Author: Buy Khmer Book

ត្រចៀកកាំកន្ទុយខ្សែរពីរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានប្រវែង ១៣-១៤ ស.ម។ ស្រដៀងត្រចៀកកាំធម្មតាដែរ តែបន្ទូលក្បាលពណ៌ឈាមជ្រូក ផ្នែកពោះ និងក្រោមស្លាបពណ៌ស កន្ទុយទងកន្ត្រៃ។ ទីជំរកៈ ទន្លេធំៗ បឹង។ របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ មានគ្រប់ទីកន្លែង។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ មករា ដល់ វិច្ឆិកា។

ត្រចៀកកាំកន្ទុយខ្សែរពីរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានប្រវែង ១៣-១៤ ស.ម។ ស្រដៀងត្រចៀកកាំធម្មតាដែរ តែបន្ទូលក្បាលពណ៌ឈាមជ្រូក ផ្នែកពោះ និងក្រោមស្លាបពណ៌ស កន្ទុយទងកន្ត្រៃ។ ទីជំរកៈ ទន្លេធំៗ បឹង។ របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ មានគ្រប់ទីកន្លែង។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ មករា ដល់ វិច្ឆិកា។

ត្រចៀកកាំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបតូចមួយប្រភេទសម្បុរខ្មៅ ច្រើននៅតែនឹងទីតំបន់ដែលមានខ្យល់អាកាសត្រជាក់ស្រួល; នៅភ្នំ នៅគុហាមាត់សមុទ្ទ ដោយកន្លែងផ្សេងៗ សត្វត្រចៀកកាំតាំងជាលំនៅធ្វើសម្បុកពង, សម្បុកនោះហៅតាមពាក្យសៀមថា រ៉័ងណុក “សម្បុកសត្វស្លាប”, ខ្មែរយើងច្រើនហៅក្លាយថា នាងនក់ ក៏មាន, ជាវត្ថុមានតម្លៃប្រើជាគ្រឿងត្រជាក់, ជាថ្នាំត្រជាក់ (ម. ព. នាងនក់ ផង) ។
ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានប្រវែង ១៥ ស.ម ។ ពេញវ័យ៖ ផ្នែកខ្នងពណ៌ខ្មៅលាយខៀវរលោង ថ្ងាស និងបំពង់កពណ៌ឈាមជ្រូក កន្ទុយឆែកជ្រៅ។ (ពេញវ័យនៅរដូវជ្រុះរោម)។ មិនទាន់ពេញវ័យ៖ ផ្នែកខ្នងពណ៌ត្នោតចាស់ ទ្រូងមានវ័ណ្ឌពណ៌ត្នោត និងផ្នែកពោះពណ៌ទឹកក្រូច។ ទីជំរក៖ តំបន់វាលលំហ មានច្រើននៅតំបន់ទំនាបទឹកច្រើន។ ជីវសាស្ត្រ៖ ជាទូទៅប្រភេទនេះ ចូលចិត្តរស់នៅជាហ្វូងធំៗ ស៊ីសត្វល្អិតជាអាហារ ទំលើកក់ ត្រែង និងលើខ្សែភ្លើង។ របាយ៖ វត្តមាននៅរដូវប្រាំង មានគ្រប់ទីកន្លែង។ រដូវបន្តពូជ៖ ចាប់ពីខែឧសភា ដល់ខែមិថុនា។

ត្រចៀកកណ្ដុរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះផ្សិតដុះនឹងដើមឈើសម្បុរក្រមៅ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងត្រចៀកកណ្ដុរ; ចួនកាលដុះនៅដីច្រាបក៏មាន ។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្សិតត្រចៀកកណ្ដុរ ។

ត្រចៀក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អាយតនៈសម្រាប់ត្រងរងនូវសំឡេង ។
ឧទាហរណ៍៖ ឮសំឡេងដោយត្រចៀក ។

                 ប៉ែកអវយវៈនៃអ្វីផ្សេងៗមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងត្រចៀក ដែលសម្រាប់យួរ, សម្រាប់ទ្រទប់បើកបិទបាន ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្រចៀកកញ្ឆេ, ត្រចៀកទ្វារ ។ល។

ត្រចើល

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ធ្លោ​ទៅ​មុខ (ដោះ) ។
ឧទាហរណ៍៖ ដោះ​ត្រចើល ឬ​ដោះ​ត្រចើល​ៗ (ត្រចើល-ចើល) ។

ត្រចង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្រស់​ប៉ប្រៃ រុងរឿង ។
ឧទាហរណ៍៖ ល្អ​ត្រចង់ មើល​ទៅ​ឃើញ​ត្រចង់ ត្រចះត្រចង់ ត្រចង់ត្រចះ ។

ត្រង់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះពេលសន្មតដោយព្រះអាទិត្យចរមកចំពីលើ គឺម៉ោង ១២ ថ្ងៃ ។ លោកឆាន់ត្រង់ គឺភិក្ខុសាមណេរដែលឆាន់ក្នុងវេលាថ្ងៃជិតត្រង់ ។ ថ្ងៃត្រង់ គឺវេលាព្រះអាទិត្យឋិតនៅចំភាគកណ្ដាល ។
?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ទីទៃពីវៀច ។ ដែលឃ្លាតចាកពីទី១ទៅកាន់ទី ១ ឥតងាកឥតបែរទៅខាងណា ទាល់តែដល់ទៅទីនោះឬដែលមានចុងមានគល់រត់ល្បត់ដូចវាយបន្ទាត់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្លូវត្រង់, ចិត្តត្រង់ ។

                 ប្រើជា កិ. វិ. ក៏បាន ។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយត្រង់, ប្រាប់ត្រង់ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា អាយតនិបាត
មានន័យថា ចំ, ចំពោះ, សំដៅចំ, នា ។
ឧទាហរណ៍៖ វាយត្រូវត្រង់ឆ្អឹងខ្នង ។

ត្រងើល

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា កំប៉ោក កំប៉ោង​ទើល​ងើល ។
ឧទាហរណ៍៖ ថ្ងាស​ត្រងើល ក្បាល​ត្រងើល។ ទ្រងើល

ត្រងិល

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា រលីង​ដោយ​បោច​ដោយ​ក្បិល ​ឬ​ដែល​រលីង​ដូច​គេ​បោច​ដូច​គេ​ក្បិល ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្បាល​ត្រងិល សក់​ត្រងិល ភ្នំ​ត្រងិល ដំបូក​ត្រងិល ។

ត្រងាល

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា រលីង​យង់​ពី​ខាង​មុខ (ថ្ពែក​តែ​ត្រង់​ខាង​មុខ) ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្បាល​ត្រងាល ។

ត្រង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ច្រោះ, ទ្រ, រង ដោយតម្រង ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្រងទឹក, ត្រងប្រេង, ត្រងទឹកត្នោត, ត្រងត្រីក្រឹម ។

                 ត្រងត្រាប់ ត្រងយកតម្រាប់ គឺស្ដាប់បម្រុងនឹងប្រព្រឹត្តតាមឬស្ដាប់ហើយកាន់តាម ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វមានរូបដូចបង្កួយតែធំជាងបង្កួយ; អ្នកស្រុកខ្លះហៅថា បង្កួយត្រង ។

