Category: A Khmer Dictionary

ប្រការ

មានន័យថា (ម. ព. បការៈ) ប្រការ ១, ប្រការ ២, ខ១, ខ២, ។ ច្រើន​ប្រការ ច្រើន​យ៉ាង ។ល។
?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មាត្រា ចំណែកដោយឡែកនៃអត្ថបទផ្សេងៗមិនសំខាន់ ដូចជាព្រះរាជក្រិត្យ ឬប្រកាស​រដ្ឋមន្ត្រីជាដើម។ ឯពាក្យមាត្រាសម្រាប់អនុវត្តទៅលើច្បាប់ ដូចជាថាមាត្រា ៥១៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ស្តីពីបទលួចគ្រប់យ៉ាង ។

ប្រកាប់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា កាប់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។ ប្រកាប់​ប្រចាក់ កាប់​ចាក់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។ រក​ស៊ី​ប៉ុន​គេ​ប្រកាប់ រក​ស៊ី​ដោយ​ខំ​ប្រឹង​ពេញ​កម្លាំង​រាល់​ខ្លួន ហាក់​ដូច​ជា​គេ​ប្រកាប់​គ្នា ដណ្ដើម​យក​ឈ្នះ​រៀង​ខ្លួន។

ប្រកាន់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចាប់ដំណើរ, ចាប់ហេតុ, ចាប់ថ្នាក់, ចោទចំពោះរឿង ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រកាន់ទោស ។

                  នាវទុក ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រូវ ១ ជង្រុកនុ៎ះ ខ្ញុំលក់ជូនអ្នកមិនបានទេ ព្រោះមានគេប្រកាន់រួចទៅហើយ ។

                  កាន់ខ្ជាប់តាមគាប់ចិត្ត, តាមទម្លាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រកាន់ទិដ្ឋិ, ប្រកាន់ពួក ។

ប្រកាច់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បង្រះរមួលសព៌ាង្គកាយវិលត្រឡប់ចុះឡើងហាក់ដូចគេចាប់កាច់ ។
ឧទាហរណ៍៖ មាន់ប្រកាច់សស្រូស ។

ប្រកាក់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បង្រះ​រមួល​សព៌ាង្គកាយ​វិល​ត្រឡប់​ចុះ​ឡើង​ហាក់​ដូច​គេ​ចាប់​កាច់ ។
ឧទាហរណ៍៖ មាន​ប្រកាច់​សស្រូស។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យជាបរិវារប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប្រកប ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រកាក់ប្រកប កាក់កប គឺបានកបដោយលទ្ធផលសមតាមបំណង : នាង, ឯងខំលក់ដូរទៅ ក្រែងនឹងបានប្រកាក់ប្រកបដោយធនធានគ្រប់គ្រាន់ឡើង !

ប្រកា

មានន័យថា (ម. ព. ប៉ាកកា) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពន្លឺ រស្មី ដែលចាំងព្រាតៗ

ប្រកល់

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដាក់​កល់​ពី​លើ កល់​លើ​គ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រកល់​ចង្ក្រាន ប្រកល់​កំណាត់​ឈើ។

ប្រកបដោយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា ដែល​សម​ប្រកប​ដោយ ដែល​បាន​សម្រេច​ដោយ។
ឧទាហរណ៍៖  សូម​ឲ្យ​អ្នក​បាន​ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​សុខ​ចម្រើន ! កុំ​ប្រើ​ជា ប្រកប​នូវ​សេចក្ដី​សុខ…។

ប្រកប

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ផ្សំជាមួយគ្នា : ក ប្រកបនឹង ង អ. ថ. កង; ធ្វើឲ្យអែបនែបជាប់ជាមួយគ្នា ឲ្យរលាយសាច់មួយ ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើឲ្យកប ។

                   ធ្វើឲ្យកប, ឲ្យកាក់កប, ឲ្យបានលទ្ធផល; កាន់ការ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រកបការរបរ, ប្រកបការលក់ដូរ, ប្រកបកសិកម្ម ( ម. ព. កប ផង ) ។

ប្ដេជ្ញា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ក្លាយ​មក​ពី សំ. ប្រតិជ្ញា) មើល​ពាក្យ បដិញ្ញា។ ខ្មែរ​យើង​ប្រើ​ជា កិ. ក៏​បាន ។
ឧទាហរណ៍៖ បាន​ប្ដេជ្ញា​គ្នា​ថា​នឹង​ឈប់​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពាល​នោះ​ត​ទៅ​ទៀត បាន​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​ជា​ស្រេច​ថា…។

