Category: A Khmer Dictionary

ប្រទេសឌុនាភិវឌ្ឍន៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចទន់ខ្សោយ ។

ប្រទេសដើមកំណើត

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា ប្រទេសដែលទំនិញត្រូវបានផលិត ឬកែច្នៃស្របតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ ដែលមានចែង សម្រាប់ជាគោលបំណងនៃការប្រើប្រាស់តារាងពន្ធគយ ស្របតាមការកម្រិតកំណត់លើបរិមាណ ឬករណីផ្សេងទៀតដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម។

ប្រទេសជាសមាជិកមានសិទ្ធិនាំចេញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា ប្រទេសជាសមាជិកអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកដែលប្រើប្រាស់សេចក្ដីសម្រេចរបស់អគ្គក្រុមប្រឹក្សា សម្រាប់នាំចេញផលិតផលឱសថទៅប្រទេសជាសមាជិកមានសិទ្ធិនាំចូល។

ប្រទេស

មានន័យថា (ម. ព. បទេស)។

ប្រទេច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ជេរ​ដោយ​ពាក្យ​បូរបាច់​ឲ្យ​គេ​វិនាស​អន្តរាយ​ហិនហោច។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រទេច​ផ្ដាសា ប្រទេច​ដាក់​បណ្ដាសា​ឲ្យ​គេ​វិនាស​ហិនហោច។

ប្រទើស

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលទទើសទទែង, ដែលនាំឲ្យទើស ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំដាក់គ្រែប្រទើសគ្នាយ៉ាងនេះ រកផ្លូវចេញចូលមិនបានទេ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលទទើសទទែង, ដែលនាំឲ្យទើស ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំដាក់គ្រែប្រទើសគ្នាយ៉ាងនេះ រកផ្លូវចេញចូលមិនបានទេ ។

ប្រទូស្ដ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. ប្រទូស ) ។

ប្រទូសរ៉ាយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ប្រះទុឞរាយ អ. ថ. ប្រៈធុតសៈរ៉ាយ ) ដូចគ្នានឹង ប្រទូស ឬ ប្រទូស្ដ ដែរ ។

ប្រទូស

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ប្រទុឞ ឬ ប្រទុឞ្ដ; បា. បទុស ឬ បទុដ្ឋ ) បៀតបៀន, រករឿងរកហេតុធ្វើឲ្យអាក្រក់, ឲ្យវិនាស ។ ប្រទូស្ដប្រឆាំង ឬ ប្រទូស្ដប្រទាំង រករឿងរកហេតុ ឬបង្កបង្កើតជាហេតុអាក្រក់ឲ្យផ្ទុយគ្នា . . . ។

ប្រទុក្ខប្រដាក់

មានន័យថា ( ម. ព. ប្រដាក់​ប្រទុក្ខ )។

ប្រទីប

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បទីប ) គោម, ចង្កៀង ។ ខ្មែរយើងហៅតែចង្កៀងតូចៗដែលឥតកែវលំផូង ។
ឧទាហរណ៍៖ អុជប្រទីប, ពន្លឺប្រទីបប្លុងៗ ។

                 ប្រដាប់ធ្វើជាគ្រោងឬជារូបផ្សេងៗ ដាក់លើទូកលាតឬលើក្បូន អុជបំភ្លឺព្រោងព្រាតបណ្ដែតលើទឹក ។
ឧទាហរណ៍៖ បណ្ដែតប្រទីប ។

                 ប្រទីបជ្វាលា ប្រទីបច្រើនដែលដាក់រាយជាជួរជាសង្កាត់នៅស៊ុមឬនៅប្រទាសបញ្ឈរ អុជភ្លឺរុងរឿងក្នុងការធ្វើបុណ្យជាដើម ( ម. ព. ជ្វាលា ផង ) ។

ប្រទាំង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ផ្ទុយ​គ្នា ដែល​ជា​ទំនាស់​នឹង​គ្នា ដែល​ទើសទែង​មិន​រាប​មិន​មាន​របប ដែល​នាំ​ឲ្យ​ទាស់​ឲ្យ​ទើស​ផ្លូវ​ទើស​ដំណើរ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ដី​ប្រទាំង​គ្នា; និយាយ​ប្រទាំង​គ្នា។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ផ្ទុយ​គ្នា ដែល​ជា​ទំនាស់​នឹង​គ្នា ដែល​ទើសទែង​មិន​រាប​មិន​មាន​របប ដែល​នាំ​ឲ្យ​ទាស់​ឲ្យ​ទើស​ផ្លូវ​ទើស​ដំណើរ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ដី​ប្រទាំង​គ្នា; និយាយ​ប្រទាំង​គ្នា។

ប្រទាស់កាំកី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំណើរ​មាន​ភរិយា​ស្វាមី​ទាស់​នឹង​ប្រពៃណី​សម្រាប់​ប្រជាជន គឺ​ប្រទាស់​ខ្វែង​មិន​ស្រប​ថ្នាក់​គ្នា…។

