Category: A Khmer Dictionary

ប្រតិបត្តិករសេដ្ឋកិច្ចដែលត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា ភាគីដែលបានចូលរួមក្នុងចរាចរទំនិញអន្តរជាតិនៅក្នុងមុខងារដែលបានអនុញ្ញាតដោយអាជ្ញាធរគយ ដោយប្រតិបត្តិតាមតម្រូវការលក្ខន្តិកៈ និង/ឬបទបញ្ជារបស់សមាជិក ដោយយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើស្តង់ដារសន្តិសុខផ្គត់ផ្គង់។

ប្រតិបត្តិករផ្នែកលក់

មានន័យថា បុគ្គលិកគន្លឹះសម្រាប់ការទាក់ទងរវាងអង្គភាពអាជីវកម្ម និងអតិថិជនដើម្បីឆ្លើយតបសំណួរ និងសំណូមពរ បង្ហាញផលិតផលថ្មីៗ តាំងពិព័រណ៍ និងផ្តួចផ្តើមគំនិតថ្មីក្នុងការលក់ផលិតផល។

ប្រតិបត្តិករធុរកិច្ចម្ហូបអាហារ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា រូបវន្តបុគ្គល ឬនីតិបុគ្គល ដែលទទួលខុសត្រូវលើការធានាអនុលោមភាពតាមបទប្បញ្ញត្តិជាធរមានផ្សេងៗ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងធុរកិច្ចម្ហូបអាហារនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។

ប្រតិបត្តិករធានារ៉ាប់រងសុខភាពសហគមន៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា ធានារ៉ាប់រង
មានន័យថា ស្ថាប័នធានារ៉ាប់រងសុខភាពខ្នាតតូចមិនសែ្វងរកប្រាក់ចំណេញដែលផ្តោតសំខាន់លើវិស័យមិនផ្លូវការ ដោយបង្កើតឡើងពីមូលនិធិសមធម៌ និងការប្រមូលភាគទានសម្រាប់ធានាហានិភ័យ ហើយស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយតម្លាភាព។

ប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា បុគ្គលដែលប្រតិបត្តិ ប្រកបអាជីព ឬធ្វើអាជីវកម្មលើសេវាកម្មទេសចរណ៍។

ប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា នីតិបុគ្គលដែលទទួលអាជ្ញាបណ្ណធ្វើប្រតិបត្តិការទូរគមនាគមន៍ទាំងអស់ នៅក្នុងទឹកដី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ប្រតិបត្តិករដឹកជញ្ជូន

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា អ្នកដឹកជញ្ជូន គឺជានីតិបុគ្គល ឬបុគ្គលធម្មតាជាឯកជន ឬជាសាធារណជន ដែលជាអ្នកដឹកជញ្ជូនទំនិញ និង/ឬអ្នកដំណើរតាមផ្លូវគោក សម្រាប់ទទួលរង្វាន់ជាប្រាក់កម្រៃ។

ប្រតិបត្តិករ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ, គយ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. បុគ្គលដែលពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងដំណើរការប្រមូលទិញកែច្នៃធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ឬចែកចាយទំនិញសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រ។ ២. រូបវន្តបុគ្គល ឬនីតិបុគ្គលដែលពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងដំណើរការប្រមូលទិញ កែច្នៃធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ឬចែកចាយទំនិញ ការសម្គាល់ភូមិសាស្រ្តទំនិញ។

ប្រតិបត្តិ

មានន័យថា (ម. ព. បដិបត្តិ)។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការអនុវត្ត ការប្រព្រឹត្តតាមវិធាន និងគោលការណ៍នៃសិល្បៈ ឬវិទ្យាសាស្រ្ត (ផ្ទុយ​នឹង​ទ្រឹស្តី) ។

ប្រតិបដិវត្តន៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការបដិវត្ត ដែលគេធ្វើឡើងដោយមានគោលបំណង និងបំផ្លាញ​លទ្ធផលដែលបានសម្រេចហើយ ។

ប្រតិបក្ស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. បដិបក្ខ ) ។

ប្រតិនិនាទ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សូរដែលលាន់ រំពងឡើង ដំណឹងដែលឮតៗ គ្នាពីមួយទៅមួយមិនបាត់ ។

ប្រតិនិក្ខេបបទ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យពីរមាត់មានន័យផ្ទុយពីគ្នា នៅក្នុងប្រយោគដដែលដូចជា ពន្លឺព្រិលៗនៃផ្កាយចេញពីមេឃ គឺពាក្យមួយថា ពន្លឺមួយទៀតថាព្រិល​ៗ ។

ប្រតិទិន

មានន័យថា (ម. ព. បដិទិន) ។

ប្រតិដ្ឋាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ក្តារឈ្នាន់ អ្វីៗដែលសម្រាប់ឈានទៅរកគោលបំណង ។