ប្ដូរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ផ្លាស់​ពី​មួយ​ទៅ​មួយ ផ្លាស់​យក​មួយ​មក​ឲ្យ​មួយ​ទៅ ផ្លាស់​ពី​នេះ​ដាក់​ទៅ​នោះ ដូរ។ ប្ដូរ​ជីវិតប្រថុយ​ស្លាប់​ជួស។ ប្ដូរ​ដង​ប្ដូរ​ផ្លែ (ព. ប្រ.) ហ៊ាន​តស៊ូ​ឥត​ញញើត។ ប្ដូរ​ផ្ដាច់ ឬ ផ្ដាច់​ប្ដូរ ដាច់​ចិត្ត​ប្រថុយ​ស្លាប់​រស់​ជា​មួយ​គ្នា។ ប្ដូរ​ស្លាប់​ប្ដូរ​រស់ ហ៊ាន​ប្ដូរ​ជីវិត​ឲ្យ​ស្លាប់​ខ្លួន​ទុក​គេ​ឲ្យ​រស់ ឬ​ស៊ូ​ស្លាប់​រស់​ផង​គ្នា។ល។

ប្ដឹង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចោទ​ប្រកាន់ តវ៉ា ពោល​ទោស​ដោយ​មិន​សុខ​ចិត្ត ឲ្យ​អ្នក​ធំ​ឬ​តុលាការ​បាន​ជ្រាប ជូន​ដំណឹង។ ប្ដឹង​ផ្ដល់ ឬ ប្ដឹង​ផ្ដល់ ប្ដឹង​ញួយ​ៗ ឬ​ប្ដឹង​ពី​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។