ប្រទាស់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដាក់​ទាស់​ខ្វែង​ជា​ក្រឡា ដាក់​ខ្វែង​គង​លើ​គ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ សិត​សក់​ប្រទាស់​ស្លាប​ក្អែក សិត​សក់​ដែល​កាត់​ឡុងសុង​ប្រទាស់​ចុង​ទាំង​ពីរ​ខាង​មក​ខាង​ក្រោយ​ឲ្យ​មាន​សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​ចំអេង​ស្លាប​ក្អែក (សិត​សក់​បែប​នេះ មាន​តែ​ក្នុង​សម័យ​ពី​ដើម)។

ប្រទាស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់​ត្បាញ​ខ្ទាស់​ដោយ​ប្រឡោះ​រង្វើល​ៗ ឬ​ខ្វែង​ជា​ក្រឡា មាន​រាង​កំផាស សម្រាប់​ដាក់​អ្វី​ៗ​ហាល​ឬ​ឆ្អើរ​ជាដើម។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រទាស​ឫស្សី។

ប្រទាល់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ផ្ទាល់ ដែល​ជិត​ផ្ទាល់​គ្នា ដែល​ទាល់​គ្មាន​ផ្លូវ​គ្មាន​ទំនង​ត​ទៅ​ទៀត។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើ​ការ​ប្រទាល់​ខ្លួន គឺ​ធ្វើ​ការ​ផ្ទាល់​លើ​ខ្លួន​តែ​ម្នាក់​ៗ ឥត​មាន​ជំនួយ ឬ​បន្លាស់​ឡើយ។

ប្រទាលូស ថ្មរាប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គុម្ពព្រឹក្សកម្ពស់ ១-២ម​ ស្ទើរវារដុះលើដីស្ងួត ឬនៅលើដីខ្សាច់មាត់សមុទ្រ ឬក្នុងព្រៃកគុម្ពោតបន្លា នៃប្រទេសថៃខាងត្បូង ខ្មែរ និងវៀតណាមខាងត្បូង។ សម្បក និងឫស សម្រាប់ធ្វើថ្នាំបូស។

ប្រទាលសេដ្ឋី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា តិណជាតិកម្ពស់ ០.៤០-១.៥០ម ដុះក្នុងប្រទេស Madagascar គេនាំមកដាំគ្រប់ស្រុកក្នុងសកលោក ជារុក្ខជាតិលម្អ។ ពេលដើមនេះផ្កា គេជឿថា ម្ចាស់វាច្បាស់ជានឹងកើនទ្រព្យសម្បតិ្តទៅជាសេដ្ឋីពុំខាន។

ប្រទាលរឡេះជើងក្តាម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទាលម្យ៉ាងកម្បស់ ២-៧ ម ដុះក្នុងប្រទេសអាហ្វ្រិក នាំមកដាំជាលម្អក្នុងអាស៊ីផ្នែកអាគ្នេយ៍។ ជ័រមានជាតិពុលខ្លាំង អាចធ្វើឱ្យខ្វាក់ភ្នែក។ គ្រូខ្មែរខ្លះ យកជ័រលាយជាមួយថ្នាំដទៃទៀត សម្រាប់រម្ងាប់រោគជាច្រើន ជាពិសេសរោគស្វាយ និងឈឺធ្មេញ។

ប្រទាលមហាជម្ពូ, ប្រទាលក្រុងឆេះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្មៅគេដាំជាលម្អ កម្ពស់ ៣០-៦០ស.ម មាននៅអាមេរិចក្តៅ។ មើមប្រទាលនេះមានបដិប្ខប្រាណមួយមុខអាចព្យាបាល ជង្ងឺបូសរយ និងបំពង់ក។ ឫសកាត់តូចៗ ត្រាំស្រាសផឹក អាចធ្វើឱ្យសក់ដែលជ្រុះ ដុះឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

ប្រទាលព្រះអង្កោល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទាលម្យ៉ាង កម្ពស់ ១-២ម មានស្លឹកស្រោបលើដើមខាងករោម ស្លឹកប្រវែង ៣០-៦០ស.ម មានពណ៌ក្រហមលើទ្រនុងកណ្តាល ផ្កាពណ៌ក្រហមដែរ ហើយដុះចេញមុនស្លឹកតាមធម្មតា។ ដើមកំណើតប្រទាលនេះ មានក្នុងប្រទេសជុំវិញភ្នំហិមពាន្ត (Himalaya) គេដាំជាលម្អនៅឥណ្ឌូចិន។ មើមអាចប្រើជាគ្រឿងទេសបាន។ គ្រូថ្នាំបុរាណប្រើមើមសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺចុកពោះ។

ប្រទាលពស់ថ្នាំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បណ្ណង្គជាតិម្យ៉ាង កម្ពស់ ០.៥០-១.៥០ម ដុះក្រោមឈើធំៗ ក្នុងព្រៃក្រាស់ នៃទ្វីបអាស៊ី និងអូស្ត្រាលីផ្នែកក្តៅ ។ គេប្រើមើមកិនល្អិត ធ្វើថ្នាំបំពោកលើរបួស ដែលមានដោយសត្វមានពិសខាំ ពិសេសសត្វពស់ ។

ប្រទាលពស់, ផ្លែស្រកានាគ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដើមដំបងយក្សមួយប្រភេទ វារលើរបង ឬជញ្ជាំងមានមែករាងត្រីកោណ ដើមកំណើតពីប្រទេសអាមេរិក ដាំក្នុងទ្វីបអាស៊ីជាលំង ។ ផ្កា ស ក្លិនក្រអូបរីកពេលយប់ ។ ផ្លែគេអាចបរិភោគបាន ពេលខ្លះ ផ្លែនេះមានលក់ក្នុងផ្សារ ។