ត្រគាក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប៉ែក​អវយវៈ​នៃ​មនុស្ស​ត្រង់​ខាង​ក្រោម​ចង្កេះ​ទាំង​ពីរ​ខាង ។ បាន​តែ​ពាក្យ​ត្រគាក​ស្លាប់​ស្ដូក (ព. ទ. បុ.) បាន​តែ​ខាង​និយាយ​ស្ដី​ថា​ឲ្យ​គេ តែ​ខ្លួន​ឯង​ឥត​ធ្វើ​អ្វី​សោះ ។

ត្រក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះរោគកើតក្នុងពោះ ជាដុំបណ្ដាលឲ្យពោះធំប៉ោងឡើង ។
ឧទាហរណ៍៖ កើតត្រក់ ។

ត្រកៀតប៉ោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះស្មៅទឹកពួកត្រកៀត បែបភាពដូចត្រកៀត ប៉ុន្តែកាលដែលនៅតូច មានពកផ្ដួចជាប្លោកប៉ោងឡើង តទៅទើបបែកចេញជាពន្លកជាស្លឹក ព្រោះហេតុនោះ ទើបហៅថា ត្រកៀតប៉ោង; ត្រកៀតនេះមានប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាងណាស់ គឺផ្កាមានជនខ្លះ គេប្រើជាអន្លក់, ធាងគេប្រើជាបន្លែក៏បាន; ធាងនិងស្លឹកស្រស់គេប្រើជាចំណីឲ្យគោ, ក្របីស៊ី; ធាងបើកាត់ហាលថ្ងៃឲ្យស្ងួតហើយប្រើការបានច្រើនប្រភេទ គឺវេញខ្សែចំណង, ខ្សែចែវ, ធ្វើអង្រឹង, ធ្វើកន្ទេល, ធ្វើសំពៀត ។ ល ។
ស្មៅទឹកមួយប្រភេទ ដើមកំណើតក្នុងទ្វីបអាមេរិក គេនាំចូលក្នុងអាស៊ីផ្នែកអាគ្នេយ៍ជិតមួយសតវត្សមកហើយ ឥឡូវអាចដុះឯងៗក្នុងបឹងត្រពាំងនៃទ្វីបអាស៊ីក្តៅទាំងមូល។ ផ្កា និង​ស្លឹកខ្ចីៗអាចប្រើជាអន្លក់បាន។ នៅស្រុកខ្លះ គេប្រើដើមទាំងមូលធ្វើជាជីស្រស់ ហើយធាងដែលហាលថ្ងៃស្ងួតហើយ ប្រើការបានច្រើនប្រភេទ គឺវេញខ្សែចំណង ធ្វើអង្រឹង កន្ទេល ។ល។

ត្រកៀត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះស្មៅទឹកពួកត្រាវ ធាងនិងគល់ប្រើជាបន្លែបាន ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ល​ម្ជូរ​ត្រកៀត ។

                 តិណជាតិរស់បានយូរ ដុះក្នុងទឹក ឬលើដីសើម កំនើតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ គេនាំទៅដាំគ្រប់ប្រទេសក្ដៅសកលលោក ។ ​ផ្កាយើងបរិភោគធ្វើអន្លក់ មែក ស្លឹក ឡក គល់ធ្វើបន្លែបាន ។

ត្រកួនកន្ទែក

 មានន័យថា (ម. ព. កន្ទែក ន.) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គិណជាតិវារលើដីខ្សាច់មាត់សមុទ្រ ដុះគ្រប់ប្រទេសក្តៅសកលលោក។​ គ្រូថ្នាំបុរាណប្រើដើមត្រកួនកន្ទែកធ្វើថ្នាំបញ្ចុះ។ លាយជាមួយអាចម៏ដែក​ ដើមត្រកួនកន្ទែកអាចឆុងផឹកសម្រាប់ព្យាបាលរោគប្រមះ។ ស្លឹកវាផ្សំជាមួយដើមដទៃទៀត គេប្រើធ្វើជាថ្នាំព្យាបាលឬសដូងបាត ។​ ស្លឹកស្ងោរសម្រាប់លាងសំពត់ ជំនួសសាប៊ូ ។

ត្រកួន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះវល្លិវារិជជាតិមួយពួក ទងនិងស្លឹកប្រើធ្វើជាបន្លែ ឬអន្លក់; ត្រកួនមានប្រយោជន៍សំខាន់មួយប្រភេទក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូចិន ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្លត្រកួន, អន្លក់ត្រកួន ។

                 ស្មៅទឹក​ ដុះលើដីសើម កំណើតក្នុងទ្វីបអាស៊ី នាំចូលគ្រប់ប្រទេសក្តៅសកលលោក។ ត្រួយត្រកួន ប្រើធ្វើបន្លែនិងអន្លក់ ។​ ដើមចាស់អាចធ្វើអាហារជ្រួក​បាន ។ គ្រូថ្នាំបុរាណប្រើផ្សំធ្វើថ្នាំព្យាបាលជម្ងឺគ្រុនរវើរវាយ​។ ខ្នែងពន្លកលាយនិងខ្នែងប្រមោយដំរី​ ប្រើធ្វើថ្នាំបំពោកលើជម្ងឺស្បែកម្យ៉ាង ដែលមានពងទឹករងៃលើស្បែក ធ្វើឲ្យឈឺខ្លាំង (zona) ។

ត្រកួត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឧរង្គសត្វ (សត្វ​ល្មូន) មួយ​ប្រភេទ​មន​សណ្ឋាន​រូប​រាង​ដូច​ទន្សោង របស់​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ធំ​ស៊ី​បាណកសត្វ​ជា​អាហារ ។ សន្ដាន​សត្វ​ថ្លែន បង្កួយ ជាស ទន្សង ក្រពើ ជីងចក់ តុកកែ ។

ត្រកួញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា មូរ​ត្របាញ់​ខ្សែ ឬ​ចម្រៀក​ផ្ដៅ​ជាដើម​ឲ្យ​ណែន​ខ្មាញ់​ជា​ធ្លុង​មួយ ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្រកួញ​ខ្សែ ត្រកួញ​ចម្រៀក​ធាង​ត្នោត ត្រកួញ​ព្រ័ត្រ ។

ត្រកូល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពូជ​ពង្ស ។
ឧទាហរណ៍៖ កើត​ក្នុង​ត្រកូល​ខ្ពង់ខ្ពស់ ។

                 ពាក្យ​នេះ​ក្លាយ​មក​ពី​ពាក្យ​ភាសា​សំស្រ្កឹត​ថា គោត្រ -កុល “ពូជ​ពង្ស​តាម​គោត្រ” ហៅ​តាម​ស្រួល​មាត់​ថា គោត្រកូល លុះ​ដល់​យូរ​ត​ៗ​មក គេ​លុប​ពាក្យ គោ ចេញ នៅ​ហៅ​ត្រឹម​តែ ត្រកូល (ម. ព. គោត្ត និង គោត្រកូល ផង) ។

ត្រកាល

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ចំពើប ប្លែក ទើប​ប្រែ​ថ្មី ឬ​ទើប​មាន​ថ្មី ។
ឧទាហរណ៍៖ ចំណី​ត្រកាល រឿង​ត្រកល របស់​ត្រកាល ។

ត្រកង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចាប់​ទ្រ​ក្រសោប​លើក​ឡើង ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្រកង​កណ្ដាប់​ស្រូវ ត្រកង​បាច់​ស្មៅ ។

 ?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចំនួនវត្ថុដែលល្មមត្រកងបាន ។
ឧទាហរណ៍៖ ឧសមួយត្រកង, បាច់ត្រកួនមួយត្រកង ។

