Category: A Khmer Dictionary

ប៉ផ្អាក់ប៉ផ្អើក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ងេកងោក​ផ្ងាក់ផ្ងើក ឬ​ប៉ាក់ប៉ើក​រឿយ​ៗ។

ប៉ផ្លោត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ( ម. ព. ប៉ប្លោត ) ។

ប៉ផ្លិច​ប៉ផ្លប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​បរិភោគ​ប្រញិប​ប្រញាប់ រឡិប​រឡប់ ស៊ី​គ្មាន​របៀប។ សូរ​ឮ​ដោយ​យក​រំពាត់​គោះ ឬ​វាយ​ទៅ​លើ​អ្វី​មួយ។ ឬ​សូរ​ឮ​ដោយ​ខ្យល់​បក់​ខ្លាំង​មក​ប៉ះ​នឹង​ស្លឹក​ចេក​សំពត់​ដែល​ចង​នៅ​លើ​ចុង​បង្គោល ឬ​រោង ក៏​អាច​ឮ​សូរ​ប៉ផ្លិប​ប៉ផ្លប់​ដែរ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្មេង​ស៊ី​បាយ​ប៉ផ្លិប​ប៉ផ្លប់។

ប៉ផ្តិតប៉ផ្តូង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ផ្តិតផ្តូង​រឿយ​ៗ។

ប៉ផ្ដៀច

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា មើល​ក្នុង​ពាក្យ ប៉ផ្អៀច។

ប៉ផ្ដឺត

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ផ្ដឺត​ៗ​ក្រៃពេក។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ផ្ដឺត​ៗ​ក្រៃពេក។

ប៉ផ្ដាក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. ប៉ផ្ដក់ ) ។

ប៉ផ្ដក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប៉ផ្ដឺត ។
ឧទាហរណ៍៖ ឈឺ​ប៉ផ្តឺតប៉ផ្តក់ ឬ ឈឺ​ប៉ផ្ដាក់ប៉ផ្តឺត គឺ​ឈឺ​ផ្តាកផ្តឺក​ត្រដាបត្រដួស​ពន់ពេក។

ប៉ផ្ដក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប៉ផ្ដឺត ។
ឧទាហរណ៍៖ ឈឺ​ប៉ផ្តឺតប៉ផ្តក់ ឬ ឈឺ​ប៉ផ្ដាក់ប៉ផ្តឺត គឺ​ឈឺ​ផ្តាកផ្តឺក​ត្រដាបត្រដួស​ពន់ពេក។

ប៉ផ្ញោញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ផ្ញោញ​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ទំពា​បាយ​ប៉ផ្ញោញ។

ប៉ផ្ញាញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍ 
មានន័យថា ផ្ញាញ​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖  ទំពា​ប៉ផ្ញាញ។

ប៉ផ្ញាច់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ផ្ញាច់​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ទំពា​ប៉ផ្ញាច់ ទំពា​ស្លា​ប៉ផ្ញាច់​មិន​ដាច់​ពី​មាត់ (ព. ព.) ។

ប៉ផ្ចប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ផ្ចប់​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ជញ្ជក់​មាត់​ប៉ផ្ចប់។

ប៉ផ្ងើក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ផ្ងើក​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ងោក​ប៉ផ្ងើក។

ប៉ផ្ងាក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ពាក្យ ប៉ផ្លើក។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ផ្ងាក់​ប៉ផ្ងើក គឺ​ផ្ងាក់​ផ្ងើក​រឿយ​ៗ  ជិះ​រទេះ​រលាក់​ប៉ផ្ងាក់​ប៉ផ្ងើក។

ប៉ផែត

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ផែត​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ព្រួស​ប៉ផែត។

ប៉ផូង

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ផូង​ៗ​ផ្ទួន​ៗ។

ប៉ផុត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ចាប់ផុតៗ, ខ្វះតែបន្តិចទៀតនឹងដល់ នឹងទាន់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដេញចាប់ប៉ផុត, មកប៉ផុតនឹងទាន់ ។

                   ប៉ផុតប៉ផើយ ឬ ប្រផុតប្រផើយ រលីបរលាបស្ទើរខ្វះស្ទើរគ្រាន់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ម្ហូបប៉ផុតប៉ផើយ ។