ប្រទាលផ្លិត, ប្រទាលពានជញ្ជាំង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្មៅតូចមានកម្ពស់ ០,៥-១ម ដើមកំណើតក្នុងប្រទេសចិន ឬជប៉ុន នាំយកមកដាំក្នុងអាស៊ីផ្នែកអាគ្នេយ៍សម្រាប់លម្អសួន។ នៅស្រុកខ្មែរ ឫសដើមនេះ គេយកធ្វើថ្នាំព្យាបាលរោគផ្សេងៗ ដូចជាបន្សាបពុលម្ហូបអាហារ រំងាប់ជំងឺបំពង់ក​ តឹងទ្រូង ឬគុ្រន។

ប្រទាលបាយដំណើប

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បិនសិផា (Orchidée) មួយប្រភេទ ដុះលើដី ឬផ្ញើប្រាណនៃអាស៊ីក្តៅ។ នៅប្រទេសខ្មែរ បិនសិផា នេះច្រើនផ្ញើប្រាណលើគល់ត្នោត លើដីទំនាប។ គេនិយមយកដើមនេះមកដាំក្នុងផ្ទះជាលម្អ ដោយមានផ្កាជាចង្កោមវែង ១-២ម ផ្កាពណ៌ក្រហមក្រហមក្រមៅ មានគែមលឿង និភាកបកចេញក្រៅ​ ក្រហមភាវ។ គ្រូបុរាណយកទឹកស្ងោរបិនសិផានេះ ឱ្យក្មេងស្គមស្គាំងងូត អោយមានកម្លាំងឆាប់ធំធាត់។

ប្រទាលជន្លាត់ដៃ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មែកបែកជាច្រើន មានបីជ្រុងមានបន្លា គេដាំជាលំអក្នុងឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន មជ្ឈិមបូព៌ាប្រទេស និង ឥណ្ឌូនេស៊ី។ ជ័រមាន ជាតិពុលសម្រាប់ធ្វើថ្នាំបំបាត់សត្វល្អិត លាយជាមួយថ្នាំដទៃ ជ័រនេះសម្រាប់រម្ងាប់រោគឈឺធ្មេញ និងចុកពោះ។ បណ្តូលដើមត្រាំក្នុងទឹក សម្រាប់ផឹក ព្យាបាលគ្រុន និងរាកមួល។

ប្រទាលកន្ទុយក្រពើ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដើមម៉្យាង មានស្លឹកដូចកន្ទុយក្រពើមានភាពរឹង ដើមកំណើតវាក្នុងស្រុកចិន ឬស្រុកដទៃទៀត ពីព្រោះដើមនេះដុះគ្រប់ប្រទេស លើកលែងតែឥណ្ឌូចិន។ គេយករុក្ខជាតិនេះ ដាំក្នុងសួនជាលម្អ។ ស្លឹកមានជាតិរំអិលម៉្យាង ដែលគេទុកជាវត្ថុបន្សាបពុល។ គ្រូថ្នាំខ្លះនិយាយថា ស្លឹកបន្ទាលកន្ទុយក្រពើ អាចធ្វើឱសថច្រើនយ៉ាង ដូចជាថ្នាំរំលាយលាមក ឬសម្រាប់ឱ្យស្រ្តីសម្រាលកូន ឱ្យមានទឹកដោះ។ គេសង្កេតឃើញថា ឱសថអស់នេះ អាចមានគ្រោះថ្នាក់លើកុមារ ឬម្តាយ។

ប្រទាល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពីជ​គ្រាម​ពួក​មាន​មើម​ ឬ​ជា​វល្លិ ជាដើម​ផ្ញើ​ប្រាណ (មាន​ឈ្មោះ​ច្រើន​ប្រភេទ​ជា​អនេក) មាន ប្រទាល​ក្រពើ ប្រទាល​ត្រោកសាញ ប្រទាល​នគរ​ជុំ ប្រទាល​ផ្អូកផ្គរ ជាដើម។

ប្រទាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បទាន ) អំណោយដែលឲ្យដាច់, ការឲ្យ, ការប្រគល់ឲ្យ ។ ខ្មែរយើងប្រើជា រ. ស. កិ ឬ គុ. ឲ្យ; ដែលឲ្យ ។
ឧទាហរណ៍៖ ទ្រង់​ប្រទាន; របស់​ប្រទាន។

ប្រទាញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ទាញ​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ទាញ​ដណ្ដើម​គ្នា (ម. ព. ប្រទង់ ផង)។

ប្រទាក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើឲ្យទាក់ឆ្វាក់នឹងគ្នា, ទាក់ចុះទាក់ឡើងខ្វាត់ខ្វែង, ទាក់ឆ្វាក់តៗគ្នា : ប្រទាក់ជាក្រឡា ។ ប្រទាក់ទងសុក ដែលកើតពីមាតាមួយត្រូវគ្នា : បងប្អូនប្រទាក់ទងសុក ( បងប្អូនបង្កើតរួមម្ដាយជាមួយគ្នា ) ។ ប្រទាក់ប្រទង ( ព. ប្រ. ) ទាក់ទងគ្នាយ៉ាងជិតដិត ស្និទ្ធស្នាល ហាក់ដូចជាគេចងឆ្វាក់គ្នា ។ ប្រទាក់ប្រទើស ( ព. ប្រ. ) ទាក់ទើសហាក់ដូចជាគេចងប្រទាក់គ្នា : ដើរចុះដើរឡើងប្រទាក់ប្រទើសគ្នា ។