ប្ដី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. បតិ “ម្ចាស់; ប្រុសជាម្ចាស់ផ្ទះ គឺបុរសជាគូគ្នានឹងស្ត្រីជាភរិយា” ) ប្រុសជាគូគ្នានឹងស្រីជាប្រពន្ធ : មានប្ដីប្រពន្ធ គឺស្រីមានប្រុសជាប្ដី ប្រុសមានស្រីជាប្រពន្ធជាគូគ្រងហើយ ។ ប្ដីសី ក្លាយមកពីពាក្យថា ប្ដីស្រី ឬ ប្ដីសិរី គឺប្ដីស្រីសួស្ដីឬប្ដីរបស់ស្រី ( ? ) : នាងទូចកូនមីងវាមានប្ដីសីហើយឬនៅ? ( ព. សា. ) ។ យើងនឹកស្ដាយដោយយល់ថាពុំគួរខាន ក៏បានស្រង់យកពាក្យកាព្យជាព្រះរាជនិពន្ធនៃ ព្រះបាទសម្ដេចព្រះហរិរក្សរាមា ឥស្សរាធិបតី ព្រះបរមកោដ្ឋ ( ព្រះអង្គដួង ) ដែលទ្រង់និពន្ធចប់ស្រេចនៅថ្ងៃសៅរ៍៨រោចខែមាឃ ឆ្នាំរកានព្វស័ក ព. ស. ២៣៨០ កាលព្រះអង្គមានព្រះជន្មគម្រប់ ៤១ វស្សា, យើងស្រង់ព្រះរាជនិពន្ធនោះយកមកចុះទុកជាព្រះកេរ្ដិ៍ក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរនេះ ចំពោះតែត្រង់កាព្យថ្លែងអំពីគតិ ៥ យ៉ាង ដែលបុរសជាប្ដីត្រូវប្រតិបត្តិចំពោះស្ត្រីជាប្រពន្ធប៉ុណ្ណោះ, មិនមានសេចក្ដីវែងណាស់ណាទេ, ដូចតទៅនេះគឺ កតមេហិ បញ្ចគតី- ហិ សាមិកា ភរិយាស- ង្គហាធម្មា ប្រែតាមអត្ថា- ធិប្បាយបាលី ។ ថាប្រុសឯណា នឹងមានភរិយា លោកឲ្យចេះក្ដី ទាំងប្រាំចំពោះ សង្គ្រោះចិត្តស្រី ប្រពន្ធប្រក្រតី ដូចធម៌សម្ដែង ។ បើប្ដីឯណា ពុំកាន់កិរិយា ទាំងប្រាំនេះឯង ហៅប្ដីទុជ៌ន ជួលន់ក្រៃលែង ចេះតែកំហែង ចិត្តប្រពន្ធពិត ។ បើប្ដីកាន់ច្បាប់ ទាំងប្រាំនេះខ្ជាប់ ហៅប្ដីសុចរិត បម្រុងភរិយា ដោយនាក្រមក្រឹត្យ ប្រសើរពេកពិត ឥតអ្វីផ្ទឹមឡើយ ។ អស់ប្រុសទាំងឡាយ ចូរចាំអធិប្បាយ ច្បាប់នេះជាត្រើយ ទុកគ្រប់ប្រុសប្រាណ កុំមានកន្តើយ មានប្រពន្ធហើយ ជាសុខសម្រាន្ត ។ មួយគឺហៅប្ដី ឲ្យប្រើស្រដី នឹងប្រពន្ធមាន ពាក្យទន់ពីរោះ ស្មើស្មោះដោយក្សាន្ត សរសើររាប់អាន តាមស័ព្ទវាចា ។ មួយគឺប្រពន្ធ ខុសឆ្គងស្រាលធ្ងន់ កុំជេរផ្ដាសា ទាត់ធាក់ដៀលដំ ដូចខ្ញុំអាត្មា កុំស្ដីដើមថា ឲ្យឮសាយស័ព្ទ ។ មួយគឺបានធន ប្រគល់ប្រពន្ធ ទុកដាក់រណ្ដាប់ ទាំងគ្រឿងអាហារ ជាការស្រីផ្គាប់ រៀបចំសម្រាប់ ថែទាំរក្សា ។ មួយគឺកុំផ្ចង់ កុំខំតែប- ង្កើតកូនហើយថា ប្រពន្ធសុខចិត្ត ឲ្យគិតប្រាថ្នា រួសរកទ្រព្យា សម្រាប់ឲ្យផង ។ មួយគឺឲ្យចាប់ ស្រឡាញ់ឲ្យខ្ជាប់ កុំជិនណាយហោង បើមានប្រពន្ធ- ទៀតកុំប៉ុនប៉ង ស្រឡាញ់ស្នេហ៍ស្នង ឲ្យស្មើមុខឡើយ ។ សម្ដែងសេចក្ដី គ្រប់ប្រាំវិថី ចែងចប់ស្រេចហើយ ឲ្យអស់ប្រុសផង ចាំចងជាត្រើយ ផ្ចង់កុំកន្តើយ ចោលច្បាប់បុរាណ។ បើប្រុសឯណា ពុំផ្ចង់ចិន្តា ដូចធម៌ទូន្មាន នៅនឹងភរិយា គ្មានជាសុខសាន្ត ហិនហោចធនធាន ទាស់ទែងលែងគ្នា ។ ឯវីស័យចិត្ត អស់ស្រីផងពិត មានប្ដីប្រាថ្នា អំពើទាំងប្រាំ នេះចាំចិន្តា គ្រប់ចិត្តភរិយា នៅនាលោកិយ ។ បើខ្វះអំពើ- ណាមួយហើយតើ ប្រពន្ធថាប្ដី ចិត្តពុំត្រូវត្រង់ ពុំគង់មេត្រី តូចចិត្តស្វាមី អាក់អន់ពុំស្មោះ ។ លោកឲ្យប្រុសផង គន់គិតស្ងួនគ្រង ផ្ចង់ចិត្តសង្គ្រោះ- ប្រពន្ធឲ្យពិត ដោយក្រឹត្យប្រាំនោះ ប្រពន្ធក៏ស្មោះ- ចិត្តចូលមូលឯង ។ កុំគិតតែយក- ប្រពន្ធបានមក គ្រាន់ឱបប្រលែង បង្កើតតែកូន សោះសូន្យធនធេង លោកឲ្យគិតក្រែង ដំណៀលនិន្ទា ។ ធម្មតាជាប្ដី បានទ្រព្យធនអ្វី ឬយសសក្ដា តែងនៅសុខសឹង- ទីពឹងផងគ្នា ព្រោះដ្បិតភរិយា កាន់ក្ដីសុចរិត ។ អំពើច្នេះហោង ឲ្យអស់ប្រុសផង ចងចាំក្នុងចិត្ត តាមធម៌ទូន្មាន គ្រប់ប្រាណប្រុសពិត ទុកជាក្រមក្រឹត្យ ច្បាប់ច្បាស់តទៅ ។ អង្គអញរចនា សេចក្ដីកាព្យា តាមច្បាប់ទុកនៅ ក្នុងព្រះបាលី សេចក្ដីជ្រាលជ្រៅ ពុំហ៊ានសៅដៅ លើកលែងងាយដាយ ។ ឧស្សាហ៍ខំប្រុង ប្រែរករើសក្នុង គម្ពីរនិកាយ អដ្ឋកថា ដីកាបរិយាយ និបាតទាំងឡាយ មកផ្សំស្រដី ។ ជាច្បាប់ទុកត ដំណឹងតំណ ដំណើរស្ត្រី ឲ្យជាក់ប្រាកដ ដោយបទបាលី គ្រាន់អស់ប្រុសស្រី រើសរៀនរកផ្លូវ ។ ច្បាប់នេះប្រសើរ ដំណឹងដំណើរ ទំនងនេះកូវ ជាច្បាប់ប្រាកដ ដោយបទត្រឹមត្រូវ គួរយើងឥឡូវ ប្រតិបត្តិរក្សា ។ គួររៀនឲ្យស្ទាត់ ឲ្យចាំរត់មាត់ ដាក់ក្នុងចិន្តា គ្រាន់នឹងប្រិតប្រៀន បង្រៀនអាត្មា តាមដោយគាថា នេះឯងតទៅ ។ ចែងចប់អភិប្រាយ ដោយអត្ថបរិយាយ សូរេចថ្ងៃសៅរ៍ ប្រាំបីរោចឯ នាខែមាឃនៅ ឆ្នាំរកាត្រូវ នព្វស័កស្រេចហោង។‌‌៚ ( បើពេញចិត្ត គួរទន្ទេញឲ្យចាំមាត់ ) ។ ម. ព. ប្រពន្ធ ទៀតផង ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ព្រះស្វាមី, ព្រះភស្តា ។