ប្រតិដ្ឋ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( បា. បតិដ្ឋ; សំ. ប្រតិឞ្ឋ “ឋិតនៅនឹង, តាំងនៅស៊ប់, តាំងនៅជាប់លាប់; ឈរស៊ប់, . . . ” ) ខ្មែរប្រើពាក្យនេះសំដៅសេចក្ដីថា បង្កើតឲ្យមានឡើងតាមយោបល់របស់ខ្លួន ដោយប្រដូចទៅនឹងនេះនឹងនោះខុសសោះក៏មាន ត្រូវដែរក៏មាន ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំអាលជឿពេក ព្រោះអ្នកនិយាយចេះតែប្រតិដ្ឋថាៗទៅទេ ។

                 ប្រើជា គុ. ក៏បាន : រឿងប្រតិដ្ឋ, ពាក្យប្រតិដ្ឋ រឿងឬពាក្យដែលគេប្រតិដ្ឋឲ្យមានឡើង ។
ឧទាហរណ៍៖ សាស្ត្រាល្បែងថ្លែងរឿងក្រៅពីជាតកមែនទែន, ដូចជារឿងលក្សណវង្ស, រឿងស័ង្ខសិល្ប៍ជ័យ, រឿងសព្វសិទ្ធ, រឿងជិនវង្ស . . . សុទ្ធតែជារឿងប្រតិដ្ឋ ដូចគ្នានឹងរឿងប្រលោមលោកដទៃទៀត ដែលជារឿងប្រតិដ្ឋនោះដែរ ។ ពាក្យថា រូបយាយចាស់រវៃអំបោះនៅក្នុងវង់ព្រះចន្ទ្រ ជាសម្ដីប្រតិដ្ឋប្រាប់ក្មេងតូចៗដែលវាសួរ, ឯតាមការណ៍ពិត គឺជារូបទន្សាយ (ពោធិសត្វ) ដែលមានចែងក្នុងគម្ពីរជាតក ( ខាងពុទ្ធនិយម ) ។ល។ តាមទម្លាប់និយាយថា ប្រឌិត ឬធ្លាប់សរសេរ ប្រឌិដ្ឋ ក៏មាន, គួរសរសេរ ប្រតិដ្ឋ វិញត្រឹមត្រង់តាម សំ. និង បា. លាយចម្រុះគ្នា, ត្រូវការអានថា ប្រដិត, ឬថា ប្រឌិត តាមទម្លាប់ក៏សឹងតែបាន, ដូចជាសរសេរ អតិត ឬ អតីត ធ្លាប់អានថា អឌិត នោះដែរ ដ្បិតការអានខុសពីសរសេរនេះ រាប់ថាជា អញ្ញត្រសព្ទ ក្នុងអក្សរសាស្ត្រ ដូចជា អញ, អ្នក, នេះ, នោះ អានថា អាញ់, នាក់, និះ, នុះ . . . ដូច្នោះដែរ ។ ល ។

ប្រតិចារឹក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រតិលេខ ការកត់ចម្លង ការសំណៅទាំងមូលនូវសេចក្តីសំបុត្រ ពីរឿងលក់​ដូរ ឬផ្លាស់ឈ្មោះ នៃអសង្ហារិមវត្ថុ នៅក្នុងសៀវភៅពិសេស ។

ប្រតិចក្រវាត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កន្លែងបរិយាកាសខាងខ្ពស់ ។

ប្រតិឃាត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការប្លាត ខ្ទាត អាមណាម ដរធរ ។
ឧទាហរណ៍៖ ការបាត់ប្រាក់ជិតប៉ែតស្សិបលាន ដែល​រក​ឃើញ នៅពេលថ្មីៗ នាំឱ្យមានប្រតិឃាតដល់ពួកអ្នកសមគំនិតជាខ្លាំង ។

ប្រតិក្រិយា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បដិកិរិយា, បតិកិរិយា ) ដូច ប្រតិកម្ម ដែរ, ប៉ុន្ដែពាក្យនេះ សព្វថ្ងៃប្រើសំដៅយកជនដែលកាន់ជើងជួយជ្រោមជ្រែង ដល់ប្រតិកម្មនយោបាយ ឬដល់បក្ខពួកដែលប្រឆាំងចំពោះសេចក្ដីចម្រើន ឬក៏ចំពោះគោលបំណងរបស់ខ្លួន ។
ឧទាហរណ៍៖ ចាំស្ដាប់មើលជើងការនយោបាយពួកប្រតិក្រិយាសព្វថ្ងៃ តើវានឹងទៅជាយ៉ាងណា ? ( បារ. Réactionaire ) ។ ប្រើជា ប្រតិកិរិយា សំ. និង បា. ក៏បាន ជា បដិកិរិយា បា. ក៏បាន ។

ប្រតិក្រាន្ត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការលុបចោលនូវឥណទាន ការលុបចោល ឬការកែនៅលើសៀវភៅ​បញ្ជីធំ ។

ប្រតិកិរិយា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នកជួយទំនុកបម្រុងដល់គណបក្ស ដែលប្រឆាំងនឹងសេចក្តីចម្រើន ។

ប្រតិការណ៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការប៉ះទង្គុក ព្រឹត្តិការណ៍ដែលដរធរមកពីហេតុដទៃ ។