ប្រទល់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ទល់​គ្នា ទល់​មុខ​គ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ នាំ​មក​ប្រទល់​ជ្រូក(ចំពោះ​តែ​ការ​ទាស់​ហេតុ​នឹង​គ្នា)។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ទល់​មុខ​គ្នា ដែល​មាន​ព្រំ​ដែន​គ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ ព្រំ​ប្រទល់។

                  ប្រទល់ជ្រូក កិ. វិ. ដែលទល់មុខគ្នាជជែករកខុសត្រូវ : នាំមកប្រទល់ជ្រូក ( ចំពោះតែការទាស់សាហេតុនឹងគ្នា ) ។

ប្រទង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សន្ធឹង​ទាញ​ទាំង​សង​ខាង។ ប្រទង់​ប្រទាញ ឬ ប្រទាញ​ប្រទង់ ទង់​ទាញ​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​រឿយ​ៗ (ម. ព. ទង់ កិ. ផង)។

ប្រទក្សិណ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បទក្ខិណ )ការសម្ដែងសេចក្ដីគោរពឬសេចក្ដីស្រឡាញ់ដោយដើរព័ទ្ធជុំវិញបុគ្គលឬវត្ថុអ្វីៗ ឲ្យបុគ្គលឬវត្ថុនោះនៅជាខាងស្ដាំដៃ ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើប្រទក្សិណវិហារ៣ជុំ . . . ។

                  ប្រើជា កិ. វិ. ក៏បាន ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរប្រទក្សិណ; កាលដែលជូជកគាត់រៀបនឹងចេញពីផ្ទះគាត់បានដើរប្រទក្សិណផ្ទះនិងនាងអមិតតាបនាបីៗជុំហើយទើបគាត់ចេញទៅ . . . ( ម. កណ្ឌជូជក ) ។

ប្រថំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បង្ខំ​ខ្លាំង បង្ខំ​ដោយ​ប្រញឹក​ខ្លាំង បង្ខំ​ដោយ​បន្ទាន់។
ឧទាហរណ៍៖ កុំ​ប្រថំ​ពេក។

ប្រថួន

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើឲ្យថួន, បន្ថែមឲ្យថួន ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រថួន​ពាក្យ; ដាក់​ពាក្យ​ប្ដឹង​ប្រថួន។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​ថួន បន្ថែម​ឲ្យ​ថួន។ ប្រធួន។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រថួនពាក្យ; ដាក់ពាក្យប្ដឹងប្រថួន ។

ប្រថុយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា កាត់​ចិត្ត​បណ្ដោយ​តាម​ការ ខំ​កាត់​ចិត្ត​ធ្វើ​ដោយ​ផ្សង​ព្រេង​សំណាង ហ៊ាន​ស៊ូ​មិន​ញញើត​សេចក្ដី​វិនាស ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រថុយ​ធ្វើ ប្រថុយ​ឲ្យ ប្រថុយ​ទៅ ប្រថុយ​ស្លាប់។ ប្រថុយ​ប្រថាន (ម. ព. ប្រថាន)។

ប្រថុជ្ជន

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ប្រកុន ប្រញឹក​ខ្លាំង មមាញឹក​ពេក ប្រញឹក​ប្រញាប់​ហួស​ពេក បន្ទាន់​ណាស់ ។
ឧទាហរណ៍៖ កំពុង​ប្រថុជ្ជន គឺ​ដែល​កំពុង​ប្រកុន​ខ្លាំង; ការ​ប្រថុជ្ជន គឺ​ការ​ប្រកុន​ឬ​មមាញឹក​ណាស់; ពេល​ប្រថុជ្ជន គឺ​ពេល​ដែល​កំពុង​ប្រញឹក​ហួស​ហេតុ​ពេក; រឿង​ប្រថុជ្ជន គឺ​រឿង​ហេតុ​ដែល​កំពុង​ប្រកុ ។ល។ (ពាក្យ ប្រថុជ្ជន នេះ​ក្លាយ​មក​ពីបុថុជ្ជន នុះ​ឯង; ម. ព. នោះ​ទៀត​ផង)។

ប្រថុច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បណ្ដាល​ឡើង​ភ្លាម បង្ខំ​ខ្លាំង ប្រញឹក​ខ្លាំង ។

ឧទាហរណ៍៖ ស្រាប់​តែ​មក​ប្រថុច លោ​តែ​ប្រថុច។

                  ប្រថុចញ៉ុច (ព. សា.) បង្ខំ​ឬ​បន្ទាន់​ការ​ភ្លាម​ៗ ស្រាប់​តែ​ប្រទះ​លើ​ដំណើរ​បង្ខំ​ដូច​គេ​ចាប់​ផ្ញុច។ ប្រថុចប្រថំ ប្រថំ​ភ្លាម​ៗ យ៉ាង​មមាញឹក។