ត្រក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ជាល​ត្បាញ​ដោយ​បន្ទោះ​ឫស្សី ផ្ដៅ​ជាដើម មាន​ខ្សែ​ចង​យួរ សម្រាប់​ដាក់​ត្រី​តូច​ៗ និង​បន្លែ​ជាដើម ។ ព. ប្រ. គុ. ដែល​រៀន​ចំណេះ​វិជ្ជា​អ្វី​មួយ មាន​អក្សរ​ជាដើម មិន​ទាន់​បាន​ចេះ ក៏​ស្រាប់​តែ​លែង​រៀន​ទៅ ហៅ​ថា ត្រក ព្រោះ​ប្រៀប​ប្រដូច​នឹង​មនុស្ស​អ្នក​ឥត​ចំណេះ​វិជ្ជា ដែល​មាន​មុខ​ការ​របរ​តែ​ខាង​ពុន​ត្រក​ទៅ​នេសាទ​មច្ឆជាតិ​ប៉ុណ្ណោះ ។

ត្រ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ខារ​រវៃ​សរសៃ​អំបោះ​ជាដើម​ដោយ​កន្ត្រ ហើយរុំ​ដាក់​ព័ទ្ធ​បំពង់​ទុក​សម្រាប់​ត្បាញ ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្រ​អំបោះ ។

ត្យក្សា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សំបកឈើជាស្រទាប់ដែលរុំទ័ព្ធមែក និងដើម ដូចយ៉ាងសំបកឈើ ដែល​គេ​យក​មកធ្វើឆ្នុកដបជាដើម។

ត្មះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា តិះ​ដៀល​ឲ្យ​អាម៉ាស់​មុខ ឲ្យ​អាប់​មុខ ។

ត្មោល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទោល, តែមួយ (អណ្ឌៈ) ។
ឧទាហរណ៍៖ គោពងត្មោល គឺគោដែលមានពងតែមួយ (ម. ព. ហៅ គោអណ្ឌ:-ត្មោល) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលដួលស្រឡះគ្មានទាក់ទើសនឹងអ្វី ។
ឧទាហរណ៍៖ រលំត្មោល, វាយមួយត្មោងដួលត្មោល ។

ត្មោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រំពាត់​មាន​គល់​ត្រមោង ។
ចុល្លព្រឹក្សមួយប្រភេទ មានម្ពស់ ៤-៨ ម ដុះទីវាលនៃប្រទេសខ្មែរ លាវ និងវៀតណាម។ ផ្កាវាពណ៌ស ហើយមានក្លិនក្រអូបណាស់ គេបេះថ្វាយព្រះ។ ផ្កានេះនារីខ្មែរច្រើនទុកអប់ក្រមួនមាត់។ គេស្ងោរផឹកដើម្បីឱ្យមានទឹកដោះបំបៅកូន។ គេស្ងោរឫសផឹក ជាថ្នាំកម្លាំង។

ត្មិល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្រឡះ (និយាយ​បាន​តែ​ពី​ដួល ឬ​ដាច់​ធ្លាក់ ដាច់​រលំ) ។
ឧទាហរណ៍៖ ដួល​ត្មិល ដាច់​ត្មិល ។

ត្មាតភ្លើង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ ប្រវែង ៨១-៨៥ សម ដងខ្លួនពណ៌ខ្មៅ ក្បាលនិងជើងក្រហម ភ្លៅមានរោមពណ៌ស និងមានឆ្នូតសតាមបណ្តោយកណ្តាលស្លាប។ ទីជំរកៈ តំបន់ព្រៃលំហរ ព្រៃរបោះដែលមានអូរ។ ជីវសាស្ត្រៈ ជារឿងៗរស់នៅតែក្នុងព្រៃ ស៊ីសាកសពសត្វជាអាហារ។ របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ ភាគច្រើននៅភាគខាងជើង និងខាងកើតនៃប្រទេសកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នយើងកំពុងសិក្សាពីរបាយការសត្វត្មាតនៅខេត្តព្រះវិហារ ដោយប្រើវិធីអាហារដ្ឋានត្មាត។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ តុលា ដល់ខែមេសា។

ត្មាតផេះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រវែង ៧៥-៨៥សម ពេញវ័យចុងខ្នង រោមក និងផ្នែកក្រោមស្លាបពណ៌ស ក្បាល ក ពណ៌ប្រផេះ ដងខ្លួនពណ៌ខ្មៅ។ ទីជំរកៈ តំបន់ព្រៃលំហ និងតាមជ្រលងភ្នំ។ ជីវសាស្ត្រៈ ជារឿយៗរស់នៅជាហ្វូងដោយ ស៊ីសាកសពសត្វជាអាហារ។ របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ ភាគច្រើនមាននៅភាគខាងជើង និងខាងកើតនៃប្រទេសកម្ពុជា។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ តុលា ដល់ ខែកុម្ភៈ ពងចំនួន១ពណ៌ស។

ត្មាតទន្ទ្រាន (ស្មៅ)

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះតិណជាតិ កំពស់ ២០-៥០ ស.ម. ដុះតាមមាត់ផ្លូវនិងលើកំទិចគេហដ្ឋាន នៃប្រទេសកម្ពុជា និង ថៃ។ គ្រូថ្នាំបុរាណប្រើដើមនេះ សម្រាប់ស្ងោរធ្វើថ្នាំលើកកម្លាំង អោយនារីទើបសម្រាលកូនហើយផឹក។

ត្មាតត្នោត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានប្រវែង ៨០-៩៦ ស.ម។ ដងខ្លួនពណ៌ខ្សាច់ ក្បាល និងកវែងខ្មៅ មានរោម ក និងចុងខ្នងពណ៌ស ស្លាបហើរពណ៌ខ្មៅ។ ទីជំរកៈ តំបន់ព្រៃលំហរ។ ជីវសាស្ត្រៈ ជារឿយៗរស់នៅជាហ្វូងដោយស៊ីសាកសពសត្វជាអាហារ។ របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ មាននៅភាគខាងជើង និងខាងកើតនៃប្រទេសកម្ពុជា។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ តុលា ដល់ មិនា ពងចំនួន១ពណ៌ស។

ត្មាតខ្មៅ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានប្រវែង ១០០-១១០ ស.ម បណ្តោយខ្លួនធំខ្លាំងជាងត្មាតនានា ក្បាលត្រងោល សំបុរខ្មៅទាំងអស់ ចំពុះធំ ពោះពណ៌ស និងស្លាបពណ៌ខ្មៅ។ទីជំរកៈ ព្រៃរបោះ តំបន់ចំការ។ របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ មានគ្រប់ទីកន្លែង។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ កុម្ភៈ ដល់ឧសភា ពងចំនួន២ពណ៌ស។ ជីវសាស្ត្រៈ ជារឿយៗទុំលើមែកឈើខ្ពស់ស្រលះ រួចទំលាក់ខ្លួនមកដីដើម្បីចាប់សត្វល្អិតដែលនៅនឹងដីជាអាហារ។

ត្មាត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបធំ បរិភោគសាកអសុភជាអាហារ; មានពីរប្រភេទគឺ ត្មាតភ្លើង មាឌធំមាំក្បាលក្រហមដូចភ្លើង, ត្មាតផេះ មាឌតូចជាងត្មាតភ្លើងសម្បុរប្រផេះ ។