ប៉ផុក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ផុក​ៗ​ផ្ទួន​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ញ័រ​ពោះ​ប៉ផុក។

ប៉ផាប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ដេញ ឬ​រត់​ទាន់​ប្រកិត​ស្ទើរ​តែ​នឹង​ចាប់​បាន។
ឧទាហរណ៍៖ រត់​ប៉ផាប់ ដេញ​ប៉ផាប់ ដេញ​ប៉ផាប់​ចាប់​ពភីង (មើល​ក្នុង​ពាក្យ ពភីង)។

ប៉ផាង

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ផាង​ៗ​រឿយ​ៗ ឮ​ផាង​ៗ​ផ្ទួន​ៗ។

ប៉ផស

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ផស​ៗ​រឿយ​ៗ។

ប៉ផង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលផង់ក្រៃពេក
ឧទាហរណ៍៖ ខ្សាច់ប៉ផង់, សម្បុរប៉ផូរប៉ផង់ សម្បុរផូរផង់ម៉ដ្ឋខៃ ។

ប៉ប្លោត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្លោតៗរឿយៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ កង្កែបលោតប៉ប្លោត ។

ប៉ប្លោញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្លោញ​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ទំពា​ប៉ប្លោញ។

ប៉ប្លេះប៉ប្លោះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ប្លេះប្លោះ​ពន់ពេក ដែល​ឡេះឡោះ​ក្រៃពេក។
ឧទាហរណ៍៖ ឫកពា​ប៉ប្លេះប៉ប្លោះ។

ប៉ប្លេចប៉ប្លូច

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ប្លេចប្លូច​រឿយ​ៗ ប្លេចប្លូច​ក្រៃពេក។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយ​ប៉ប្លេចប៉ប្លូច​តាម​តែ​រឥល​មាត់ ឫកពា​ប៉ប្លេចប៉ប្លូច មនុស្ស​ប៉ប្លេចប៉ប្លូច។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្លេចប្លូច​រឿយ​ៗ ប្លេចប្លូច​ក្រៃពេក។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយ​ប៉ប្លេចប៉ប្លូច​តាម​តែ​រឥល​មាត់ ឫកពា​ប៉ប្លេចប៉ប្លូច មនុស្ស​ប៉ប្លេចប៉ប្លូច។

ប៉ប្លើក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្លើក​ៗ​រឿយ​ៗ ប្លើក​ចុះ​ប្លើក​ឡើង ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរ​ប៉ប្លើក, ងោក​ប៉ប្លើក (ម. ព. សើក​ប៉ប្លើក ទៀត​ផង)។

ប៉ប្លូច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្លូច​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ រឥល​ប៉ប្លូច។

ប៉ប្លូក

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ដែល​ឮ​សូរ​ប្លូក​ៗ​រឿយ​ៗ​មិន​ដាច់។
ឧទាហរណ៍៖ លុយ​ទឹក​ប៉ប្លូក។

ប៉ប្លុង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ប្លុង​ៗ​បាត់​ៗ​ឃើញ​ៗ ឬ​ដែល​មើល​ទៅ ឃើញ​ត្រឡុង​ម្ដង​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ មើល​ទៅ​ឃើញ​ភ្លើង​ប៉ប្លុង។

ប៉ប្លឺម

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្លឺម​ៗ​បាត់​ៗ​ឃើញ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរ​ប៉ប្លឺម​ក្នុង​ព្រៃ​តែ​ម្នាក់​ឯង។

ប៉ប្លឹក

មានន័យថា (ដូច​គ្នា​នឹង ប៉ប្លិក ដែរ)។

ប៉ប្លិច

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ប្លិច​ចុះ​ប្លិច​ឡើង។ ប៉ប្លិចប៉ប្លូច ប្លិច​ៗ​ប្លូច​ៗ គឺ​មិន​នឹង​នួន ច្រើន​រឥល ច្រើន​ក្រឡាច់ ដែល​ស្ទុះ​ចុះ​ស្ទុះ​ឡើង​ប្លិច​ៗ​ប្លូច​ៗ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ប្លិច​ចុះ​ប្លិច​ឡើង។ ប៉ប្លិចប៉ប្លូច ប្លិច​ៗ​ប្លូច​ៗ គឺ​មិន​នឹង​នួន ច្រើន​រឥល ច្រើន​ក្រឡាច់ ដែល​ស្ទុះ​ចុះ​ស្ទុះ​ឡើង​ប្លិច​ៗ​ប្លូច​ៗ។