ប្រថាប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ប្រះទ័ប អ. ថ. ប្រៈថាប់ “ឈប់, ឈរ, អង្គុយ” រ. ស. ) ខ្មែរយើងប្រើពាក្យនេះជា រ. ស. ថា គង់, គង់នៅ ។

ប្រថាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ពាក្យ ប្រថុយ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រថុយ​ប្រថាន គឺ​ប្រថុយ​ខ្លួន​ដោយ​គំនិត​ថា តាម​តែ​ដូច​ម្ដេច​ក៏​ដោយ (ព. សា.)។

ប្រថមាសាឍ

មានន័យថា (ម. ព. បឋមាសាឍ)។

ប្រថមារម្ភ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលជាគ្រឿងបំភ្លឺខាងដើម ជាគ្រឿងនាំមុខ ដូចជាសុន្ទរកថាប្រថមារម្ភ ។

ប្រថមត្រាស់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. បឋមត្រាស់ ) ។

ប្រថម

មានន័យថា (ម. ព. បឋម)។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ទី​មួយ ដំបូង​គេ មុន​គេ។ ក្លាយ​មក​ពី​បាលី «បឋម»។

ប្រត្យាស្ថាប័ន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការស្ថាបនាឡើងជាថ្មី ការថ្វាយរាជសម្បត្តិ ចំពោះ ក្សត្រក្នុងរាជវង្ស​ដែលបា្រសចាកសិទ្ធិយូរហើយ។

ប្រត្យាស្ថាប័ន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការស្ថាបនាឡើងជាថ្មី ការថ្វាយរាជសម្បត្តិ ចំពោះ ក្សត្រក្នុងរាជវង្ស​ដែលបា្រសចាកសិទ្ធិយូរហើយ។

ប្រត្យាមិត្រ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. បច្ចាមិត្ត ) ។

ប្រត្យក្សលិខិត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា លិខិតបញ្ជាក់ដែលនេតិបណ្ឌិតបានចេញឱ្យ ស្តីពីវិធាន ឬច្បាប់ជំនួញ ។

ប្រត្យក្ស

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ប្រត្យក្ស; បា. បច្ចក្ខ ) ដែលជាក់, ប្រាកដ, ច្បាស់, មែន, ពិត ។
ឧទាហរណ៍៖ ហេតុប្រចក្ស គឺហេតុដែលប្រាកដ; ឃើញប្រចក្ស គឺឃើញច្បាស់; ដឹងប្រចក្ស គឺដឹងជាក់; មនុស្សប្រត្យក្ស គឺមនុស្សអ្នកដឹងកិច្ចការជាក់ ( និយាយក្លាយជា ប្រតិយក្ស ក៏មាន ) ។

                   អាចសរសេេរ៖ ប្រចក្ស ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. ប្រត្យក្ស; បា. បច្ចក្ខ ) ដែលជាក់, ប្រាកដ, ច្បាស់, មែន, ពិត
ឧទាហរណ៍៖ ហេតុប្រចក្ស គឺហេតុដែលប្រាកដ; ឃើញប្រចក្ស គឺឃើញច្បាស់; ដឹងប្រចក្ស គឺដឹងជាក់; មនុស្សប្រត្យក្ស គឺមនុស្សអ្នកដឹងកិច្ចការជាក់ ( និយាយក្លាយជា ប្រតិយក្ស ក៏មាន ) ។

ប្រតោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា តោង​ដោយ​ប្រយោល។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រតោង​មែក​ឈើ។

ប្រតោក

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​មាន​ពោះ​ធំ​ឡើង​ប្រដក់​ហាក់​ដូច​គេ​ចង​បន្តោក។
ឧទាហរណ៍៖ ពោះ​ប្រតោក ឬ ពោះ​ប្រតោក​ៗ (ប្រតោក-តោក)។

ប្រតែង

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​បរិវារ​របស់​ពាក្យ ប្រតោង។
ឧទាហរណ៍៖  ប្រតែងប្រតោង គឺ​ប្រតោង​ចាប់​ដោយ​ប្រវេប្រវា។

ប្រតេក

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​នឹង​ពាក្យ ប្រតាក។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រតេកប្រតាក គឺ​ប្រតាក​ច្រើន​អន្លើ ប្រតាក​ខ្លាំង។

ប្រតឺងអ៊ឹះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ខ្ជែង ប្រញាប់ មមាញឹក​យ៉ាង​តឹង ចង្អៀត កម្រ​នឹង​លៃ​លក។
ឧទាហរណ៍៖  ការ​ប្រតឺងអ៊‌ឹះ (ព. សា.)។

ប្រតិស្រុត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នកច្បាប់ដែលសាលាជំនុំខាងពាណិជ្ជកម្មទទួលព្រមឱ្យធ្វើជាអ្នកថណាយក្តី ។
?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា អ្នកច្បាប់ដែលសាលាជំនុំខាងពាណិជ្ជកម្មទទួលព្រមឱ្យធ្វើជាអ្នកថណាយក្តី ។