ប័ណ្ណសារ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប័ណ្ណសារដ្ឋា លិខិតសំខាន់ៗ ដែលគេទុកដាក់ ទីទុកឯកសារ ។

ប័ណ្ណសន្យារ៉ាប់រងគ្រោះថ្នាក់បុគ្គល

?ថ្នាក់ពាក្យជា ធានារ៉ាប់រង
មានន័យថា កិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់រងដែលផលប្រយោជន៍របស់វាជាប្រាក់ ឬផលប្រយោជន៍សំណងជាវត្ថុ ឬផលប្រយោជន៍សំណង រួមមានជាប្រាក់ និងជាវត្ថុទៅឱ្យអ្នកត្រូវបានធានារ៉ាប់រង នៅពេលមានហានិភ័យកើតឡើង ដើម្បីធានាលើគ្រោះថ្នាក់ទាំងឡាយ។

ប័ណ្ណសន្យារ៉ាប់រង

?ថ្នាក់ពាក្យជា ធានារ៉ាប់រង
មានន័យថា ឯកសារចងភា្ជប់កាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់ ដែលចេញដោយក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងដោយមានកំណត់ពីខ្លឹមសារសំខាន់ និងចែងពីលក្ខខណ្ឌលម្អិតដែលបានព្រមព្រៀងរវាងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង និងអ្នកត្រូវបានធានារ៉ាប់រងនៅក្នុងកិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់រង។ ប័ណ្ណសន្យារ៉ាប់រងត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយនូវវិញ្ញាបនបត្រធានារ៉ាប់រង ឬឯកសារពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត។

ប័ណ្ណរតនាគារជារូបមន្ត

?ថ្នាក់ពាក្យជា មូលបត្ររដ្ឋ
មានន័យថា សិទ្ធិរូបីនៃឥណទេយ្យលើរតនាគារជាតិ។ ប័ណ្ណនេះ អាចផ្ទេរ លក់ បញ្ចាំ ឬឱ្យខ្ចីទៅម្ចាស់ថ្មីប្រសិនជាប័ណ្ណគ្មាននាមចារឹក ឬមួយដោយចារខ្នងប្រសិនជាប័ណ្ណមាននាមចារឹក។

ប័ណ្ណរតនាគារគណនីចរន្ត

?ថ្នាក់ពាក្យជា មូលបត្ររដ្ឋ
មានន័យថា សិទ្ធិអរូបីនៃឥណទេយ្យលើរតនាគារជាតិ។ ប័ណ្ណនេះ អាចផ្ទេរឈ្មោះ អាចលក់ អាចដាក់ជាការធានា ឬអាចឱ្យខ្ចីដោយការបង្វែរពីគណនីមួយទៅគណនីផ្សេងទៀត។

ប័ណ្ណ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប័ត្រ សំបុត្របើកអំណាចឱ្យទទួលបា្រក់ ឬវត្ថុផ្សេងៗ សន្លឹកក្រដាស​បិទភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងតូច ស្តើង​ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា លិខិតដែលមានរូបមន្តយថាភូត (ដែលមានរូបភាព និងទម្រង់ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់) សម្រាប់បញ្ជាក់ពីសិទ្ធិណាមួយ។

ប៊្អឹះ

មានន័យថា ( ម. ព. ព្អឹះ )។

ប៊័រ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បារ.) (Beurre) ខ្លាញ់​ទឹក​ដោះ; ខ្លាញ់​រុក្ខជាតិ (ជា​ឈ្មោះ​គោ​រស​មួយ​ប្រភេទ ដែល​គេ​ធ្វើ​កើត​តាម​សម័យ​និយម)។
ឧទាហរណ៍៖  ខ្លាញ់​ប៊័រ។

ប៊ែលហ្ស៊ិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស ប៊ែលហ្ស៊ិក, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) ព្រុចសែល។

ប៊ែន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ស្វ៊ីស។

ប៊ូរុនឌី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស ប៊ូរុនឌី, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) ប៊ូយ៉ាំប៊ូរ៉ា។

ប៊ូយ៉ាំប៊ូរ៉ា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ប៊ូរុនឌី។

ប៊ុលហ្ការី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស ប៊ុលហ្ការី, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) សូហ្វ៊ីយ៉ា។

ប៊ុយណូស៊ែ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស អាហ្សង់ទីន។

ប៊ុយដាប៉ែស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ហុងគ្រី។

ប៊ុយការ៉េស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស រូម៉ានី។

ប៊ុត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ត្បូង​មួយ​ប្រភេទ​មាន​សម្បុរ​លឿង (ស. បុឞរាគ័ម អ. ថ. ប៊ុត-សៈរ៉ាខ័ម ឬ ប៊ុត-ស្រាខ័ម)។