ត្បែងបាយស្រា, ត្បែងស្នែង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមួយប្រភេទកម្ពស់ ១០-១៥ ម ដុះក្នុងព្រៃស្រោង លើដីទំនាប និងលើភ្នំខ្ពស់រហូត១២០០ម នៃទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ជ័រនៃដើមសម្រាប់ធ្វើចន្លុះ។ ដើមខ្ចី បើកាត់ វាអាចបញ្ចេញទឹកល្អ អ្នកដំណើរម្នាក់ផឹកឆ្អែត។ ឈើពណ៌ក្រហមខ្មៅ ប្រើការធ្វើក្តារក្រាលរោងបណ្តោះអាសន្នបាន។

ត្បែង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ​សន្ដាន​ខ្លុង ត្រាច ។

ត្បៀត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា កៀប​នឹង​ក្លៀក ឬ​កៀប​នឹង​តម្បៀត នឹង​ម្រាម​ដៃ ។ ប្រជ្រៀត​គាប​គ្នា ។

ត្បូងពេជ្រមានទំនាស់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ
មានន័យថា ត្បូងពេជ្រមិនទាន់កែច្នៃ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយពួកឧទ្ទាម ឬក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ពួកគេ ដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុដល់ជម្លោះនានា សំដៅបំផ្លាញរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសមួយទៀត។

ត្បូងថ្មពាក់កណ្តាលមានតម្លៃ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា មានជាអាទិ៍ សៀកកុន អាមេទីស គូប៉ាស និងរ៉ែត្បូងថ្មទាំងឡាយ ដែលមានគុណភាពប្រហាក់ប្រហែល។

ត្បូងឃ្មុំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ស្រុក​មួយ​នៅ​ក្នុង​ខែត្រ​កំពង់ចាម (ក្នុង​បុរាណ​សម័យ​ជា​ខែត្រ​សម្រាប់​ស្ដេច​ត្រាញ់​ងារ​ជា អ្នក​ឧកញ៉ា​អជ៌ុន (អរជូន) សព្វ​ថ្ងៃ​ងារ​នេះ​ក៏​នៅ​តែ​ដដែល) ។

ត្បូង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ក្បាល ។
ឧទាហរណ៍៖  ព្រះ​ករុណា​ជា​ម្ចាស់​ជីវិត​លើ​ត្បូង; ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​សូម​ក្រាប​ថ្វាយ​បង្គំ​ដោយ​ត្បូង ។

               ឈ្មោះ​ទិស​ប្រទល់​ចំ​គ្នា​នឹង​ទិស​ខាង​ជើង ទិស​ទក្សិណ ។
ឧទាហរណ៍៖ ខាងត្បូង, ឯត្បូង (តាមទំនៀមខ្មែរពីបុរាណនៅពេលដេកគេតែងយកក្បាលទៅខាងទិសនេះ ទើបហៅថា ខាងត្បូង គឺខាងក្បាល) ។

                  កែវថ្មវិសេសច្រើនប្រភេទមានពេជ្រ, មរកត, កណ្ដៀង, និល, ទទឹម ជាដើម ។
ឧទាហរណ៍៖ អ្នកជីកត្បូង, អ្នកលក់ត្បូង, ជាងច្នៃត្បូង ។

                 ត្បូងខ្នើយ ប៉ែកខាងដើមនិងខាងចុងរបស់ខ្នើយ។ ត្បូងខ្មោច ក្បាច់កញ្ជើ,ល្អី ជាដើម ដែលគេត្បាញលើកជាគោមឲ្យអណ្ដែតខ្ពស់ឡើង ។ ត្បូងចិញ្ចៀន ក្បាលចិញ្ចៀនដែលដាំកែវថ្ម។ ត្បូងដឹង ក្បាលដឹងជ្វា ។ ក្រសួងត្បូងការ ក្រសួងជាត្បូងនៃការទាំងពួង(ព. បុ.) ។

ត្បុល

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. ត្បុរ) ។

ត្បុរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សសុល​ចូល មមុល​ចូល ។ ត្បុល

ត្បុត

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា គាប​នឹង​តម្បុត ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្បុត​ត្រី ។

ត្បិត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. ដ្បិត និ.) ។
?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រឹត : រឹតត្បិត គឺប្រិតខ្លាំង, ក្បិតក្បៀតពេក ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំបណ្ដែតបណ្ដោយពេក ត្រូវរឹតត្បិតបន្តិចទៅ; ត្រូវចាយប្រាក់រឹតត្បិតបន្តិច កុំកញ្ជះកញ្ជាយពេក ។

ត្បាល់ដែក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ​មួយ​ប្រភេទ ជា​គូ​គ្នា​នឹង​ដើម​អង្រែ​ដែក សម្រាប់​ប្រើ​ជា​ថ្នាំ​តាម​តម្រា​ពេទ្យ​បុរាណ ។
ឧទាហរណ៍៖  ដើម​ត្បាល់​ដែក ។

ត្បាល់កិន, កប្លោកប្លោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គុម្ពព្រឹក្សដុះលើដីវាលនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ សរសៃនៃដើម អាចយកធ្វើអំបោះត្បាញបាន។ ស្លឹកមានជាតិរំអិល គេលាយជាមួយអង្ករដំណើប បុកល្អិត ដើម្បីបិទលើដំបៅ ឬព្យាបាលរោគសន្លាក់ឆ្អឹង។ សំបកស្ងោរផឹក ដើម្បីឲ្យនោមច្រើន។ គ្រាប់ត្បាល់កិន ជាថ្នាំបញ្ចុះ ពួកចិននៅស្រុកខ្មែរតែងជឿថា គ្រាប់ជាថ្នាំប៉ូវ លើកកម្លាំងបុរស។

ត្បាល់កិន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ​តូច​មួយ​ប្រភេទ ផ្លែ​មាន​សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​រាង​ត្បាល់​កិន ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើម​ត្បាល់​កិន ។

ត្បាល់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់សម្រាប់ប្រើការខាងបុក, កិន, ជាន់, បក់ស្រូវជាដើម; ត្បាល់មានច្រើនប្រភេទ ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្បាល់កិន មានមេ, គម្រប, តៅ, ធ្មេញ, ដៃ សម្រាប់កិនស្រូវជាដើម; ត្បាល់ជាន់ ឬ ត្បាល់ក្ដឿង ត្បាល់ដែលមានអង្រែជាប់នឹងដងសម្រាប់ជាន់បុកស្រូវជាដើម; ត្បាល់បុក ត្បាល់ដែលអ្នកបុកត្រូវកាន់អង្រែផ្ទាល់នឹងដៃបុកអ្វីៗ មានស្រូវ, អង្ករ, គ្រឿងសម្ល, ស្លាជាដើម; ត្បាល់បក់ ប្រដាប់មានតួ, ជើង, រហាត់, តៅ ធ្វើដោយឈើ សម្រាប់ផាត់អង្កាម, សំដីស្រូវ ឬ លំអងអង្ករដើម្បីសម្រាំងយកស្រូវឬអង្ករឲ្យស្អាត ។

ត្បារ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា មូរ​បង្វិល ដុស​ខាត់​រន្ធ ឬ​ប្រហោង​ដោយ​តម្បារ ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្បារ​ត្រចៀក ត្បារ​ខ្ទុះ​បូស ។

ត្បាញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ខ្ទាស់​ចេស​អំបោះ ឬ​ចេស​សូត្រ​ឲ្យ​កើត​ជា​សំពត់ ឬ​ខ្ទាស់​បន្ទោះ​អ្វី​ៗ ឲ្យ​កើត​ជា​ល្អី​កញ្ជើ​ជាដើម ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្បាញ​សំពត់ ត្បាញ​ល្អី ត្បាញ​កន្ទេល ។