ប្រតិករ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សារជាតិខ្លះដែលគេប្រើក្នុងគីមី ដើម្បីពិសោធមើលប្រតិកម្ម របស់សារជាតិមួយទៀត ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា សារជាតិខ្លះដែលគេប្រើក្នុងគីមី ដើម្បីពិសោធមើលប្រតិកម្ម របស់សារជាតិមួយទៀត ។

ប្រតិកម្មអេឡែឌីន

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា តេស្ដដែលបង្ហាញភាពខុសគ្នានៃបេ្រងមិនទាន់សំងួត ដូចជាអូលេអ៊ីនពីបេ្រងពាក់កណ្ដាលស្ងួត និងបេ្រងស្ងួត។ អាស៊ីតនីទ្រឺបំលែង អូលេអ៊ីនទៅជាអ៉ីសូមែរឺងរបស់វា នៅពេលដែលបេ្រងពាក់កណ្ដាលស្ងួតបានប៉ះជាមួយនឹងអាស៊ីតនីទ្រឺឡើងខាប់យឺតៗ និងបេ្រងស្ងួតដូចជាបេ្រង tung ក្លាយជារឺង និងរ៉េស៊ីន។

ប្រតិកម្មអេឡិចត្រូស៊ីគ្លិច

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា អន្ដរបំលែងនៃប្រព័ន្ធ π លីនេអ៊ែផ្ទុក n π- អេឡិចត្រុង និងម៉ូលេគុលស៊ីគ្លិចផ្ទុក (n-2) π អេឡិចត្រុងដែលបង្កើតឡើង ដោយការភ្ជាប់ចុងខ្សែនៃម៉ូលេគុលលីនេអ៊ែ។

ប្រតិកម្មលំដាប់ទី១

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មគីមីដែលល្បឿនបន្ថយកំាបរបស់សមាសភាគ A ជាមួយរយៈពេលសមាមាត្រទៅនឹងកំហាប់របស់ A។

ប្រតិកម្មរ៉ាឌីកាល់សេរី

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា មើល homolytic cleavage ។

ប្រតិកម្មបនេ្ទរអេឡិចត្រុង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មដែលមានបនេ្ទរអេឡិចត្រុងពីក្រុមមួយទៅក្រុមមួយផេ្សងទៀត។ មានន័យថា ប្រតិកម្មអុកស៊ីតកម្មនិងប្រតិកម្ម រេដុកម្ម។

ប្រតិកម្មបណ្ដូរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មដែលក្នុងនោះអាតូម ឬអ៉ីយ៉ុងពីរប្ដូរកន្លែងក្នុងម៉ូលេគុលពីរខុសគ្នា ឬក្នុងម៉ូលេគុលតែមួយ។

ប្រតិកម្មបណ្ដាច់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មគិមីដែលចូលរួមក្នុងការផ្ដាច់ផ្នែកខ្លះនៃសមាសធាតុប្រតិករ និងបង្កើតបានសមាសធាតុទីពីរ។

ប្រតិកម្មជ្រើសរើសអេណង់ស្យូមែ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា មើល stereoselective reaction ។

ប្រតិកម្មជំនួសសម្ព័ន្ធពីរជាន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មគីមីរវាងសមាសធាតុដែលក្នុងនោះធាតុក្នុងប្រតិករផ្សំឡើងវិញដើម្បីបង្កើតសមាសធាតុខុសគា្នពីរហើយផលិតផលនិមួយៗមានធាតុមួយដែលបានមកពីប្រតិករនិមួយៗនោះ។

ប្រតិកម្មងាយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មដែលប្រតិករត្រូវបានបំលែងទៅជាផលិតផលក្នុងមួយដំណាក់ការ។

ប្រតិកម្មងងឹត

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ផ្នែកប្រតិកម្មរស្មីសំយោគដែលប្រើ ATP, NADPH និងកាបូនឌីអុកស៊ីតដើម្បីសំយោគគ្លុយកូស។

ប្រតិកម្មគីមីលឿន

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មក្នុងរយៈពេលពាក់កណ្ដាលមីលីវិនាទី ឬតិច ជាង។ ប្រតិកម្មទាំងនោះកើតឡើងយ៉ាងរហ័សដែលគេត្រូវប្រើបចេ្ចកទេស ពិសោធពិសេសដើម្បីសងេ្កតល្បឿនរបស់វា។

ប្រតិកម្ម Gatterman

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ១. ប្រតិកម្មនៃផេណុល ឬផេណុលអេស្ទែ និងអ៉ីដ្រូសែនក្លរួ ឬអ៉ីដ្រូសែនស្យានួក្នុងមានវត្ដមានក្លរួនៃលោហៈដូចជាអាលុយមីញ៉ូមក្លរួដើម្បីបង្កើតជាអាល់ដេអ៉ីតបនា្ទប់ពីអ៉ីដ្រូលីស។
២. ប្រតិកម្មនៃសូលុយស្យុងអេតាណុលនៃអំបិលឌីអាសូញ៉ូមជាមួយកករម្សៅ ទង់ដែង ឬភា្នក់ងាររេដុកម្មដទៃទៀតដើម្បីបង្កើតជាសមាសធាតុឌីអារីល។