ប៉ប្លិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលទន់រឡិក ។
ឧទាហរណ៍៖ ទន់ប៉ប្លិក ឬ ទន់ប៉ប្លឹក ។ ប៉ប្លិកប៉ប្លក់ ( ម. ព. ប៉ប្លក់ ) ។

ប៉ប្លាញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ប្លាញ​ៗ​ពន់ពេក។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយប៉ប្លាញ; មាត់ប៉ប្លាញ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ប្លាញ​ៗ​ពន់ពេក។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយ​ប៉ប្លាញ; មាត់​ប៉ប្លាញ។

ប៉ប្លាច់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប្លាច់​ៗ​រឿយ​ៗ (ព. ព.)។

ប៉ប្លាក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ ប៉ប្លិក ថា
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ប្លិកប៉ប្លាក់ គឺរឡិករឡាក់ពន់ពេក ។

ប៉ប្លក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរឮប្លក់ៗរឿយៗ ។ ប៉ប្លិកប៉ប្លក់ គុ. ប្លិកប្លក់ពន់ពេក : ឫកពាប៉ប្លិកប៉ប្លក់ ។

ប៉ប្រះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា អុំឬចែវទូកទម្លាក់ច្រវាឬទម្លាក់ចែវ កាប់ទឹកអែបក្បែរច្រាំង សាឡើងទៅកាន់ដើមទីប្រណាំងវិញ ។
ឧទាហរណ៍៖ អុំឬចែវទូកប៉ប្រះ មានម្នាក់ច្រៀងផង ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលសំយុង ឬឱនចុះ, ធ្លាក់ចុះទៀបនឹងដល់ ។
ឧទាហរណ៍៖ សក់ប៉ប្រះស្មា, ថ្ងៃប៉ប្រះមាត់ព្រៃ, ចចាតហើរប៉ប្រះមាត់ទឹក ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា អុំឬចែវទូកទម្លាក់ច្រវាឬទម្លាក់ចែវ កាប់ទឹកអែបក្បែរច្រាំង សាឡើងទៅកាន់ដើមទីប្រណាំងវិញ ។
ឧទាហរណ៍៖ អុំឬចែវទូកប៉ប្រះ មានម្នាក់ច្រៀងផង ។

                 ដែលសំយុង ឬឱនចុះ, ធ្លាក់ចុះទៀបនឹងដល់ ។
ឧទាហរណ៍៖ សក់ប៉ប្រះស្មា, ថ្ងៃប៉ប្រះមាត់ព្រៃ, ចចាតហើរប៉ប្រះមាត់ទឹក ។

ប៉ប្រោក

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប្រោក​ៗ​រឿយ​ៗ។

ប៉ប្រៃ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ស្រស់​ប្រពៃ ។
ឧទាហរណ៍៖ មុខស្រស់ប៉ប្រៃ, ផ្ការីកប៉ប្រៃ; ញញឹមប៉ប្រៃ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ស្រស់​ប្រពៃ ។
ឧទាហរណ៍៖ មុខ​ស្រស់​ប៉ប្រៃ ផ្កា​រីក​ប៉ប្រៃ; ញញឹម​ប៉ប្រៃ។

ប៉ប្រែះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប្រែះ​ៗ​រឿយ​ៗ​មិន​ដាច់​ដោយ​លីងលាជ​ផ្ទុះ​ជាដើម ។

ប៉ប្រែក

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​បរិវារ​របស់​ពាក្យ ប៉ប្រោក។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ប្រែកប៉ប្រោក គឺ​ប្រែកប្រោក​រឿយ​ៗ មិន​ដាច់​សូរ។

ប៉ប្រេះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ទើប​ប្រេះ​ខ្លះ​បន្តិច​ៗ (ចំពោះ​តែ​ដើម​ស្រូវ​ផើម)។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រូវ​ប៉ប្រេះ គឺ​ស្រូវ​ដែល​បែក​បង្ហើម​ជិត​នឹង​ចេញ​ផ្កា។