ប្រតិស្រពណ៌

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេចក្តីយល់ព្រម ការទទួលព្រម ។

ប្រតិស្ន

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា (សំ.)(បា.) មើល​ពាក្យ ប្រតិដ្ឋ។ ខ្មែរ​យើង​ច្រើន​តែ​ប្រើ​ពាក្យ​ ប្រតិស្ឋ នេះ​ផ្សំ​ភ្ជាប់​ពី​ខាង​ដើម​ពាក្យ អធិស្ឋាន ថា ប្រតិស្ឋ​អធិស្ឋាន គឺ​បញ្ចេញ​វាចា​ឮ​ៗ​ឬ​ខ្សឹប​ៗ តាំង​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​ក៏​មាន ឧទ្ទិស​ភាគ​ផល​កុសល​ជូន​ឆ្ពោះ​ទៅ​បុព្វ​បុរស​ដែល​ចែក​ឋាន​ទៅ​ហើយ​ក៏​មាន បន់ស្រន់​សូម​ឲ្យ​បាន​សម្រេច​ផល​តាម​បំណង​ក៏​មាន លា​បំណន់​ក៏​មាន តាំង​សច្ចាធិដ្ឋាន​សំបូង​សង្រូង​ក៏​មាន។
ឧទាហរណ៍៖ ហ៏ យើង​នាំ​គ្នា​ប្រតិស្ឋ​អធិស្ឋាន​ទៅ​!; ខ្ញុំ​បាន​អុជ​ទៀន​ធូប ប្រតិស្ឋ​អធិស្ឋាន​រួច​សព្វ​គ្រប់​ហើយ ។ (និយាយ​ថា ប្រតិស្ឋ​អធិដ្ឋាន ក៏​បាន)។

ប្រតិស្ឋាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ប្រតិឞ្ឋ‌ាន; បា. បតិដ្ឋាន ) ការស្ថិត, ស្ថិតនៅ; ការតាំង, ការតាំងនៅ, តម្កល់; ការសាង, កសាង ។ ប្រើជា កិ. ឬ គុ. ក៏បាន ។

ប្រតិស្ឋ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ប្រតិឞ្ឋ; បា. បតិដ្ឋ ) មើលពាក្យ ប្រតិដ្ឋ ។ ខ្មែរយើងច្រើនតែប្រើពាក្យ ប្រតិស្ឋ នេះផ្សំភ្ជាប់ពីខាងដើមពាក្យ អធិស្ឋាន ថា ប្រតិស្ឋអធិស្ឋាន គឺបញ្ចេញវាចាឮៗឬខ្សឹបៗ តាំងសេចក្ដីប្រាថ្នាក៏មាន, ឧទ្ទិសភាគផលកុសលជូនឆ្ពោះទៅបុព្វបុរសដែលចែកឋានទៅហើយក៏មាន, បន់ស្រន់សូមឲ្យបានសម្រេចផលតាមបំណងក៏មាន, លាបំណន់ក៏មាន, តាំងសច្ចាធិដ្ឋានសំបូងសង្រូងក៏មាន
ឧទាហរណ៍៖ ហ៏ យើងនាំគ្នាប្រតិស្ឋអធិស្ឋានទៅ ! ; ខ្ញុំបានអុជទៀនធូប ប្រតិស្ឋអធិស្ឋានរួចសព្វគ្រប់ហើយ ។ ( និយាយថា ប្រតិស្ឋអធិដ្ឋាន ក៏បាន ) ។

ប្រតិសិទ្ធី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នកដែលទទួលសិទ្ធិពីគេ ដើម្បីខ្លួនឯងផង ជំនួសអ្នកដទៃផង ។

ប្រតិសន្ធិ

មានន័យថា (ម. ព. បដិសន្ធិ)។

ប្រតិសកម្មភាព

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាពអ្វីៗដែលមានបច្ច័យារាថយក្រោយ ។

ប្រតិវេទន៍ទំនិញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា សេចក្ដីរាយការណ៍ធ្វើឡើងក្នុងទម្រង់ដែលកំណត់ដោយអាជ្ញាធរគយ ដែលបុគ្គលសាមីបង្ហាញពីនីតិវិធីគយ ដែលនឹងត្រូវអនុវត្តចំពោះទំនិញ និងការកំណត់ជាក់លាក់នានា ដែលអាជ្ញាធរគយតម្រូវឱ្យមានការប្រកាស ដើម្បីអនុវត្តតាមនីតិវិធីនេះ ។

ប្រតិវេទន៍គយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា “វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. សេចក្ដីប្រកាសដែលធ្វើឡើង សម្រាប់គោលបំណងនៃការនាំចេញ ឬនាំចូលតាមទម្រង់ និងរបៀប ដូចមានចែងក្នុងច្បាប់នេះ។ ២. បែបបទនៃការនាំចូលដែលបានបំពេញដោយអ្នកនាំចូល ផ្អែកលើព័ត៌មានក្នុងរបាយការណ៍ជាក់ស្តែង (ROF)។ ៣. ឯកសារប្រកាសសុំនាំចូល ដែលបានបំពេញដោយអ្នកនាំចូល ដោយផ្អែកលើព័ត៌មានក្នុងរបាយការណ៍ជាក់ស្ដែង។

ប្រតិវេទន៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ប្រតិវេទន; បា. បដិវេទន ) ការពិតទូល, ការក្រាបបង្គំទូល, ការជម្រាប
ឧទាហរណ៍៖ ត្រូវធ្វើប្រតិវេទន៍សិន ទើបអាចចូលបាន ។