ប្រតិកម្ម Friedel-Crafts

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មជំនួសដែលរងកាតាលីសដោយអាលុយមីញ៉ូមក្លរួដែលក្នុងនោះ ក្រុមអាល់គីល (R-) ឬអាស៊ីល (RCO-) ជំនួស អាតូមអ៊ីដ្រូសែនរបស់ណ្វៃយ៉ូអារ៉ូម៉ាទិចដើម្បីបង្កើតអ៊ីដ្រូកាបូន ឬសេតូន។

ប្រតិកម្ម Feulgen

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មអាល់ដេអ៉ីតផ្អែកលើកំណនៃសមាសធាតុពណ៌ស្វាយកាលណាអាល់ដេអ៉ីតប្រតិកម្មជាមួយអាស៊ីតហ្វុចស៊ីត-ស៊ុលផួរិច។ អាស៊ីតដេអុកស៊ីរីបូនុយកេ្លអ៉ីចមានប្រតិកម្មនេះបន្ទាប់ពីផ្ដាច់បាសពុយវីនរបស់វា ដោយអ៉ីដ្រូលីសអាស៊ីត។ គេប្រើវាជាល័ខដាក់ពណ៌ណ្វៃយ៉ូ។

ប្រតិកម្ម Elbs

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា កំណស្រឡាយអង់ដ្រាសែនដោយដេស៊ីដ្រាតកម្ម និងជុំកម្មនៃ សមាសធាតុឌីអារីលសេតូនដែលមានក្រុមមេទីល ឬក្រុមមេទីលឡែនដែលការ ដុតកំដៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ជាតំរូវការធម្មតា។

ប្រតិកម្ម Diels-Alder

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ការបូកបន្ថែម 1, 4 ឌីអូលេភីនឆ្លាសទៅនឹងសមាស- ធាតុ ដូចជាឌីអេណូភីលដែលមានសម័្ពន្ធពីរជាន់ ឬបីជាន់។ ឌីអេណូភីលអាចត្រូវសកម្មកម្មដោយការឆ្លាស់ជាមួយសម័្ពន្ធពីរជាន់មួយ ឬធាតុទទួលអេឡិចត្រុង។

ប្រតិកម្ម Delepine

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មអាមូណូលីសយឺតនៃអាល់គីលអាឡូសែនួក្នុង អាស៊ីតទៅជាអាមីនបថមដោយមានវត្ដមាននៃអិចសាមេទីឡែនតេត្រាអាមីន។

ប្រតិកម្ម Darzen

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មកុងដង់កម្មនៃអាល់ដេអ៉ីត និងសេតូនជាមួយ a-អាឡូអេស្ទែដើម្បីបង្កេតជាអេស្ទែគ្លីស៊ីត។

ប្រតិកម្ម Etard

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា អុកស៊ីតកម្មដោយផ្ទាល់នៃក្រុមមេទីលដែលចងសម័ន្ធអារ៉ូម៉ាទិច ឬអេតេរ៉ូស៊ីគ្លិចទៅនឹងអាល់ដេអ៊ីតដោយប្រើក្រូមក្លរួ ឬអុកស៊ីត លោហៈខ្លះ។

ប្រតិកម្ម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) អំពើប្រឆាំង, អំពើតទប់, អំពើតបតត្រឡប់មករកវិញ, ការរករឿងហេតុតបតមកវិញ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រតិកម្មបានកើតឡើងភ្លាម ក្រោយដែលទីប្រជុំបានពិភាក្សាសម្រេចរឿងនោះរួចហើយ ( បារ. Réaction ) ។

                  អំពើតទប់ អំពើតបរកវិញ អំពើរបស់គណបក្សដែលចង់តែប្រទាញទៅរកដំណែលចាស់ ។

ប្រតប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា តប់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។ ប្រតប់​ប្រដាល់ ឬ ប្រដាល់​ប្រតប់ តប់​ដាល់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។

ប្រណែងប្រណោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា រតែងរតោង រយេងរយោង។
ឧទាហរណ៍៖ រតែងរតោង រយេងរយោង។

ប្រណីតាហារ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បណីតាហារ ) អាហារដ៏ប្រណីត, ម្ហូបចំណីដែលមានឱជារសឆ្ងាញ់ពីសាដែលគេរៀបតាក់តែងក្នុងពិធីមង្គលផ្សេងៗ
ឧទាហរណ៍៖ បរិភោគទាល់តែតឹងពោះហេលហលចាក់ច្រាសក៏សឹងមាន ព្រោះជាអាហារចំពើបមាត់ ( បារ. Régal ) ។

ប្រណីតភាព

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បណីតភាវ ) ភាពស្រស់បញ្ចង់, ភាពរលើបរលង់, ឆើតឆាយ, —ថ្លៃថ្លា, . . . ( សម្លៀកបំពាក់និងគ្រឿងប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ ); ភាពឆ្ងាញ់ពីសា, ភាពមានឱជារស ( ភោជនាហារ ) ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រណីតភាពនៃវត្ថុគ្រប់មុខក្នុងសម័យទំនើប អាចញ៉ាំងចិត្តមនុស្សឲ្យរំភើបស្រើបស្រាលរកទីបំផុតគ្មាន ( បារ. Luxe ) ។