ប៉ប្រេវ

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប៉ប្រាវ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ប្រេវប៉ប្រាវ គឺប្រេវប្រាវរឿយៗមិនដាច់សូរ : ទម្លាក់ច្រវាក់ប៉ប្រេវប៉ប្រាវ ។

ប៉ប្រេញ

មានន័យថា (ដូច​គ្នា​នឹង ប៉ប្រិញ គុ. ម. ព. នេះ) ។

ប៉ប្រើស

មានន័យថា (ម. ព. ប៉ប្រឹស ន.)។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះវល្លិមានបន្លាមួយប្រភេទ វារឡើងឈើធំៗ និងព្រៃស្រោងដុះលើដីថ្ម លើភ្នំ ដែលអាចមានកំពស់រហូតដល់ ១៥០០ ម នៃទ្វីបអាស៊ីផ្នែកអាគ្នេយ៍។ ដើមប៉ប្រើស អាចប្រើធ្វើចំណងបាន មើមវាគេតែងត្រាំស្រាផឹក ជាថ្នាំលើកកម្លាំង។

ប៉ប្រូស

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប្រូស​ៗ​ច្រើន​ដង ដោយ​ដួល ធ្លាក់ ផ្ទុះ បោក បោះ។

ប៉ប្រូច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ចេញ​ប្រូច​ៗ​ជា​បន្ដ​ៗ​គ្នា​មិន​ដាច់។
ឧទាហរណ៍៖ ចេញ​ប៉ប្រូច។

ប៉ប្រូង

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប្រូង​ៗ​រឿយ​ៗ ដោយ​លុយ​ទឹក​ឬ​កញ្ជ្រោក​ទឹក។
ឧទាហរណ៍៖ ខំ​ដើរ​លុយ​ទឹក​ប៉ប្រូង។

ប៉ប្រុយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្រុយ​ៗ​មិន​ដាច់។
ឧទាហរណ៍៖ រលឹម​ប៉ប្រុយ។

ប៉ប្រុន

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ប្រុន​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ រងាប៉ប្រុន; ឈរឱបដៃប៉ប្រុន ( ប្រើជា តត្រុន ក៏បាន ) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្រុនៗ រឿយៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ រងា​ប៉ប្រុន; ឈរ​ឱប​ដៃ​ប៉ប្រុន (ប្រើ​ជា តត្រុន ក៏​បាន)។

ប៉ប្រុក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ត្រុក​ៗ​មមឹស។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើ​ការ​ប៉ប្រុក។

ប៉ប្រឹស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទដើមរឹងមានបន្លា មានមើមតូចៗ ជាចង្កោម សំបកមើមស្រួយ សាច់ស្ពោតៗ បរិភោគឆៅបាន
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ីមើមប៉ប្រឹស ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលដុនដាបហើយត្រឡប់គ្រាន់បើមានកម្លាំងប្រឹសៗឡើងវិញ ។
ឧទាហរណ៍៖ ជំងឺនោះបានគ្រាន់បើប៉ប្រឹសឡើងរាល់ថ្ងៃហើយ ។

ប៉ប្រិល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ប្រិលចុះប្រិលឡើង
ឧទាហរណ៍៖ ដើរប៉ប្រិល ។ និយាយថា ប៉បិល វិញក៏បាន ( ប្រើតាមទម្លាប់ ) ។

ប៉ប្រិម

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ស្រស់​ប្រិមប្រិយ។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្ការីកស្រស់ប៉ប្រិម, បបូរមាត់ប៉ប្រិម; ញញឹមប៉ប្រិម ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ស្រស់​ប្រិមប្រិយ។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្កា​រីក​ស្រស់​ប៉ប្រិម បបូរ​មាត់​ប៉ប្រិម; ញញឹម​ប៉ប្រិម។

ប៉ប្រិប

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. ប៉ប្រិច ) ។

ប៉ប្រិច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា កម្រើក​ត្របក​ភ្នែក​បើក​បិទ​ៗ​យ៉ាង​រហ័ស។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ប្រិច​ភ្នែក។