ត្បទ

?ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា (ព. បុ. ) ឬ ត្បិត (ម. ព. ដ្បិត និ.) ។

ត្បក

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ខោក​ដោយ​ក្រញរ​ដៃ ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្បក​ក្បាល ។

ត្នោតលៃ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដើម​ត្នោត​ខ្ពស់​ស្រោង ត្នោត​ខ្ពស់​លើស​គេ​ទាំង​ពួង ។

ត្នោត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះដំណាំតចសារជាតិមួយប្រភេទ ជាដំណាំមានប្រយោជន៍ដ៏សំខាន់ក្នុងប្រទេសខ្មែរយើង (ព្រោះប្រកបការបានច្រើនយ៉ាង) ។
ឧទាហរណ៍៖ ទឹកត្នោត, ស្ករត្នោត, ផ្ទះប្រក់ស្លឹកត្នោត, ជញ្ជាំងស្លឹកត្នោត, កន្ទេលស្លឹកត្នោត, សំពៀតស្លឹកត្នោត, ផ្លិតស្លឹកត្នោត, ដួនស្លឹកត្នោត, ក្បាបត្នោត, សម្លត្នោត, សម្លគមត្នោត, នំត្នោត, ចាហួយត្នោត, កំពីងត្នោត, ម្សៅត្នោត, សាច់ត្នោតខ្ចី, ត្នោតទុំដុត, គល់កូនត្នោតស្ងោរឬដុត, ខ្សែធាងត្នោត, ខ្សែជក់ត្នោត, អំបោសជក់ត្នោត, រនូតដើមត្នោត ។ល។

ត្ងោក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់​ឃុំ​ខាំង​មួយ​ប្រភេទ (ពួក​ឃ្នាង) ធ្វើ​ដោយ​កំណាត់​ឈើ ​ឬ​កំណាត់​គល់​ឫស្សី មាន​កាំ​ឬ​កង់ សម្រាប់​ដាក់​មនុស្ស​ត្រូវ​ចោទ​ជា​បទ​ឧក្រិដ្ឋ ដែល​មិន​ទាន់​កាត់​ទោស​នៅ​ឡើយ (ច្រើន​ប្រើ​តែ​ក្នុង​រជ្ជកាល​សម័យ​បុរាណ) ។
ឧទាហរណ៍៖ ជាប់​ត្ងោក ដាក់​ត្ងោក ដោះ​ត្ងោក ។

តៈខេ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. តាខេ) ។

តះៗ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា (ម. ព. តះ) ។

តះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលបង្រះត្រដរញ័រៗទទ្រាក់ទទ្រើកវិលៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ បង្រះតះៗ, មាន់ប្រកាច់តះៗ ។

                 ព. ប្រ. ឡះៗ, ឡះចុះឡះឡើង ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរឬរត់តះចុះតះឡើង, ខំដើរតះៗទៅមក ។

តំបន់ឧស្សាហកម្មទូទៅ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា តំបន់មួយដែលបង្កើតឡើង សម្រាប់សកម្មភាពឧស្សាហកម្ម និងសកម្មភាពដទៃទៀត ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការផលិតទំនិញ ការកែច្នៃទំនិញសម្រាប់បម្រើសេចក្ដីត្រូវការនៃទីផ្សារក្នុងស្រុក ឬ និងសម្រាប់នាំចេញ។

តំបន់អភិរក្ស

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ស្ថិតនៅជាប់នឹងតំបន់ស្នូល ដែលមានតម្លៃខាងការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីតំបន់ទីជម្រាល និងតំបន់ដែលមានលក្ខណៈទេសភាពធម្មជាតិ។ ▪ការចេញ ចូលតំបន់នេះ ត្រូវមានការអនុញ្ញាតជាមុនពីរដ្ឋបាលការពារនិងអភិរក្សធម្មជាតិនៅនឹងកន្លែង។ ▪ការប្រើប្រាស់អនុផលធនធានធម្មជាតិ សម្រាប់ជីវភាពរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន ជនជាតិដើមភាគតិច និងមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ជីវៈចម្រុះ ត្រូវស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យហ្មត់ចត់បំផុត។

តំបន់ហានិភ័យ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ដែលងាយរងនូវការប៉ះពាល់ ឬការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបណ្ដាលមកពីកត្តាមនុស្ស និងធម្មជាតិ។

តំបន់ស្នូល

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. តំបន់ដែលមានតម្លៃខ្ពស់ សម្រាប់អភិរក្សប្រភេទសត្វនិងរុក្ខជាតិ ដែលកម្រជិតផុតពូជ ទទួលរងគ្រោះថ្នាក់និងគំរាមកំហែង ហើយនិងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីផុយស្រួយ។ ▪ការចេញ ចូលតំបន់នេះត្រូវហាមឃាត់ លើកលែងតែមន្រ្តីរដ្ឋបាលការពារនិងអភិរក្សធម្មជាតិដែលមានភារកិច្ច។ ▪អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវផ្នែកវិទ្យាសាស្ដ្រធម្មជាតិ ក្នុងគោលបំណងការពារនិងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ជីវៈចម្រុះនិងបរិស្ថាន ត្រូវមានការអនុញ្ញាតជាមុនពីក្រសួងបរិស្ថាន។ ២. កន្លែងបន្តពូជពង្សដ៏ពិសិដ្ឋ ជាពិសេសរបស់សត្វផ្សោតទន្លេមេគង្គ ហើយក៏ជាតំបន់ទឹកជួរសម្បូរទៅដោយផ្ទាំងថ្មរកេតរកូត ព្រៃលិចទឹក តំបន់ដុះសារាយខ្មៅ ឆ្នេរខ្សាច់ និងអន្លង់ជ្រៅៗ ដែលជាកន្លែងបន្តពូជពង្សធម្មជាតិដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ប្រភេទត្រីស ឬត្រីទន្លេ និងប្រភេទត្រីប្រចាំតំបន់។

តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ, គយ
មានន័យថា មជ្ឈមណ្ឌលពិសេសសម្រាប់អភិវឌ្ឍវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ដែលប្រមូលផ្ដុំនូវសកម្មភាពឧស្សាហកម្ម និងសកម្មភាពពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត ហើយអាចមានតំបន់ឧស្សាហកម្មទូទៅ ឬ និងតំបន់ផលិតកែច្នៃនាំចេញ។តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនីមួយៗ ត្រូវមានមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្ម និងអាចមានមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មសេរី មណ្ឌលសេវាកម្ម មណ្ឌលលំនៅឋាន និងមណ្ឌលទេសចរណ៍។

                    តំបន់ដែលគ្រប់គ្រងដោយច្បាប់ និងបទបញ្ញត្តិដោយឡែកពីតំបន់ដទៃទៀត នៅក្នុងប្រទេសតែមួយ ជាពិសេស ដើម្បីទាក់ទាញការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស។ ជាទូទៅ ក្រុមហ៊ុនដែលវិនិយោគនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ទទួលបានការលើកទឹកចិត្តផ្សេងៗដូចជាការលើកទឹកចិត្តផ្នែកពន្ធដារ និងពន្ធគយ។