                  ភាពស្រស់ ចំប្រប់ ក្នុងសំលៀកបំពាក់ ក្នុងអាហារភោជន ក្នុងគ្រឿងប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ ។

ប្រណីត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឆើតឆាយ ដ៏មានតម្លៃ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ.; បា. បណីត ) ដែលឧត្តម, ថ្លៃថ្លា, ផ្ចិតផ្ចង់, ស្រស់បញ្ចង់, រលើបរលង់, ឆើតឆាយ; ឆ្ងាញ់ពីសា ។
ឧទាហរណ៍៖ របស់ប្រណីត; អាហារប្រណីត ។ ប្រណីតប្រណម្យ ផ្ចង់កាយគោរព, លើកដៃប្រណម្យដោយផ្ចិតផ្ចង់; ផ្ចិតផ្ចង់អស់ពីចិត្ត ( សរសេរជា ប្រណិត ក៏បាន ) ។

ប្រណី

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ថ្នម​ដោយ​អាណិត តាំង​សេចក្ដី​អនុគ្រោះ​លោះលា។ ប្រើ​ជា ន. ក៏​បាន។

ប្រណិប័តន៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ប្រណិបតន ) ការសម្ដែងសេចក្ដីគោរព, ការគំនាប់, ការឱនសំពះ ។ ប្រើជា កិ. ក៏បាន ។
ឧទាហរណ៍៖ សូមក្រាបប្រណិប័តន៍ . . . ។

ប្រណិធិ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បណិធិ ) ការតាំងសេចក្ដីប្រាថ្នា, ការតម្កល់, ការប្រយ័ត្ន

ឧទាហរណ៍៖ កុសលផ្ដល់ផលឲ្យតាមប្រណិធិ ។

ប្រណិធាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បណិធាន ) ការតាំងសេចក្ដីប្រាថ្នា
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើប្រណិធាន ។ តាំងសច្ចាប្រណិធាន តាំងសំបូងសង្រូងដោយពាក្យពិត; តាំងប្រកាសពាក្យស្បថ ។

                  ស្បថប្រណិធាន ស្បថដោយមានសូត្រពាក្យសច្ចាប្រណិធានផង និយាយក្លាយឃ្លាតជា ប្រាំធាន ថា ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្បថប្រាំធាន ។

ប្រណិត

មានន័យថា (ម. ព. ប្រណីត) ។

ប្រណិងប្រណុង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលកំពីកំពួរ, រដុបរដៀន, រយីករយាក មិនចុះបែបមិនចុះរបៀប ។
ឧទាហរណ៍៖ ចងប្រណិងប្រណុង; ចំណងប្រណិងប្រណុង ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលកំពីកំពួរ, រដុបរដៀន, រយីករយាក មិនចុះបែបមិនចុះរបៀប ។
ឧទាហរណ៍៖ ចងប្រណិងប្រណុង; ចំណងប្រណិងប្រណុង ។

ប្រណាំង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប្រឹងដណ្ដើមយកឈ្នះគ្នាដោយល្បឿន, ដោយកម្លាំង
ឧទាហរណ៍៖ ប្រណាំងទូក, ប្រណាំងសេះ ។

                ប្រណាំងប្រជែង ដណ្ដើមជែងយកមុខ, យកឈ្នះ ។ ប្រណាំងវាស្នា ( វាសនា ) ប្រណាំងបុណ្យភ័ព្វគ្នា ។

ប្រណាលី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បំពង់កប់ក្នុងដីធ្វើពីដីឥដ្ឋ ដើម្បីបង្ហូរទឹកបង្ខះ​​ ។
សរសៃពួរដែលនាំឈាមទៅផ្សព្វផ្សាយក្នុងសព៌ាង្គកាយ។

ប្រណាម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បណាម ) ការបង្អោនកាយ ឬបង្អោនកាយវាចាចិត្តគោរព; ការបណ្ដេញ, ការច្រានចេញ ។ ប្រើជា កិ. ក៏បាន ( បណ្ដេញ ) ។

ប្រណាក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់​ធ្វើ​ដោយ​ដែក សម្រាប់​ឆាក​ស្លា​ជាដើម។

ប្រណម្យ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា (សំ.) លើក​កម្បង់​អញ្ជលី​សំពះ (ពាក្យ ប្រណម និង ប្រណម្យ ទាំង ២ នេះ​ជា​វេវ. អាច​ប្រើ​ជា​ជំនួស​គ្នា​បាន​តាម​ពេញ​ចិត្ត​ប្រើ)។

ប្រណម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ) ការលើកកម្បង់អញ្ជលីសំពះ, ការលើកម្រាមដៃទាំង១០ធ្វើឲ្យជាក្រពុំ ។ ប្រើជា កិ. ក៏បាន ។

ប្រឌិត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. ប្រឌិដ្ឋ ) ។

ប្រឌិដ្ឋ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យប្រើក្លាយមកពី ប្រតិដ្ឋ អានតាមទម្លាប់ថា ប្រឌិត ( មើលពាក្យ ប្រតិដ្ឋ ) ។