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប្រិច​ៗ ឬ​ប្រិប​ៗ​រឿយ​ៗ ។ និយាយ​ថា
ឧទាហរណ៍៖​ ប៉ប្រឹប ឬ សស្រឹប ក៏​បាន (តាម​សូរ​ឮ​ដែល​កំណត់​បាន​ខុស​គ្នា)។ ប៉ប្រិប

ប៉ប្រាវ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប្រាវ​ៗ​រឿយ​ៗ។

ប៉ប្រាច់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប្រាច់​ៗ​រឿយ​ៗ។

ប៉ប្រស

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប្រស​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ពត់​ខ្លួន​លាន់​សរសៃ​ប៉ប្រស។

ប៉ប្រច

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប្រច​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ រាក​ប៉ប្រច។

ប៉ប្រង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដួស ដង កោយ យក​ទឹក​តែ​ខាង​លើ​ដោយ​ថ្នម​ៗ​តិច​ៗ មិន​ឲ្យ​ល្អក់ ឬ​មិន​ឲ្យ​ដោយ​កករ​ឬ​សម្រាម។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ប្រង​ទឹក​អណ្ដូង។

ប៉ប្រក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះប្រទាលផ្ញើប្រាណមួយពួក មានមើមដុះលូតតោងជាប់អាស្រ័យនឹងរុក្ខជាតិផ្សេងៗ មានស្លឹកឆែកៗ ។

ប៉ប្តៀច

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សើម​ជោរ សើម​អៀច ៗ។ ពាក្យ​ប៉ប្ដៀច និង ប៉ផ្អៀច មាន​ន័យ​ដូច​គ្នា។ សូម​មើល​ពាក្យ​ប៉ផ្អៀច​ក្នុង​វចនានុក្រម​សម្ដេច ជ.ណ. ផង។

ប៉ប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. ប៉ុប ) ។
សូរឮដោយទះឬតប់មាត់ឬក៏ញ័ររណ្ដំបបូរមាត់ជាដើម ។
ឧទាហរណ៍៖ រងាខ្លាំងរណ្ដំមាត់ប៉ប់ៗ ឬ –ប៉ប៉ប់ ។

ប៉ប៉ះប៉ប៉ុន

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប៉ះផ្សែផ្សំឲ្យតែកើតការ ។ រកស៊ីប៉ប៉ះប៉ប៉ុន រកស៊ីអំប៉េះអំប៉ោះប៉ះប៉ុន ។

ប៉ប៉ះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​; ផ្សែ​ផ្សំ ( ម. ប្រ. )។

ប៉ប៉ៅ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ខ្លែង​បង្ហើរ​លេង​មួយ​បែប​មាន​សណ្ឋាន​ស្ទើរ ៤ ជ្រុង ក៏​គឺ​ខ្លែង ប៉័កប៉ៅ ឬ ប៉ាក់ប៉ៅ នុះ​ឯង ( ម. ព. នោះ​ទៀត​ផង )។

ប៉ប៉ោច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​បញ្ចេញ​សម្ដី​ប៉ោច​ៗ រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយ​ប៉ប៉ោច ប្រាប់​ប៉ប៉ោច។

ប៉ប៉ែះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដែលបញ្ចេញសម្ដីប៉ែះៗរឿយៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ ឆ្លើយប៉ប៉ែះ, និយាយប៉ប៉ែះ ។

ប៉ប៉ុបប៉ប៉ែះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​បញ្ចេញ​សម្ដី​បែះ​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ឆ្លើយ​ប៉ប៉ែះ និយាយ​ប៉ប៉ែះ។

ប៉ប៉ុប

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប៉ុប​ៗ​រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ញ័រ​មាត់​ប៉ប៉ុប។

ប៉ប៉ុក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ននៀល​ឬ​ក្រាប ដេក នៅ​ទី​មាន​ផង់​ធូលី។
ឧទាហរណ៍៖  មាន់​ប៉ប៉ុក​ដី ក្មេង​ប៉ប៉ុក​ដី។

ប៉ប៉ិលប៉ប៉ូច

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ខិល​ណាស់ ខិល​ខូច​ ឬ​ខូច​ខិល ក្រមាច់​ក្រមើម។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្ស​ប៉ប៉ិលប៉ប៉ូច ខិល​ខាង​ការ​លេង​ចំអែចំអន់ ។ រប៉ិលរប៉ូច។