តំបន់សហគមន៍មូលដ្ឋាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់បម្រើឱ្យការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គមរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងជនជាតិដើមភាគតិច ដែលមានសកម្មភាពស្រាប់ រួមមាន លំនៅឋាន ស្រែ និងចម្ការ។ ការចេញលិខិត ឬប័ណ្ណសម្គាល់សិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លី ឬការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ដីធ្លីនៅក្នុងតំបន់នេះ ត្រូវមានការបញ្ជាក់យល់ព្រមជាមុនពីក្រសួងបរិស្ថាន។

តំបន់សហគមន៍នៃតំបន់ការពារធនធានធម្មជាតិ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់គ្រប់គ្រង បម្រើឱ្យការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ចរបស់សហគមន៍ និងជនជាតិដើមភាគតិច ដែលមានសកម្មភាពស្រាប់ រួមមាន លំនៅឋាន ស្រែ និងចម្ការ។ ការចេញប័ណ្ណដីធ្លី ឬការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ដីធ្លីនៅក្នុងតំបន់នេះ ត្រូវមានការបញ្ជាក់យល់ព្រមជាមុនពីក្រសួងបរិស្ថាន ដោយអនុលោមតាមច្បាប់ភូមិបាល។

តំបន់វប្បធម៌ និងសាសនា

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ដែលមានមុខងារចម្បង សម្រាប់សាងសង់សំណង់ ដែលបម្រើដល់វិស័យប្រវត្តិសាស្រ្ត សិល្បៈ វប្បធម៌ និងសាសនា ដូចជា ប្រាសាទ វត្តអារាម វិហារសាសនា សាលារៀន សារមន្ទីរ ទីលានកីឡា កន្លែងសិប្បកម្មចម្លាក់ សាលាឆទាន ពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យ។ល។ តំបន់នេះមានផលធៀបផ្ទៃក្រឡាបាតសំណង់ធៀបនឹងដីឡូត៍ និងមានសន្ទស្សន៍ប្រើប្រាស់ដី កំណត់ដោយអនុក្រឹត្យនេះ។

តំបន់លំហសាធារណៈ និងផ្ទៃបៃតង

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ដែលមានមុខងារ សម្រាប់បម្រើដល់ការសម្រាក ការលំហែ ការកម្សាន្ត និងពិធីសាធារណៈនានា ដូចជា ឧទ្យាន សួនច្បារ សួនសត្វ សួនកុមារ កន្លែងក្មេងលេង សួនយុវជន សួនមនុស្សចាស់។ល។ ដែលត្រូវបានរៀបចំ និងសាងសង់ សម្រាប់បម្រើដល់សាធារណជន។ តំបន់នេះមានផលធៀបផ្ទៃក្រឡាបាតសំណង់ធៀបនឹងដីឡូត៍ និងមានសន្ទស្សន៍ប្រើប្រាស់ដី កំណត់ដោយអនុក្រឹត្យនេះ។

តំបន់រ៉ាមសារ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ដីសើមដែលគេចាត់ទុកថា ជាតំបន់មានសារៈសំខាន់ផ្នែកអេកូឡូស៊ី ឬជីវៈចម្រុះជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ។

តំបន់រួចពន្ធ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា តំបន់បង្កើតឡើងដោយរាជរដ្ឋាភិបាល ដែលទំនិញនាំចូលពុំមែនជាកម្មវត្ថុ នៃការជាប់ពន្ធនិងអាករក្រោមលក្ខខណ្ឌកំណត់ច្បាស់លាស់។

តំបន់រាលឆ្លងសមាសភាពចង្រៃ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា តំបន់កំពុងមានការរាលឆ្លងសមាសភាពចង្រៃ។

តំបន់រណប

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់មួយប្លុកស្ថិតនៅចន្លោះផ្លូវសាធារណៈ តាមបណ្ដោយឆ្នេរសមុទ្រ និងផ្លូវស្របបន្ទាប់មួយទៀត ដែលស្ថិតក្នុងទិសខាងដីគោក។

តំបន់រដ្ឋបាល និងសេវាសាធារណៈ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ដែលមានមុខងារចម្បង សម្រាប់សាងសង់សំណង់ដែលបម្រើដល់វិស័យរដ្ឋបាល និងសេវាសាធារណៈ ដូចជា ទីស្ដីការក្រសួង ស្ថាប័ន មន្ទីរ អង្គភាព សាលារាជធានី សាលាខេត្ត សាលាក្រុង សាលាស្រុក ខណ្ឌ សាលាឃុំ សង្កាត់ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ បណ្ណាល័យ មណ្ឌលសុខភាព ប្រៃសណីយ៍។ល។ តំបន់នេះមានផលធៀបផ្ទៃក្រឡាបាតសំណង់ធៀបនឹងដីឡូត៍ និងមានសន្ទស្សន៍ប្រើប្រាស់ដី កំណត់ដោយអនុក្រឹត្យនេះ។

តំបន់ព្រៃឈើ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ផ្ទៃព្រៃឈើ និងគម្របព្រៃឈើ ដែលត្រូវការពារ ថែរក្សា និងដាំបន្ថែម ដូចជា ព្រៃស្រោង ព្រៃរបោះ ព្រៃការពារ ព្រៃអភិរក្ស ព្រៃលិចទឹក។ល។

តំបន់ពាក់កណ្តាលស្ងួតហែង

?ថ្នាក់ពាក្យជា បច្ចេកសព្ទបរិស្ថាន
មានន័យថា តំបន់ដែលរារាំងការលូតលាស់របស់រុក្ខជាត់ ដោយសារបរិមាណទឹកនៅមានកម្រិត បណ្តាលឲ្យរដូលកាលដាំដុះនៅតំបន់នោះមានរយះពេលខ្លី ឯផលិតកម្មរវាងឆ្នាំនីមួយៗមានការប្រែប្រួលខ្លាំង។ តំបន់នេះមានរបាយកំណកអាកាស (ទឹក ភ្លៀង ព្រិល) ប្រចាំឆ្នាំពីឆ្នាំ ៣០០ ដល់ ៨០០ មិល្លីម៉ែត្រ អាស្រ័យលើភ្លៀងធ្លាក់សរទរដូវ និងសិសិរដូវ។

តំបន់ផលិតកែច្នៃនាំចេញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា តំបន់នៃសកម្មភាពឧស្សាហកម្ម និងសកម្មភាពដទៃទៀតដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការផលិត ការកែច្នៃទំនិញសម្រាប់បម្រើតែការនាំចេញប៉ុណ្ណោះ។

តំបន់ប្រើប្រាស់ដោយចីរភាព

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់គ្រប់គ្រង ដែលមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ បម្រើដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ការគ្រប់គ្រង ការអភិវឌ្ឍតំបន់ការពារធម្មជាតិផ្ទាល់ និងចូលរួមលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន និងជនជាតិដើមភាគតិច។ តំបន់ប្រើប្រាស់ដោយចីរភាព រួមមាន៖ ▪តំបន់អភិរក្សវប្បធម៌ជាតិ និងបេតិកភណ្ឌ ▪តំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ▪តំបន់អភិរក្សសត្វព្រៃ និងសេវាកម្សាន្ត ▪តំបន់ស្ដារធនធានជីវៈចម្រុះ ▪សហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិ ▪តំបន់រុក្ខឧទ្យាន ▪តំបន់អភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រួមមាន៖ ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត អាងស្ដុកទឹក វារីអគ្គិសនី បង្គោលចរន្តអគ្គិសនី ▪តំបន់ភូគព្ភសាស្រ្ត ▪តំបន់អាជីវកម្មជ័ររុក្ខជាតិ អនុគ្រោះដល់បរិស្ថានធម្មជាតិ ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ និងតំបន់ជុំវិញ។

តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាង

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ក្នុងដែនដីគោក និង/ឬដែនទឹក ដែលក្នុងនោះមានសម្បូរដោយប្រព័ន្ធធម្មជាតិដែលពុំទាន់រងការបំផ្លិចបំផ្លាញ និងដែលតម្រូវឱ្យមានសកម្មភាពគ្រប់គ្រង ដើម្បីធានាការការពារ និងការថែទាំធនធានជីវៈចម្រុះ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសម្រាប់ពេលយូរអង្វែង។ ទន្ទឹមនឹងនោះដែរ អាចផ្ដល់ផលិតផលនិងសេវាកម្មធម្មជាតិ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់តាមតម្រូវការរបស់សហគមន៍។

តំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ក្នុងដែនដីគោក និង/ឬដែនទឹក ដែលតំបន់នោះ មានលក្ខណៈពិសេសពីធម្មជាតិ ឬពាក់កណ្ដាលកែច្នៃធម្មជាតិ និងមានតម្លៃលេចធ្លោ ឬប្លែកពីគេ ដោយសារតំបន់នោះមានដោយកម្រ មានគុណភាពជាតំណាងឱ្យប្រព័ន្ធធម្មជាតិនានា ឬមានគុណភាពខាងផ្នែកសោភ័ណភាព ឬសារៈសំខាន់ខាងផ្នែកវប្បធម៌។

តំបន់ធនធានទឹក

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ផ្ទៃទឹក និងប្រភពទឹកដែលត្រូវថែរក្សា និងការពារ ដូចជា សមុទ្រ ទន្លេ ព្រែក ស្ទឹង អូរ ប្រឡាយ បឹង ទំនប់ សំណង់ធារាសាស្រ្ត។ល។

តំបន់ទ្រនាប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. តំបន់ព័ទ្ធជុំវិញតំបន់ស្នូល ដែលគ្របដណ្ដប់ដោយព្រៃលិចទឹកគ្រប់ប្រភេទ។ ២. ជម្រករដូវប្រាំងដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ពពួកមេពូជត្រីស ឬត្រីទន្លេ និងប្រភេទត្រីប្រចាំតំបន់ ដែលទម្លាប់មកសម្ងំលាក់ខ្លួន ដើម្បីវិវឌ្ឍក្រពេញបន្តពូជ។ ជាទូទៅតំបន់នេះសម្បូរទៅដោយផ្ទាំងថ្មរកេតរកូត ព្រៃលិចទឹក កន្លែងដុះសារាយខ្មៅជាចំណីបន្ថែមរបស់ត្រីមេពូជ អន្លង់ជ្រៅៗ និងឆ្នេរខ្សាច់។

តំបន់ទេសចរណ៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ទាំងឡាយក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសរៀបចំ និងអភិវឌ្ឍបម្រើគោលបំណង និងសកម្មភាពទេសចរណ៍។

តំបន់ទឹកជួរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា កន្លែងដែលមានថ្មរកេតរកូត នៅទន្លេមេគង្គលើ កាំពី ពីខេត្តក្រចេះទៅព្រំប្រទល់ប្រទេសឡាវដែលមានអន្លង់ជ្រៅៗ ដែលបំលែងចរន្តទឹកឱ្យលឿន រួមទាំងរុក្ខជាតិលិចទឹក ដូចជា ព្រៃអញ្ចែងជាដើម ដែលជាជម្រក និងជាកន្លែងពងកូន នៃមេត្រីពូជ។

តំបន់ឋបនីយជីវមណ្ឌល

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់តំណាងឱ្យប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីមានសារៈសំខាន់ និងពុំរងនូវការខូចខាតខ្លាំង ហើយព័ទ្ធជុំវិញទៅដោយតំបន់ប្រើប្រាស់ដោយនិរន្តរភាព ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានសកម្មភាពមនុស្សក្នុងកម្រិតមួយជាកំណត់។

តំបន់ដែលទទួលរងនូវការប្រើប្រាស់ច្រើនមុខ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ដែលផ្ដល់នូវភាពស្ថិតស្ថេរលើប្រភពទឹក ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ ត្រី វាលស្មៅ និងការកម្សាន្ត ដែលតម្រូវឱ្យមានការអភិវឌ្ឍ អភិរក្សធម្មជាតិ ក្នុងគោលដៅចម្បងនៃសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។

តំបន់ដីសើម

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់មានលក្ខណៈជាវាលភក់ វាលល្បាប់ តំបន់មានរុក្ខជាតិពុករលួយ ទីដែលមានទឹកក្នុងលក្ខណៈធម្មជាតិ ឬសិប្បនិម្មិត តំបន់មានទឹកលិចជាអចិន្រ្តៃយ៍ ឬតាមរដូវ ឬទឹកនឹង ឬទឹកហូរ ឬទឹកភ្លាវ រួមទាំងតំបន់សមុទ្រដែលមានជម្រៅមិនលើសពី ៦ ម៉ែត្រ ក្នុងពេលទឹកនាចទាបបំផុត។

តំបន់ជំនួបអន្តរត្រូពិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា បច្ចេកសព្ទបរិស្ថាន
មានន័យថា តំបន់សម្ពាធទាបនៅក្បែរអេក្វាទ័រ ជាកន្លែងដែលខ្យល់មកពីភាគឦសានជួបនឹងខ្យល់ពីអាគ្នេយ៍។នៅពេលដែលខ្យល់ទាំងនេះជួបគ្នា ខ្យល់សើមត្រូវបានរុញច្រានចេញឡើងលើ ជាហេតុនាំឲ្យមានកំណក់អាកាសខ្លាំង និងប្រែប្រួលទៅតាមរដូវកាល។

តំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ដីគោកដែលស្ថិតនៅជាប់សមុទ្រ និងទទួលរងឥទ្ធិពល នៃសមុទ្រមាននៅខេត្តកំពត កោះកុង ក្រុងព្រះសីហនុ និងក្រុងកែប ដោយរួមបញ្ចូលទាំងបូរណភាពដែនសមុទ្រ ដែលលាតសន្ធឹងដល់ព្រំប្រទល់តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

តំបន់គ្មានថង់ប្លាស្ទិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា ទីតាំងដែលត្រូវបានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិកគ្រប់ប្រភេទរួមមាន៖ តំបន់អភិរក្សជីវៈចម្រុះ តំបន់ឧទ្យានធម្មជាតិ តំបន់ដងទន្លេនិងច្រាំងទន្លេ តំបន់បឹង ស្រះ ត្រពាំង តំបន់សមុទ្រនិងមាត់សមុទ្រ តំបន់សួនច្បារសាធារណៈ។ល។

តំបន់គ្មានថង់ប្លាសស្ទិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា ទីតាំងដែលត្រូវបានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិកគ្រប់ប្រភេទរួមមាន៖ តំបន់អភិរក្សជីវៈចម្រុះ តំបន់ឧទ្យានធម្មជាតិ តំបន់ដងទន្លេនិងច្រាំងទន្លេ តំបន់បឹង ស្រះ ត្រពាំង តំបន់សមុទ្រនិងមាត់សមុទ្រ តំបន់សួនច្បារសាធារណៈ។ល។