ប្រឋម​សម្ពោធិកថា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ.) កថា​ដែល​រៀបរាប់​អំពី​ការ​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​ធម៌​ជា​ដំបូង​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​គោតម​បរម​គ្រូ​នៃ​យើង​។

ប្រឋម​ក្សត្រិយ៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា.) ក្សត្រ​ដំបូង ស្ដេច​មុន​គេ។

ប្រដំប្រសង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្របាល​គ្នា មុន​ក្រោយ​គ្នា​បន្តិច​បន្តួច អាយុ​ស្រករ​គ្នា ដែល​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា ស្រដៀង​គ្នា ជិត​ស្មើគ្នា, ដែល​លូត​លាស់ ឬ​មាន​សន្ទះ​ល្បឿន​ស្ទើរ​ស្មើ​គ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ ត្រកូល​សេដ្ឋី​ទាំង​ពីរ​នេះ​មាន​ទ្រព្យ​ប្រដំប្រសងគ្នា។ ទូក​ប្រណាំង​ទាំង​ពីរ​នេះ​មាន​ល្បឿន​ប្រដំប្រសងគ្នា។ គូ​ស្វាមី​ភរិយា​ដែល​មាន​អាយុ​ប្រដំប្រសងគ្នា។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្របាល​គ្នា មុន​ក្រោយ​គ្នា​បន្តិច​បន្តួច អាយុ​ស្រករ​គ្នា ដែល​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា ស្រដៀង​គ្នា ជិត​ស្មើគ្នា, ដែល​លូត​លាស់ ឬ​មាន​សន្ទះ​ល្បឿន​ស្ទើរ​ស្មើ​គ្នា។

ប្រដំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដំ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក; វាយ​ដំ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។ ប្រដំ​ប្រធាក់ ឬ ប្រធាក់​ប្រដំ ធាក់​ច្រំ​តប់​ទះ​វាយ​ដំ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។

ប្រដៅ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ទូន្មាន ឲ្យ​ឱវាទ ស្ដី​ថា ក្រើន​រំលឹក បង្វឹក។
ឧទាហរណ៍៖ ឪពុក​ម្ដាយ​ប្រដៅ​កូន គ្រូ​ប្រដៅ​សិស្ស។

ប្រដោល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដោល​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ដោយ​សម្ដី ឬ​ដោយ​អ្វី​មួយ (ម. ព. ប្រដេញ ទៀត​ផង)។

ប្រដោត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា តយុទ្ធ​គ្នា​ដោយ​ខ្មាំង​មិល ហាក់​ដូច​ជា​មាន​បំណង​នឹង​ចាប់​គ្នា​ដោត។ ប្រកាប់​ប្រដោត កាប់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ហាក់​ដូច​ជា​មាន​បំណង​នឹង​ចាប់​គ្នា​ដោត។

ប្រដែ

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ពាក្យ ប្រដៅ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រដែ​ប្រដៅ គឺ​ស្ដី​ប្រដៅ​ឲ្យ​ដឹង​ខុស​ត្រូវ​ក្នុង​វេលា​ដែល​បុគ្គល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​រួច​ហើយ : ប្រដែ​ប្រដៅ​កូន​ឲ្យ​វា​មាន​សុជីវ​ធម៌។

ប្រដេញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដេញ​បន្ត​គ្នា។ ប្រដេញ​ជើង ដេញ​ជើង​មិន​លែង។ ប្រដេញ​ថ្លៃ ដេញ​តម្លើង​ថ្លៃ​ដណ្ដើម​យក​ឲ្យ​បាន​រាល់​ខ្លួន។ ប្រដេញ​ប្រដោល ដេញ​ដោល​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ដេញ​ដោល​ជជីក ដេញ​ដោល​គ្នា​រឿយ​ៗ។

ប្រដើស

មានន័យថា (ម. ព. ប្រដឹស) ។

ប្រដូច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប្រៀប​ឲ្យ​ដូច។
ឧទាហរណ៍៖ កុំ​ប្រដូច​រូប​ខ្ញុំ​ទៅ​នឹង​រូប​គេ ព្រោះ​ខ្ញុំ​មាន​ឋានៈ​តូច​ទាប។

?ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា ដូច ប្រហែល​ដូច ដូច​ជា។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រដូច​ស្រមោល- អន្ទោល​តាម​ប្រាណ…។

ប្រដុងប្រជា

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ជួយ​ទំនុក​បម្រុង ជួយ​ផ្ចុង​ផ្ដើម។
ឧទាហរណ៍៖ ជួយ​ប្រដុង​ប្រជា​វា​ផង គ្មាន​នរណា​ជួយ​ប្រដុង​ប្រជា​គ្នា​សោះ (ព. សា.)។

ប្រដឺត

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលស្គមតឺតរខឺត ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្គមប្រដឺត, រាងប្រដឺត ។ ប្រដឺតប្រដក់ ដែលស្គមតឺតរខឺតធំតែពោះ ។