                  សេចក្តីប្រកាស ការឱ្យដឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ បណ្តឹង ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រទេសនេះបានធ្វើប្រតិវេទន៍ហើយថា ខ្លួននឹងមិនធ្វើសង្គ្រាមជាមួយនឹងប្រទេសនោះទេ; ភ្នាក់ងាររាជការទាំងឡាយ លុះត្រាតែមានប្រតិវេទន៍នៃបន្ទុកគ្រួសារទើបអាចបើកប្រាក់បំណាច់គ្រួសារកូនបាន ។

ប្រតិវេទករ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. បុគ្គលដែលធ្វើការប្រកាសដល់គយ ក្នុងនាមខ្លួនផ្ទាល់ ឬក្នុងនាមអ្នកដទៃ។ ២. បុគ្គល ឬក្រុមហ៊ុន ឬអង្គការ ធ្វើការប្រកាសទំនិញចំពោះគយ។

ប្រតិវេទ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បដិវេទ ) ពិតទូល, ក្រាបបង្គំទូល, ជម្រាប; ប្រកាសដំណឹង, ប្រាប់ឲ្យដឹងមុន ។ គុ. លិខិតប្រតិវេទ, ចុតហ្មាយប្រតិវេទ គឺលិខិតឬចុតហ្មាយក្រាបបង្គំទូល . . . ។
ប្រកាសប្រាប់ឱ្យដឹង ឱ្យដំណឹងជាលាយលក្សណ៍អក្សរយ៉ាងឱឡារិក ។

ប្រតិលោម

មានន័យថា (ម. ព. បដិលោម)។

ប្រតិលេខ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ច្បាប់ (លិខិត) លិខិតដែលធ្វើជាច្រើនច្បាប់ សម្រាប់ប្រើការផ្សេងៗ ។

ប្រតិលិខិត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា លិខិតសម្ងាត់ ដែលធ្វើឡើងសម្រាប់បំបែរលិខិតចេញមុខ ដើម្បីបំភាន់ ។

ប្រតិលាភ

មានន័យថា (ម. ព. បដិលាភ)។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កំរៃដែលបានពីផលដី ឬពីប្រាក់ជាដើមទុន ប្រាក់ដែលបានមកពីមុខរបរផ្សេងៗ ។

ប្រតិរោបនកម្ម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការដកកូនឈើទៅដាំនៅទីដទៃ ការនាំយកទៅដាក់ឱ្យនៅ​ទីកន្លែង​ដទៃ ។

ប្រតិយោធនិយម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សម្បជញ្ញៈ លទ្ធិដែលប្រឆាំងនឹងគំនិតស្រឡាញ់សង្គ្រាម ។

ប្រតិមាគន្ថី,ប្រតិមាសាស្រ្ត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វិទ្យាសាស្រ្តចែងពីរូប ពីគំនូរ ពីចម្លាក់នឹង​សិល្បៈផ្សេងៗ ។

ប្រតិមាករ

មានន័យថា (ម. ព. បដិមាករ)។

ប្រតិមា

មានន័យថា (ម. ព. បដិមា)។

ប្រតិមតិ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មតិ គំនិតដែលផ្ទុយប្លែកពីគេ ។

ប្រតិភូស្ថាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទីស្តីការរបស់រាជការ ជាតំណាងប្រទេសមួយ តាំងក្នុងប្រទេសដទៃ ដែល​ពុំ​ទាន់​មានទូត ឬឯកអគ្គទូតនៅឡើយ ។

ប្រតិភូសហជីព

?ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ
មានន័យថា អ្នកតំណាងសមាជិកសហជីព តាមរយៈការបោះឆ្នោត ឬជ្រើសតាំងដោយសហជីពរបស់សាមីខ្លួនផ្ទាល់។

ប្រតិភូបុគ្គលិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ
មានន័យថា អ្នកតំណាងកម្មករនិយោជិត តាមរយៈការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសចេញពីកម្មករនិយោជិតដោយផ្ទាល់។

ប្រតិភូកម្មមុខងារ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ, រដ្ឋបាលសាធារណៈ
មានន័យថា ការផ្ទេរនូវមុខងារ ការទទួលខុសត្រូវអំណាច និងឆន្ទានុសិទ្ធិ ដើម្បីគ្រប់គ្រងនិងអនុវត្តមុខងារក្នុងនាមអាជ្ញាធរដែលធ្វើប្រតិភូកម្ម ដោយផ្អែកតាមតម្រូវការ នៃការធ្វើប្រតិភូកម្មនោះ។ អាជ្ញាធរដែលបានធ្វើប្រតិភូកម្មនៅតែរក្សាភាពជាម្ចាស់លើកិច្ចការ ដែលបានធ្វើប្រតិភូកម្ម។

ប្រតិភូ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បដិភូ ) អ្នកធានា; អ្នកជាជំនួស, អ្នកថៈណាយ, អ្នកទទួលអំណាចធ្វើការជាជំនួស ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រតិភូនៃរដ្ឋមន្ត្រី; ក្នុងសន្និបាតនោះ គប្បីចាត់ប្រតិភូខាងក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ១រូបផង ។