តំបន់គម្រោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា បច្ចេកសព្ទបរិស្ថាន
មានន័យថា តំបន់ដែលរួមបញ្ចូលនូវតំបន់អនុវត្តគម្រោង ដែលក្នុងនោះសកម្មភាពគម្រោងដូចជា ការអភិវឌ្ឃសហគមន៏ និងជម្រើសនៃការចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ប្រជាជនមានឥទ្ធិដោយផ្ទាល់ទៅលើដីនិងធនធានដែលពាក់ព័ន្ធ។ ប្រសិនបើមានការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រតាមកម្មវិធី តំបន់គម្រោងត្រុវរួមបញ្ចូលតំបន់អនុវត្តគម្រោងប្រកបដោយសក្តានុពលទាំងអស់ដូចជា តំាបន់ដីថ្មីដែលមានសក្តានុពលទាំងអស់ក្នុងនឡសកម្មភាពគម្រោងត្រូវបានអនុវត្តនៅពេលអនាគត បន្ទាប់ពីមានការផ្តល់សុពលភាពដំបូង ក្នុងគោលបំណងបង្កើតអត្ថប្រយោជន៏អាកាសធាតុពិត។

តំបន់ខ្សត់អុកស៊ីសែន

?ថ្នាក់ពាក្យជា បច្ចេកសព្ទបរិស្ថាន
មានន័យថា តំបន់ក្នុងមហាសមុទ្រនិងបឹងដែលអុកស៊ីសែនមានកម្រិតទាបបំផុតដោយសារវត្តមានសារធាតុចិញ្ចឹមច្រើសហួសកម្រិតបណ្តាលមកពីសកម្មភាពមនុស្ស និងកត្តាដទៃទៀតដែលនាំឲ្យបាត់បងអុកស៊ីសែនចាំបាច់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវិតសារពាង្គកាយនៅជិតបាតសមុទ្រនិងនៅបាតសមុទ្រ ឬបឹង។

តំបន់កិច្ចសន្យា

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់នៃប្លុកស្វែងរុករក និងដែលបង្រួម ដោយការប្រគល់ផ្ទៃក្រឡាសងមកវិញ ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា១៦ ។

តំបន់ការពារធម្មជាតិថ្នាក់ខេត្ត-ក្រុង

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ដីគោក ទឹកសាប សមុទ្រ កោះ ដែលត្រូវបានការពារ គ្រប់គ្រងក្នុងគោលបំណងការពារ និងអភិរក្សធនធានជីវៈចម្រុះ ប្រពៃណី វប្បធម៌ ជំនឿ សាសនា ដែលមាននៅក្នុងតំបន់នោះ និងប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិឱ្យមាននិរន្តរភាព។

តំបន់ការពារធម្មជាតិ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. តំបន់នៃដែនដីសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ រួមមាន៖ ដែនដីគោក ឬដែនទឹក រួមទាំងឆ្នេរសមុទ្រ និងសមុទ្រ ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដែលទទួលស្គាល់ដោយបញ្ញត្តិនៃច្បាប់ ឬតំបន់ដែលបង្កើតថ្មី ក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន។ តំបន់ទាំងនោះ មានសារៈសំខាន់ទាំងផ្នែករូបសាស្ដ្រ និងផ្នែកជីវសាស្ដ្រដែលតម្រូវឱ្យមានការគ្រប់គ្រងតាមច្បាប់ ក្នុងបំណងការពារនិងថែទាំជីវៈចម្រុះ ធនធានធម្មជាតិនិងធនធានវប្បធម៌ ហើយត្រូវបានគ្រប់គ្រងប្រកបដោយនិរន្ដរភាពគ្រប់ជំនាន់ ដើម្បីផលប្រយោជន៍បរិស្ថាន សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច។ ២. មានជាអាទិ៍ ឧទ្យានជាតិ ជម្រកសត្វព្រៃ តំបន់ការពារទេសភាព តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាង ត្រូវកំណត់ដោយព្រះរាជក្រឹត្យ។

តំបន់ការពារទេសភាព

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. តំបន់នៃដែនដីគោក និង/ឬដែនទឹក ដែលតំបន់នោះទទួលរងអន្តរអំពើរបស់មនុស្សទៅលើធម្មជាតិ ដោយបង្កើតបានជាតំបន់ដែលមានលក្ខណៈប្លែក ខាងផ្នែកសោភ័ណភាពធម្មជាតិ ឬកែច្នៃអេកូឡូស៊ី ឬវប្បធម៌ និងជាទូទៅសម្បូរដោយជីវៈចម្រុះ។ ការថែរក្សាអន្ដរអំពើជាប្រពៃណីបែបនេះ មានសារៈសំខាន់ជាអាយុជីវិត ចំពោះកិច្ចការពារ ថែរក្សា និងការវិវឌ្ឍតំបន់បែបនេះ។ ២. តំបន់ដែលត្រូវថែទាំទេសភាពធម្មជាតិ និងពាក់កណ្ដាលធម្មជាតិសំខាន់ៗ សម្រាប់រមណីយដ្ឋានដល់សាធារណជន ក្នុងការសម្រាកកម្សាន្ត និងធ្វើទេសចរណ៍។

តំបន់ការពារ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា តំបន់ធម្មជាតិ និងទស្សនីយភាពដែលត្រូវការពារ ដើម្បីបម្រើឱ្យវិស័យបរិស្ថាន សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វិទ្យាសាស្រ្ត ការអប់រំ និងការកម្សាន្ត ដូចជា ឆ្នេរសមុទ្រ ចំណីទន្លេ ភ្នំឧទ្យានជាតិ តំបន់ដីសើម តំបន់ជីវធម្មជាតិ។ល។

តំបន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទី; ប៉ែក​ដី; ប៉ែក​ព្រៃ ជាដើម ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្នុង​តំបន់​មួយ ដី​មួយ​តំបន់; ព្រៃ​មួយ​តំបន់ ។

               ទីស្ដីការរាជការមួយផ្នែកតូច មានសង្កាត់ប៉ុណ្ណោះៗ មានអ្នករាជការថ្នាក់លេខាធិការស្រុកម្នាក់ ឬនាយរាជតម្រួតម្នាក់ជាមេគ្រប់គ្រង ជាតំណាងអភិបាលស្រុក ក៏ហៅ តំបន់ ដែរ ។
ឧទាហរណ៍៖ តំបន់អូររាំងឪ (ក្នុងស្រុកកោះសូទិន ខែត្រកំពង់ចាម), តំបន់ត្រាំខ្នារ(ក្នុងស្រុកបាទីខែត្រតាកែវ) ។ល។

                  មេតំបន់មួយៗ ហៅថា ចៅតំបន់ (កាលពីដើម តំបន់ នេះអាចឲ្យសរសេរជា ដំបន់ ក៏បាន ប៉ុន្តែឥឡូវនេះត្រូវលែងប្រើ, ត្រូវសរសេរ ដំបន់ ចំពោះតែវាយមួយដំបងត្រូវដំបន់យ៉ាងធ្ងន់ ឯណោះដោយឡែកទៅវិញ) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ, ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. អនុផ្នែកនៃព្រៃសម្បទាន ដែលមានលក្ខណៈជាអេកូឡូស៊ី ជីវៈរូបសាស្រ្ត ឬតម្លៃនៃធនធាន ដែលតម្រូវឱ្យមានរបបគ្រប់គ្រងដោយឡែកពីតំបន់ដែលនៅជាប់ៗគ្នា។ ២. ការរួមបញ្ចូលគ្នានូវខណ្ឌច្រើនសម្រាប់រាជធានី ឬក្រុងមួយសម្រាប់ខេត្ត។