ប៊ីស្សូ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ហ្គីណេប៊ីស្ស។

ប៊ីស្កេក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន។

ប៊ីលីស៊ី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ហ្សកហ្ស៊ី។

ប៊ីយែរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. ប៊ីយេរ )។

ប៊ីយេរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រភពឯបរទេស ( បារ. Bière ) ខ្មែរភាគច្រើនហៅមេរ័យប្រភេទនេះថា ស្រាបៀ ( អ. Beer ) អ្នកខ្លះហៅ ឡាប់យេរ ខ្លះហៅ ឡាប់យ៉េរ ក្លាយសំឡេងមកពី បារ. La bière នុះឯង។

ប៊ីដុង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. Bidon ) ថូតូច ឬល័ក្កច័ន មានឆ្នុកជាគម្រប មានខ្សែសម្រាប់កាន់យួរឬស្ពាយក៏បាន សម្រាប់ដាក់ទឹកប្រើក្នុងការធ្វើដំណើរ ។
ឧទាហរណ៍៖ ទឹកមួយប៊ីដុងនេះសម្រាប់ប្រើបានតែម្នាក់ទេ, ក្រុមយោធាតែងប្រើប៊ីដុង ។

ប៊ិះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ( ព. សា. ) ជ្រិះ, វិះ, ទៀប, ឆិត ។
ឧទាហរណ៍៖ វាចោលពីខាងត្បូងមកប៊ិះនឹងត្រូវខ្ញុំ; ប៊ិះនឹងធ្លាក់ពីលើផ្ទះ, ឈឺធ្ងន់ប៊ិះនឹងស្លាប់ ។

ប៊ិហ្វតិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. Bifteck ) សាច់គោចៀន ( ជាឈ្មោះព្យព្ជានាហារ គឺម្ហូបខាប់ឥតទឹកមួយប្រភេទមានប្រភពឯបរទេស ផ្សាយចេញទួទៅក្នុងនានាប្រទេស ) ។

ប៊ិស្គ្វីត៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. Biscuit ) “នំដែលចម្អិនពីរដង” ) ឈ្មោះនំក្រៀមមានរូបសណ្ឋានជាបន្ទះៗ ស្ដើងៗ តូចៗមានបែបផ្សេងៗគ្នា មានរសជាតិផ្អែមខ្លះមិនផ្អែមខ្លះជានំដាក់ក្នុងប្រអប់ ទុកបានយូរ មានប្រភពដំបូងឯបរទេស ផ្សាយមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ត្រាតែអ្នកប្រទេសនេះចេះធ្វើកើតបានច្រើនយ៉ាង ។
ឧទាហរណ៍៖ នំប៊ិស្គ្វីត៍ជាចំណីសម្រាប់ប្រើជាស្បៀងក្នុងការធ្វើដំណើរជិតឆ្ងាយបានងាយស្រួល ។

ប៊ិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. Bic ជាសញ្ញានៃខ្មៅដៃមានជ័រជាទឹកសរសេរមួយបែប Crayon à bille ក្រៃយ៉ុង អាប៊ីយ “ខ្មៅដៃគ្រាប់” ) ខ្មៅដៃសម័យថ្មី មានច្រើនបែបដែលសរសេរចេញដិតមកដូចប៉ាកកាស្រូប, ទោះបីដាក់សញ្ញាអ្វីដទៃផ្សេងៗទៀត ក៏ខ្មែរយើងហៅជាសាធារណៈថា ប៊ិក ដូចគ្នា ។
ឧទាហរណ៍៖ ប៊ិក​ខៀវ ប៊ិក​ក្រហម ប៊ិក​បៃតង។

