន គួរជាង ។
ភ្នាក់ងារដែលចាត់ឱ្យទៅបំពេញបេសកកម្ម ។

បេសកកម្មនៅតាមតំបន់ជាប់ព្រំដែន

?ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា ការបំពេញការងាររបស់រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដោយមានបន្លាស់ទីចេញពីរង្វង់ដែនដី នៃឃុំ សង្កាត់ ក្រុង ស្រុក ដែលសាមីខ្លួនបំពេញការងារជាប្រក្រតី ដែលមានចម្ងាយចាប់ពី ២០ (ម្ភៃ) គីឡូម៉ែត្រឡើងទៅ ចូលក្នុងដែនដី នៃប្រទេសថៃ ប្រទេសឡាវ ឬប្រទេសវៀតណាម ក្នុងចម្ងាយមិនលើសពី ២០ (ម្ភៃ) គីឡូម៉ែត្រ គិតពីព្រំដែននៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

បេសកកម្មនៅក្រៅអង្គភាព

?ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា ការចូលរួមប្រជុំ សិក្ខាសាលា វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល ទស្សនកិច្ចសិក្សា ឬបំពេញការងារនៅកន្លែងណាមួយនៅក្រៅស្ថាប័ន ឬអង្គភាពសាមីទាំងក្នុង ទាំងក្រៅប្រទេស ដែលកំណត់ដោយប្រធានស្ថាប័ន ឬអង្គភាពសាមី ។

បេសកកម្ម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. បេសក + កម្ម ) អំពើរបស់ជនអ្នកប្រើ ឬកិច្ចការរបស់ជនអ្នកចាត់ការបញ្ជូន ។សព្វថ្ងៃពាក្យនេះប្រើសំដៅយកអំណាចឬសិទ្ធិដែលប្រគល់ឲ្យដល់ប្រតិភូ ដើម្បីទៅបំពេញកិច្ចការអ្វីមួយនៅទីដទៃ; មុខការងារមានកំណត់ជាក់ប្រាកដថាធ្វើយ៉ាងនេះឬយ៉ាងនោះដែលរដ្ឋាភិបាលបានប្រគល់ឲ្យដល់ភ្នាក់ងាររាជការពិសេស ដើម្បីធ្វើឲ្យបានសម្រេចមួយដងមួយគ្រា ។
ឧទាហរណ៍៖ បេសកកម្មខាងផ្លូវទូត, បេសកកម្មនៃការចរចាអំពីសេដ្ឋកិច្ច ( បារ. Mission ) ។

                  ( ពាក្យនេះធ្លាប់ប្រើមកជាយូរដែរហើយ, តែបើគិតដល់ន័យត្រង់ៗរបស់ពាក្យ ឃើញថាដូចជាមិនសូវសម, បើប្រើជា “បេសិតកម្ម” ដូចជាគួរជាង ព្រោះមានន័យថា “អំពើរបស់ជនដែលត្រូវគេប្រើឬកិច្ចការរបស់ជនអ្នកទទួលបម្រើ” ។

                  អំណាចដែលប្រគល់ទៅឱ្យប្រតិភូ ដើម្បីទៅបំពេញមុខការនៅទីដទៃ មុខងារមួយគ្រា មានកំណត់ដែលរដ្ឋាភិបាលប្រគល់ទៅឱ្យមន្រ្តី ឬភ្នាក់ ងារណាបំពេញជាពិសេស ។
?ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា ការបំពេញមុខងារភារកិច្ច របស់ថ្នាក់ដឹកនាំ មន្រ្តីរាជការសាធារណៈ និងមន្រ្តីជាប់កិច្ចសន្យា នៅក្នុងប្រទេសនិងក្រៅប្រទេស ដោយមានបន្លាស់ទីចេញពីក្នុងរង្វង់ដែនដីនៃរាជធានី ក្រុង ឬស្រុក ដែលសាមីខ្លួនបំពេញមុខងារជាប្រក្រតី។

បេលី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស បេលី, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) បេលម៉ូប៉ង់។

បេលម៉ូប៉ង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស បេលី។

បេរូត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស លីបង់។