ប្រដឹស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រនាប​ដែល​ត្បាញ​ខ្ទាស់​នឹង​ចម្រឹង​ញឹក។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្ទាស់​ប្រដឹស ត្បាញ​ប្រដឹស។ ប្រដើស។

ប្រដិតប្រជី

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ ដែល​កាន់​ការ​ខ្ជាប់។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្ស​ប្រដិត​ប្រជី។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ផ្ចិតផ្ចង់ ជាប់​មិន​ដាច់។
ឧទាហរណ៍៖  ធ្វើ​ការ​ប្រដិត​ប្រជី។

ប្រដិត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប្រកិត ដិត​តាម​ជិត​ជាប់​គ្នា​មិន​ដាច់។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រដិត​តាម​ក្រោយ តាម​ប្រដិត។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទបណ្ដាលឲ្យឧច្ចារៈកកើតជាដុំតូចៗរឹងៗ, ច្រើនកើតព្រោះប្រើឥរិយាបថអង្គុយច្រើនពេក ។
ឧទាហរណ៍៖ កើតប្រដិត ។ ក្លនប្រដិត ក្លននិងប្រដិត ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ឈ្មោះ​រោគ​មួយ​ប្រភេទ​បណ្ដាល​ឲ្យ​ឧច្ចារៈ​កកើត​ជា​ដុំ​តូច​ៗ​រឹង​ៗ ច្រើន​កើត​ព្រោះ​ប្រើ​ឥរិយាបថ​អង្គុយ​ច្រើន​ពេក ។
ឧទាហរណ៍៖ កើត​ប្រដិត។ ក្លន​ប្រដិត ក្លន និង​ប្រដិត។

ប្រដាល់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដាល់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។ ដាល់​រឿយ​ៗ : ខ្យល់​ប្រដាល់​ក្នុង​ពោះ។ ប្រដាល់​ប្រតប់ ដាល់​តប់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។

ប្រដាប់អេឡិចត្រូដ្យាលីស

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ដ្យាលីសដែលដំណើរការដោយមានជំនួយនៃកំលាំងអគ្គិសនីចលករបានអនុវត្ដលើអេឡិចត្រូតជាប់ភ្នាសសងខាង។

ប្រដាប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា តាក់តែង ស្អិតស្អាង រៀបចំ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឿង​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់ (គ្រប់​យ៉ាង) ។
ឧទាហរណ៍៖ មាន​គ្រប់​ប្រដាប់​អស់​ហើយ ឥត​ខ្វះ​អ្វី​ទេ។

ប្រដាន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ប្រទើស​ប្រទាក់​គ្នា ដែល​ប្រគង​ប្រគាក់​ចង្អៀត​ណែន។
ឧទាហរណ៍៖ ដាក់ហិបប្រដាន់លើគ្នា, បង្ខិតការុងអង្ករនេះចេញបន្ដិចទៅ កុំដាក់ប្រដាន់គ្នាពេក ( និយាយតាមទម្លាប់ដោយស្រុកខ្លះ ) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ប្រទើស​ប្រទាក់​គ្នា ដែល​ប្រគង​ប្រគាក់​ចង្អៀត​ណែន។
ឧទាហរណ៍៖ ដាក់​ហិប​ប្រដាន់​លើ​គ្នា បង្ខិត​ការុង​អង្ករ​នេះ​ចេញ​បន្តិច​ទៅ កុំ​ប្រដាក់​ប្រដាន់​គ្នា​ពេក (និយាយ​តាម​ទម្លាប់​ដោយ​ស្រុក​ខ្លះ)។

ប្រដាញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ពាក្យ សាញ ថា
ឧទាហរណ៍៖ សាញ​ប្រដាញ គឺ​សាញ​ក្រៃពេក។

ប្រដាក់ប្រទុក្ខ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​មាន​ទុក្ខ​មាន​ព្រួយ​ដូច​គេ​លើក​ដាក់​ៗ​រឿយ​ៗ ឥត​ស្រាក។ ប្រទុក្ខប្រដាក់។

ប្រដាក់ប្រដឺត

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ស. ប្រះដ័កប្រះដិត អ. ថ. ប្រៈដាក់ប្រៈដឺត ) ប៉ផ្ដាក់ប៉ផ្ដឺត, ត្រដាបត្រដួស ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ( ស. ប្រះដ័កប្រះដិត អ. ថ. ប្រៈដាក់ប្រៈដឺត ) ប៉ផ្ដាក់ប៉ផ្ដឺត, ត្រដាបត្រដួស ។

ប្រដាក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ​ព្រៃ​មាន​ផ្លែ​បរិភោគ​បាន។
ឈ្មោះចុល្លព្រឹក្សមួយប្រភេទ កំពស់ ៦- ៧ម ដុះក្នុងព្រៃធំនៃប្រទេសកម្ពុជា លាវ និងវៀតណាម ។ ផ្លែបរិភោគបាន មានរសឆ្ងាញ់ ។ ឈើយឺតល្អ គេតែងប្រើធ្វើជាកប៉ាល់នៃដងពូថៅ ។