ប៊

មានន័យថា ក៏​គឺ​តួ ប នុះ​ឯង គ្រាន់​តែ​ប្រើ ត្រី​សព្ទ (៊) នេះ​គឺ​លេខ ៣ ខ្មែរ​សម្រាប់​ប្រើ​ជា​លេខ នព្វន្ត ដាក់​ពី​លើ​ឲ្យ​ជា​សិថិល-ឃោសៈ មាន​សំឡេង​ធំ សម្រាប់​សរសេរ​អក្សរ​ឈ្មោះ​មនុស្ស​ខ្លះ ដូច​ជា​ឈ្មោះ ប៊ន ប៊ិន ប៊ី ប៊ុត ប៊ុន… និង​ឈ្មោះ​ប្រទេស ឈ្មោះ​ក្រុង… ដូច​ជា ប៊ុលហ្គារ ប៊ុលហ្គារី ប៊ុយដាប៉េស្ត Bulgar, Bulgarie, Buldapest ។ល។ និង​ឈ្មោះ​វត្ថុ​ជា​ពាក្យ​បរទេស​កុំ​ឲ្យ​ខ្មែរ​ក៏​ហៅ​តាម​ឈ្មោះ​ដើម​ដែរ ត្រូវ​សរសេរ​ដោយ​តួ ប៊ ព្រោះ​ជា​ការ​ចាំ​បាច់​នោះ​មាន​តិចតួច​ណាស់។ សម្រាប់​ភាសា​ខ្មែរ, បណ្ដា​អក្សរ​មាន សំឡេង​តូច ៤ តួ គឺ ប > ប៊ ស > ស៊ ហ > ហ៊ អ > អ៊ នេះ ស៊ ហ៊ អ៊ បី​តួ​នេះ កាល​បើ​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ស្រៈ អិ អី អើ ដែល​មាន​សំឡេង​​ធំ​ជា អ៊ិ អ៊ី អ៊ើ សរសេរ​ផ្សំ​ជា ឈ្មោះ​ស៊‌ិន ឈ្មោះ​ហ៊‌ិន ឈ្មោះ​អ៊‌ិន; ស៊‌ីបាយ លេងហ៊‌ី អ៊‌ីចឹង; ស៊‌ើក​ៗ…. ប៉ុន្តែ​ដើម្បី​សម្រួល​កុំ​ឲ្យ​ត្រួត​លើ​គ្នា​ពីរ​ជាន់ ត្រូវ​សរសេរ ឈ្មោះ​ស៊ិន ឈ្មោះ​ហ៊ិន ឈ្មោះ​អ៊ិន ស៊ីបាយ លេង​ហ៊ី អ៊ីចឹង ស៊ើក​ៗ… ដូច្នេះ​វិញ​ក៏​បាន; ឯតួ ប៊ នេះ​ទោះ​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ស្រៈ អ៊‌ិ អ៊‌ី នោះ ក៏​ដោយ អ្នក​សរសេរ​ក៏​ពុំ​អាច​ប្រើ​ជា ប៉ិ ប៉ី ឲ្យ​ច្រឡំ​នឹង ប៉ ឡើយ ដូច​ជា​ឈ្មោះ ប៊ិន កុំ​សរសេរ ប៉ិន ឈ្មោះ ប៊ី កុំ​សរសេរ ប៉ី ព្រោះ​កុំ​ឲ្យ​ច្រឡំ​នឹង​ពាក្យ​ថា ប៉ិន​ធ្វើ​ការ ប៉ិន​ប្រសប់; ផ្លុំ​ប៉ី ប៉ី​ពក; ឆក់​ប៉ី; ផ្កា​ចំប៉ី ជាដើម។

ប៉័ងតោ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ចិ.) កាំបិត​មួយ​បែប​សម្រាប់​ចិញ្រ្ចាំ​សាច់​ឬ​ហាន់​វត្ថុ​ផ្សេង​ៗ (ខ្លះ​និយាយ ថា ប៉័នតោ)។

ប៉័ង

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ម៉ាំង; សូរ​ឮ​ដោយ​ការ​ប៉ះ​ទង្គិច​ឬ​ដោយ​បាញ់​កាំភ្លើង​ជាដើម។
ឧទាហរណ៍៖ សូរ​ប៉័ង​ៗ ធាក់​ប៉័ង ទង្គិច​ក្បាល​ប៉័ង បាញ់​ប៉័ង។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. Pain ) អាហារមួយប្រភេទធ្វើដោយម្សៅសាលី មានសណ្ឋានជានំដុតចម្អិនក្នុងឡ ។
ឧទាហរណ៍៖ នំប៉័ង, នំប៉័ងក្ដៅស្រួយ, ឡនំប៉័ង ។

ប៉័កប៉ៅ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ប៉័កប៉ោ អ. ថ. ប៉័កប៉ៅ ) ឈ្មោះខ្លែងបង្ហើរបញ្ឆាបមួយបែប មានកន្ទុយវែង ជាគូគ្នានឹង ខ្លែងចុឡា ឬ ខ្លែងកណ្ដូង ។
ឧទាហរណ៍៖ គេបញ្ឆាបខ្លែងប៉័កប៉ៅជាមួយនឹងខ្លែងចុឡា, ជួនកាលម្ខាងឆាបបុកធ្លាយម្ខាងធ្លាក់ប៉េលប៉ាលមក, គេច្រើនបង្ហើរលេងតែក្នុងខែរំហើយ ( ក្នុងសម័យពីដើម គេច្រើនលេងបញ្ឆាបខ្លែងនេះរាល់ឆ្នាំ ) ។ ខ្មែរហៅក្លាយជា ប៉ប៉ៅ ក៏មាន ។

ប៉ះ​អារម្មណ៍ ឬ ប្រទះ​អារម្មណ៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប៉ះ ​ឬ​ប្រទះ​រូបារម្មណ៍​ជាដើម; ទង្គុច​ចិត្ត​គ្នា ។

ប៉ះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ទង្គិច, ពាល់ត្រូវ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ះស្មាគ្នា, ប៉ះត្រូវត្រង់ឆ្អឹងជំនីរ ។

                  យកកំណាត់, បំណែក, ផ្ទាំងតូចនៃសំពត់ជាដើមមកដេរ, បិទ, ដាក់ភ្ជាប់ឲ្យជិតត្រង់កន្លែងដែលរហែក, ដាច់ធ្លុះ ឲ្យជិត ឲ្យជាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ះសំពត់, ប៉ះខោ ។