ប៉ប៉ិល

មានន័យថា (ម. ព. ប៉ប្រិល)។

ប៉ប៉ិនប៉ប៉ាន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ប៉ិនប៉ាន់​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ដំណើរ​ប៉ប៉ិនប៉ប៉ាន់។

ប៉ប៉ិច

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​នឹង​ពាក្យ ប៉ប៉ាច់។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ប៉ិចប៉ប៉ាច់ (មើល​ក្នុង​ពាក្យ ប៉ប៉ាច់ ផង)។

ប៉ប៉ិកប៉ប៉ាក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ទទឹក សើម ប្រឡាក់​ជានិច្ច។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើ​ការ​ប៉ប៉ិកប៉ប៉ាក់ រក​ស៊ី​ប៉ប៉ិកប៉ប៉ាក់។

ប៉ប៉ាប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. ប៉ប៉ប់ ) ។

ប៉ប៉ាច់ប៉ប៉ោច

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ពោល​ប៉ាច់​ៗ​ប៉ោច​ៗ មិន​ដាច់​សូរ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ដី​ប៉ប៉ាច់ប៉ប៉ោច; និយាយ​ប៉ប៉ាច់ប៉ប៉ោច​ដូច​សត្វ​ល្វាចេក។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ពោល​ប៉ាច់​ៗ​ប៉ោច​ៗ មិន​ដាច់​សូរ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ដី​ប៉ប៉ាច់ប៉ប៉ោច; និយាយ​ប៉ប៉ាច់ប៉ប៉ោច​ដូច​សត្វ​ល្វាចេក។

ប៉ប៉ាច់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលជ្រាយពពុលជាន់ទៅរឥលឮសូរប៉ាច់ៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដីសើមប៉ប៉ាច់; មិនដឹងជាបង្ខំទៅធ្វើអ្វីទេ បើដីរអិលប៉ប៉ាច់យ៉ាងនេះ! ។

                  និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប៉ប៉ិច ក៏មាន ។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ប៉ិចប៉ប៉ាច់ គឺសើមឬជ្រាយប៉ប៉ាច់ខ្លាំង ។

                  គុ. ឬ កិ. វិ. ដែលពោលប៉ាច់ៗថែមហើយថែមទៀតញឹកញយ : សម្តីប៉ប៉ាច់; និយាយប៉ប៉ាច់។ ប៉ប៉ាច់ប៉ពូ ប៉ប៉ាច់រអ៊ូទាំមិនសូវស្រាក : និយាយប៉ប៉ាច់ប៉ពូ; សម្តីប៉ប៉ាច់ប៉ពូ។

ប៉ប៉ាក់ប៉ប៉ើក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ប៉ាក់ប៉ើក​ៗ​រឿយ​ៗ។

ប៉ប៉ប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ប៉ប់​ៗ ឬ​ប៉ាប់​ៗ​ច្រើន​ដង។ ញ័រ​មាត់​ប៉ប៉ប់ គឺ​ញ័រ​មាត់​ឮ​សូរ​ប៉ប់​ៗ ដោយ​រងា​ខ្លាំង ឬ​ដោយ​ខឹង​ខ្លាំង។ ប៉ប៉ាប់។

ប៉ប៉ក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​សំពត់​អន្លូញ​អំបោះ​មួយ​បែប អន្ទង​ស ចាក់​ខ្មៅ សាច់​គ្រើម។ ព. ផ្ទ. អន្លូញ​ស្មើ, អន្លូញ​មក្លាំ ។
ឧទាហរណ៍៖ អន្លូញ​ប៉ប៉ក (ច្រើន​មាន​តែ​ក្នុង​សម័យ​ពី​ដើម)។

ប៉ន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ខ្ទេច​មិន​សល់ ដែល​ទក់​សព្វ។
ឧទាហរណ៍៖ ល្អិត​ប៉ន់ គឺ​ល្អិត​ខ្ទេច​មិន​សល់។

ប៉ច

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​នឹង​ពាក្យ ពៀច។
ឧទាហរណ៍៖ ពៀច​ប៉ចគឺ​ពៀច​ផត​វៀច​វ៉ច។