ប្រដា

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ពាក្យ ប្រដាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រដាប់​ប្រដា ប្រដាប់​ផ្សេង​ៗ​ច្រើន​មុខ​ច្រើន​យ៉ាង​នេះ​ខ្លះ​នោះ​ខ្លះ ថោក​ខ្លះ​ថ្លៃ​ខ្លះ។

ប្រដក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​មាន​ខ្លួន​ស្គម​ធំ​តែ​ពោះ។
ឧទាហរណ៍៖  ស្គម​ប្រដក់ រាង​ប្រដក់។

ប្រញឹក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បង្ខំញឹកញាប់; ដែលត្រូវធ្វើយ៉ាងញឹកញាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំប្រញឹកពេក !, ធ្វើការប្រញឹក; ការប្រញឹក ។ ប្រញឹកប្រញាប់ ប្រញាប់ដោយញឹកញាប់, ប្រញាប់ក្រៃពេក ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា បង្ខំញឹកញាប់; ដែលត្រូវធ្វើយ៉ាងញឹកញាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំប្រញឹកពេក !, ធ្វើការប្រញឹក; ការប្រញឹក ។ ប្រញឹកប្រញាប់ ប្រញាប់ដោយញឹកញាប់, ប្រញាប់ក្រៃពេក ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា បង្ខំញឹកញាប់; ដែលត្រូវធ្វើយ៉ាងញឹកញាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំប្រញឹកពេក !, ធ្វើការប្រញឹក; ការប្រញឹក ។ ប្រញឹកប្រញាប់ ប្រញាប់ដោយញឹកញាប់, ប្រញាប់ក្រៃពេក ។

ប្រញិប

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​ជា​បរិវារ​របស់​ពាក្យ ប្រញាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រញិប​ប្រញាប់ គឺ​ប្រញាប់​ណាស់ (ព. សា. ក្លាយ​មក​ពី ពាក្យ ប្រញឹក​ប្រញាប់)។

ប្រញាល់

?ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​សម្រាប់​និយាយ​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ពាក្យ ប្រញាប់ ថា ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រញាប់​ប្រញាល់ គឺ ប្រញាប់​ដោយ​រហ័ស ប្រញាប់​ណាស់។

ប្រញាយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដណ្ដើម​គ្នា​ដោយ​ឥត​របប ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្មេង​ប្រញាយ​ស្វាយ​ទុំ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដណ្ដើម​គ្នា​ដោយ​ឥត​របប ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្មេងប្រញាយស្វាយទុំ ។

ប្រញាប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បង្ខំឲ្យញាប់, ធ្វើឲ្យញាប់, ឲ្យឆាប់; ដែលញាប់, ឆាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖​​ ប្រញាប់​ឲ្យ​ទាន់​ការ កុំ​ប្រញាប់​ពេក; ដើរ​ប្រញាប់​បន្តិច​ឡើង; ការ​ប្រញាប់ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា បង្ខំ​ឲ្យ​ញាប់ ធ្វើ​ឲ្យ​ញាប់ ឲ្យ​ឆាប់; ដែល​ញាប់ ឆាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រញាប់ឲ្យទាន់ការ, កុំប្រញាប់ពេក; ដើរប្រញាប់បន្តិចឡើង; ការប្រញាប់ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា បង្ខំ​ឲ្យ​ញាប់ ធ្វើ​ឲ្យ​ញាប់ ឲ្យ​ឆាប់; ដែល​ញាប់ ឆាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រញាប់ឲ្យទាន់ការ, កុំប្រញាប់ពេក; ដើរប្រញាប់បន្តិចឡើង; ការប្រញាប់ ។

ប្រញប្តិ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ក្លាយ​មក​ពី សំ. ប្រជ្ញប្តិ) បញ្ញត្តិ ។
ឧទាហរណ៍៖ ពុទ្ធ​ប្រញប្តិ (មិន​សូវ​ប្រើ; ម. ព. បញ្ញត្តិ)។

ប្រញប្ត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ក្លាយមកពី សំ. ប្រជ្ញប្ត ) បញ្ញត្ត ។
ឧទាហរណ៍៖ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ប្រញប្តសិក្ខាបទ ។ សង្វាតសរសេរ អស់អញកុំខ្ជិល ទើបបានជាគាប់ សង្វាតសូត្ររៀន ដោយគ្រូប្រញប្ត កុំធ្វើលេលាប់ ដោយចិត្តមាក់ងាយ (ច្បាប់ក្រម) ។ ម. ព. បញ្ញត្ត ផង ។

ប្រឈ្លោះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ក​ជម្លោះ ឈ្លោះ​ប្រកែក​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក (ព. សា.)។

ប្រឈួន, ទ្រង់ព្រះអាពាធ, ទ្រង់ព្រះអផាសុក

?ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ឈឺ។

ប្រឈួន

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ប្រះជ្វរ អ. ថ. ប្រៈឈួន; សំ. ប្រ+ជ្វរ ) ឈឺ, មានជំងឺ; ប្រើជា រ. ស.
ឧទាហរណ៍៖ ទ្រង់​ប្រឈួន ឬ​ទ្រង់​ព្រះ​ប្រឈួន (ទ្រង់​អាពាធ ឬ​ទ្រង់​ព្រះ​អាពាធ)។