                 ធ្វើឲ្យជាគូដោយទឹម, សែងឬផ្គូគ្នា ។
ឧទាហរណ៍៖ ទឹមប៉ះគ្នា, សែងប៉ះគ្នា ។

                  ចួប, ប្រទះគ្នា ។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ះមុខគ្នា គឺចួបឬប្រទះទល់មុខគ្នា ។ ប៉ះប៉ុន ប៉ះទប់ផ្សែផ្សំឲ្យតែបាន ។ ប៉ះពារ ប៉ះដោយពារពេញទំហឹង ។

                  ព. ប្រ. ប្រទះលើ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ះពារលើគ្រោះកាច ។ ប៉ះពាល់ ពាល់ត្រូវដោយប៉ះ, ដោយប្រទះ ។

ប៉ៅ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប៉ៅ​ថ្នាំ គឺ​បត់​ថ្នាំ​ធ្វើ​ជា​ប៉ៅ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ចិ. ប៉ាវ ) កញ្ចប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ តែ១ប៉ៅ គឺតែ ១ កញ្ចប់ ។ នំប៉ៅ ឈ្មោះនំចិនមួយប្រភេទ ធ្វើដោយប្រអួលលាយស្ករសបោះពុម្ពជាស្រទាប់តូចៗស្ដើងៗ ខ្ចប់នឹងក្រដាស ។

                   ដុំថ្នាំជក់ដែលគេបត់ជាផ្នត់ រាងសំប៉ែតបួនជ្រុងឬបួនជ្រុងទ្រវែងបន្ដិច ។
ឧទាហរណ៍៖ ថ្នាំប៉ៅ, ថ្នាំមួយប៉ៅ ។

ប៉ោឡែ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ព្រហើន ឃ្នើសឃ្នង ច្រឡោង​ខាម។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្ស​ប៉ោឡែ សម្ដី​ប៉ោឡែ; ច្រើន​និយាយ​ថា ប៉ោឡែប្រកោ ឬ ប្រឡែប្រកោ។

ប៉ោលតោកអំបុក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានប្រវែង ១៦ ស.ម។ មាឌតូច ថ្ងាសក្រហម ដៅលឿងធំជុំវិញភ្នែក និងនៅបំពង់ក។ មានឆ្នូតខ្មៅកាត់ភ្នែក និងពុកមាសត់ខ្មៅ។ ដងខ្លួនទាំងមូលពណ៌បៃតង មានដៅក្រហមនៅបំពង់ក។ ទីជំរក៖ ព្រៃរបោះ ជាយព្រៃ តំបន់វាលលំហមានដើមឈើដុះរាយប៉ាយ ព្រៃកោងកាង និងសួនច្បារ រួមទាំងនៅតាមទីប្រជុំជន និងទីក្រុង រយៈកម្ពស់មិនលើសពី ៩១៥ម។ ជីវសាស្ត្រ៖ ធ្វើសំបុកនៅក្នុងរន្ធឈើ។ របាយ៖ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ មានគ្រប់ទីកន្លែង។ រដូវបន្តពូជ៖ ចាប់ពីខែកុម្ភៈ ដល់ខែកក្កដា។

ប៉ោលតោកថ្ងាសខ្មៅ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានប្រវែង ១៧-១៨ស.ម។ ឈ្មោលៈ ថ្ងាសខ្មៅ មានដៅលឿងនៅក្រោមភ្នែក បន្ទូលក្បាលពណ៌ខៀវ មានដៅក្រហមនៅលើក្រោម និងក្រោយភ្នែក។ ញីៈ ស្រដៀងឈ្មោលដែរ តែពណ៌ស្រអាប់មិនសូវច្បាស់។ ទីជំរកៈ ព្រៃស្រោង ព្រៃល្បោះ ដំណុះព្រៃក្មេង។របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ មានគ្រប់ទីកន្លែង។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ មករាដល់ សីហា ពងចំនួនពី ២ទៅ ៤។

ប៉ោលតោកត្រចៀកបៃតង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានប្រវែង ២៤.៥-២៧ស.ម។ ស្រដៀងប៉ោលតោកក្បាលព្រលែត តែមាឌតូចជាង ចំពុះលើរាងខ្មៅ ច្រចៀកខៀវ មានដៅក្រហមលើទ្រូង។ ទីជំរកៈ ព្រៃស្រោង ពាក់កណ្តាលស្រោង ព្រៃរបោះចំរុះ។ របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ មានគ្រប់ទីកន្លែង។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ កុម្ភៈ ដល់ ឧសភា ធ្វើរន្ធនៅក្នុងដើមឈើ។