ប៉ង់កាត

មានន័យថា ផ្លាកធ្វើពីឈើ ឬក្រដាសក្រាស់។ល។ ដែលនៅលើនោះមានសរសេរអក្សរសម្រាប់លើកបង្ហាញព័ត៌មានទាក់ទងនឹងអ្វីមួយ។

ប៉ង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា មាន​បំណង គឺ​ផ្គង​ចំណង់​ទុក។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ង​នឹង​ទៅ ប៉ង​នឹង​ជួប ប៉ង​នឹង​រក។

ប៉ក់ៗ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ម. ព. ប៉ក់ ។

ប៉ក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ដោយ​ធ្លាក់​ឬ​គោះ​អ្វី​ៗ​ដែល​មាន​សាច់​រឹង​ហាប់​ស្រាល​ឬ​ស្ដើង។
ឧទាហរណ៍៖ គ្រាប់​ភ្លៀង​ធ្លាក់​លើ​ដំបូល​ស័ង្កសី​ឮ​ប៉ក់​ៗ ។ ប៉ក់​ៗ ។

ប៉ក

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ដោយ​វាយ គោះ​ឬ​ដោយ​ធ្លាក់​មក​ត្រូវ​អ្វី​មួយ​ដែល​រឹង​ស្រួយ។
ឧទាហរណ៍៖ ចោល​ដុំ​ក្រួស​ត្រូវ​បង្គោល​ឫស្សី​ឮ​ប៉ក; ហោរ​គន់​គូរ​លេខ​មើល​ទាយ​ឲ្យ​ត្រូវ​ប៉ក។

ប៉

មានន័យថា ក៏​គឺ​តួ ប នុះ​ឯង​គ្រាន់​តែ​ដាក់ មូសិកទន្ត ( ៉ ) នេះ​ពី​លើ​ឲ្យ​មាន​សំឡេង​តូច​ឆ្មារ​បន្ថើរ​បន្តិច​ជាង ប ប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុង​ភាសា​សំស្ក្រឹត​និង​បាលី​មាន​តែ​សំឡេង ប៉ អាន​ថា ប៉ៈ គ្មាន​សំឡេង ប ថា បៈ ទេ, ទោះ​បី​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ព្យញ្ជនៈ​ឯ​ទៀត​ដែល​មាន​បង្គាប់​ឲ្យ​ផ្សំ​បាន ក៏​នៅ​តែ​មាន​សំឡេង​ថា ប៉ៈ ដែរ ដូច​ជា ប្ដៈ, ប្យៈ, ប្រៈ, ប្លៈ, ប្សៈ ជាដើម។ ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​យើង ទោះ​បី​ជា​សម្ដី​ខ្មែរ​សុទ្ធសាធ​ក្ដី ជា​សម្ដី​មាន​ប្រភព​ជា​សំស្ក្រឹត​ឬ​ជា​បាលី​ក្ដី ក៏​នៅ​តែ​មាន​សំឡេង​ជា ប៉ ដូច្នោះ​ឯង វៀរ​លែង​តែ​ពាក្យ​ណា​ដែល​បុព្វ​បុរស​របស់​យើង បាន​និយាយ​ប្រើ​សំឡេង ប៉ ជា ប ខ្លះ​ទៅ​ហើយ នោះ​យើង​ក៏​ត្រូវតែ​រក្សា​សំឡេង​របស់​លោក​ទុក​ឲ្យ​គង់​នៅ ពីព្រោះ​ធ្លាប់​មាត់​ថ្នឹក​អស់​ទៅ​ហើយ ដូច​ជា បុគ្គល បាទា បិណ្ឌ បុណ្យ បុត្រ ជាដើម យើង​នឹង​និយាយ​ថា ប៉ុគ្គល ប៉ាទា ប៉ិណ្ឌ ប៉ុណ្យ ប៉ុត្រ ឲ្យ​ខុស​ពី​ទម្លាប់​នោះ​ទៅ​វិញ​ក៏​ពុំ​កើត​ឡើយ។ លំដាប់​មេ​ពាក្យ​ទាំងអស់​ក្នុង​តួ ប៉ នេះ សុទ្ធ​តែ​មាន​សំឡេង​ជា ប៉ ទោះ​អាន​ជា ប៉ ក្ដី ជា ប៉ៈ ក្ដី ឥត​មាន​សំឡេង ប ទេ ឯ​សំឡេង ប មាន​ក្នុង​លំដាប់​មេ​ពាក្យ​ខាង​តួ ប ឯណោះ​រួច​ហើយ។

បះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ហើប​ខ្ពស់​ម្ខាង​ជាង​ម្ខាង​ឬ​ងើប​ហើប​ឡើង, កម្រើក​ងើប​ឡើង ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្ដារ​បះ​ចុង​ម្ខាង ជាន់​ខាង​គល់​បះ​ខាង​ចុង; ជាន់​ទប់​សង្កត់​ទាំង​ពីរ​ខាង​ទៅ កុំ​ឲ្យ​វា​បះ។

                  ផ្អើល​ជ្រួល​ជ្រើម​ធ្វើ​អំពើ​អ្វី​មួយ ដែល​ទាស់​ខុស​នឹង​ច្បាប់​បញ្ញត្ត​សម្រាប់​ប្រទេស ត្រា​តែ​រដ្ឋាភិបាល​ប្រើ​ការ​បម្រាប
ឧទាហរណ៍៖  ពួក​ថ្លើង​ឡើង​ចាង​បះ​ជ្រួល​ច្របល់ ទាល់​តែ​រាស្ត្រ​ប្រជា​ពួត​ដៃ​គ្នា​ពង្រាប​ទើប​បាន​ស្ងប់។ បះ​បោរ បះ​រជើប​រជោរ​រឹង​ទទឹង​របែររបោរ​មិន​ព្រម​ប្រតិបត្តិ​តាម​បញ្ញត្ត​របស់​រាជការ។ ដួល​បះ​ជើង ដួល​ច្រោង​ជើង​បះ​ឡើង​លើ។ល។

បំសុកូលិកង្គៈ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. —កង្គ ) អង្គរបស់ភិក្ខុអ្នកទ្រទ្រង់ឬប្រើប្រាស់នូវចីវរដែលប្រឡាក់អាចម៍ដី, ខ្ទុះឈាមគួរខ្ពើម… ( ឈ្មោះធុតង្គទី១ក្នុងពួកធុតង្គទាំង ១៣; ព. ពុ. ) ។

បំលែងកែវ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ដំណើរការដែលក្នុងនោះវាយភាពកែវនៃរូបធាតុត្រូវបាន បំលែងទៅជាវាយភាពកពា្ចក់។

បំលាស់ទី

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មគីមីដែលកុ្នងនោះអាតូម រាឌីកាល់ ឬមូ៉លេគុលផ្លាស់ កន្លែង និងបងើ្កតធាតុស៊េរីមួយនៃសមាសធាតុ។

បំរែបំរួលអង់តាល់ពី

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា និមិត្ដសញ្ញា ∆H ។ ពាក្យប្រើជំនួសសំរាប់ថាមពលប្រតិកម្មដែលជាកំដៅកើតមានជាមួយនឹងបណ្ដូរគីមី។

បំភ្លៃ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បញ្ចូល​ថែម កែម​ផ្សំ លស់​រំលង​ខ្លះ​មិន​រៀបរៀង​តាម​លំដាប់។
ឧទាហរណ៍៖ បំភ្លៃ​ចង្វាក់ បំភ្លៃ​ជើង។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ១. ប្ដូរប្រូតេអ៊ីនដោយការដុតកំដៅវា ឬអំពើវាជាមួយបាសឬអាស៊ីត ដូចេ្នះលក្ខណៈដើមរបស់វាដូចជាលក្ខណៈរលាយត្រូវបានប្ដូរដោយសារទំរង់ ម៉ូលេគុលប្រូតេអ៊ីនត្រូវបានប្ដូរខ្លះៗ។
២. បន្ថែមធាតុបំភ្លៃភាពដើម ដូចជាមេទីលអាល់កុលទៅលើអាល់កុលធញ្ញជាតិ ដើម្បីអោយអាល់កុលនោះក្លាយទៅជាពុល និងមិនសមស្របសំរាប់ការប្រើប្រាស់របស់មនុស្ស។