ប្រតិភាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. ប្រតិភាណ ) ។

ប្រតិភាណ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បដិភាណ ឬ —ភាន ) ប្រាជ្ញា, ការឈ្លាសវៃ, ការដឹងទាន់ភ្លាមៗ, ការមិនវង្វេងវង្វាន់ភ័ន្តច្រឡំ; ដំណើរក្លៀវក្លា, អង់អាចដោយការដឹង
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សមានប្រតិភាណ កម្ររកបានណាស់ ។ ប្រកបដោយប្រតិភាណ ប្រកបដោយប្រាជ្ញាឈ្លាសវាងវៃ ។

ប្រតិភាគ

មានន័យថា (ម. ព. បដិភាគ)។

ប្រតិព័ទ្ធ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ប្រតិពទ្ធ; បា. បដិពទ្ធ ) ជាប់, ជាប់ស្អិត, ជំពាក់; ស្រឡាញ់ជាប់ចិត្ត
ឧទាហរណ៍៖ ចិត្តកូនប្រុសខ្ញុំ ។

                  ប្រើជា ន. ក៏បាន ។
ឧទាហរណ៍៖ មានប្រតិព័ទ្ធ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ចិត្ត​ប្រតិព័ទ្ធ។

ប្រតិពល

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ.; បា. បដិពល ) ដែលអង់អាច, វាងវៃ, ស្ទាត់, ជំនាញ ។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សប្រតិពល; គួរឲ្យមនុស្សប្រតិពលថ្លែងការណ៍ក្នុងមហាសន្និបាត ។

ប្រតិពន្ធ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បដិ + ពន្ធ ឬ —ពន្ធន ) ដំណើរជាប់, ជំពាក់; សេចក្ដីស្រឡាញ់ជាប់ចិត្ត ។
ឧទាហរណ៍៖ មាន​ប្រតិពន្ធ។

                   ការរួមគំនិត ព្រួតគ្នាជាពួកក្នុងផ្លូវនយោបាយ ។

ប្រតិប័ទ

មានន័យថា ( ម. ព. ប្រតិបទា ) ។

ប្រតិបាទី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នកសុំចុះឈ្មោះចូលដេញថ្លៃ ។

ប្រតិបាទន៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេចក្តីប្តេជ្ញាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ដែលគេធ្វើដើម្បីរ៉ាប់រងបំពេញមុខការ ឬផ្គត់ផ្គង់នូវវត្ថុតាមលក្ខខ័ណ្ឌដែលតម្រូវ។

ប្រតិបទា

មានន័យថា ( ម. ព. បដិបទា ) ។

ប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា ការងារចាំបាច់ទាំងឡាយសម្រាប់អភិវឌ្ឍការដ្ឋានឱ្យដល់កម្រិតពាណិជ្ជកម្ម។

ប្រតិបត្តិការសង្ស័យ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថ
មានន័យថា ប្រតិបត្តិការទាក់ទងទៅនឹងមូលនិធិដែលត្រូវបានសង្ស័យថា បានមកពីការប្រព្រឹត្តបទល្មើស ឬជាមូលនិធិទាក់ទងនឹងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម ។

ប្រតិបត្តិការរតនវត្ថុ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា រាល់ចលនាសាច់ប្រាក់, តម្លៃដែលអាចកេណ្ឌប្រមូលបាន, គណនីនិក្ខិត្តភណ្ឌ និងគណនីចរន្ត ហើយនិងប្រតិបត្តិការទាំងឡាយ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគណនីឥណទេយ្យនិងបំណុលរយៈពេលខ្លី។

ប្រតិបត្តិការមានការរៀបចំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា ប្រតិបត្តិការក្នុងចំណោមបុគ្គលទាក់ទិន ដែលជាទូទៅតែងតែមានការរៀបចំទុកជាមុន។ សម្រាប់គោលដៅនៃប្រកាសនេះ រាល់ប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងភាគីដែលបង្កើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសដែលមានដែនយុត្តាធិការពន្ធទាបជាងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាប្រតិបត្តិការមានការរៀបចំ។

ប្រតិបត្តិការទូរគមនាគមន៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា រាល់សកម្មភាពទាំងឡាយ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិទ្យាសាស្រ្តនិងបច្ចេកវិទ្យា ក្នុងការបញ្ជូននិងទទួលស៊ីញ៉ាល់ ទិន្នន័យ សំឡេង រូបភាព ឬប្រភេទព័ត៌មានដទៃទៀត តាមរយៈការប្រើប្រាស់ថាមពលក្រោមទម្រង់អេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិក អគ្គិសនី វិទ្យុ ពន្លឺ ឬទម្រង់ដទៃទៀត។

ប្រតិបត្តិការគ្មានការរៀបចំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា ប្រតិបត្តិការដែលមិនមែនជាប្រតិបត្តិការមានការរៀបចំ និងដែលបានធ្វើឡើងដោយសហគ្រាសឯករាជ្យ។

ប្រតិបត្តិការ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មធ្យោបាយសព្វប្រការ ដែលគេយកមកប្រើដើម្បីឱ្យបានសម្រេចផល ការហាត់ល្បង ការប្រយុទ្ធនៃអង្គទ័ព ដើម្បីបង្ក្រាបសត្រូវក៏ហៅថាប្រតិបត្តិការដែរ ។