ប៉ោលតោកគូថក្រហម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានប្រវែង ២៩.៥-៣៤ស.ម។ មាឌធំជាងប៉ោលតោកដទៃ គូថពណ៌ក្រហម ក្បាលពណ៌ត្នោត បពង់កពណ៌ប្រផេះ។ ទីជំរកៈ ព្រៃស្រោង ពាក់កណ្តាលស្រោង។ សំឡេងៈ ប៉ោលតូក ប៉ោលតូក…។ របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ ជាប្រភេទមានតែនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូចិន វត្តមាននៅភាគអគ្នេយ៍សំរាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ មេសា ដល់ កក្កដា។ ព័ត៌មានផ្សេងទៀតពុំដឹងពិតប្រាកដ។

ប៉ោលតោកក្បាលព្រលែត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានប្រវែង ២៧-២៨ សម។ ក្បាលពណ៌ព្រលែត ចំពុះ និងស្បែកនៅជុំវិញភ្នែកពណ៌លឿង។ ទីជំរកៈ ព្រៃល្បោះ តំបន់វាលលំហរ គុម្ពោតព្រៃតំបន់ឆ្នេរ។ របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ មានគ្រប់ទីកន្លែង។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ កញ្ញា ដល់ ឧសភា។

ប៉ោលតោក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​សត្វ​ស្លាប​មួយ​ប្រភេទ យំ​ឮ​សូរ ប៉ោល​តោក​ៗ ឬ ប៉ូល​តូក​ៗ។ ឈ្មោះ​នាឡិកា​ព្យួរ​មួយ​ប្រភេទ មាន​រូប​សត្វ​ប៉ោល​តោក​បញ្ចេញ​ក្បាល​មក​យំ​ប្រាប់​ម៉ោង។

ប៉ោល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កូន​ប្រយោល។

ឧទាហរណ៍៖  ប៉ោល​នាឡិកា ប៉ោល​ស្ទង់​ប្រយោល។

ប៉ោយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចំនួន​អំបោះ ១០ កម្រង។
ឧទាហរណ៍៖ ទិញ​អំបោះ ៥០ ប៉ោយ​យក​មក​ត្បាញ។

ប៉ោម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. ប៉ូម Pomme ) ឈ្មោះផ្លែឈើមួយប្រភេទ ប្រើជាអាហារ ។

ប៉ោត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់​ធ្វើ​ដោយ​ដែក​ស៊ីវិឡាត មាន​រាង ៤ ជ្រុង​ជ្រៅ សម្រាប់​ដាក់​វត្ថុ​រាវ​មាន​ប្រេង​កាត​ជាដើម។

ប៉ោចៗ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា អំពី​ដំណើរ​និយាយ​មួយ​ៗ រឿយ​ៗ។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយ​ប៉ោច​ៗ។

ប៉ោង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា រីក​ឡើង​ស្តុល កាង ប៉េង​ឡើង​ដោយ​អំណាច​ខ្យល់​ខាង​ក្នុង។
?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​នេសាទុបករណ៍​មួយ​ប្រភេទ​សម្រាប់​ដាក់​ត្រាំ​ក្នុង​ទឹក​ឲ្យ​ត្រី​ចូល។

ប៉ោក

?ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា ភ្លាម ។
ឧទាហរណ៍៖ ចេញ​ទៅ​ប្រទះ​ប៉ោក។

ប៉ោ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ល្បែង​ស៊ី​សង​មួយ​ប្រភេទ (ល្បែង​ចិន)។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ទ្រើស។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ោ​ជាង​គ្នា​បន្តិច ធំ​ប៉ោ។

ប៉ៃឡាំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ព្រលាំ, ( មិនច្បាស់ ) ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ដីប៉ៃឡាំ, និយាយប៉ៃឡាំ( ចំពោះតែមនុស្សផ្សេងជាតិដែលពោលភាសាដទៃមិនច្បាស់ ដូចយ៉ាងចិនសុទ្ធនិយាយភាសាខ្មែរប៉ៃឡាំៗ ជាដើម ) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ព្រលាំ, ( មិនច្បាស់ ) ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ដីប៉ៃឡាំ, និយាយប៉ៃឡាំ( ចំពោះតែមនុស្សផ្សេងជាតិដែលពោលភាសាដទៃមិនច្បាស់ ដូចយ៉ាងចិនសុទ្ធនិយាយភាសាខ្មែរប៉ៃឡាំៗ ជាដើម ) ។

ប៉ៃលិន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ស្រុក​មួយ​ក្នុង​ខែត្រ​បាត់ដំបង។

ប៉ៃ !

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ឱ​! ពាក្យ​ភ្លាត់​មាត់​ដោយ​អស្ចារ្យ, ដោយ​ភ្ញាក់​ព្រោះ​បាន​ឃើញ​អ្វី​ៗ​ប្លែក ឬ​ឃើញ​មនុស្ស​ស្និទ្ធស្នាល​ជាដើម។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ៃ​ល្អ​ណាស់​តើ​!; ប៉ៃ​នៅ​ៗ​នេះ​ទេ​តើ !

ប៉ៃ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ព. បុ.) ឪ ឪពុក។ សំ. បៃត្ឫក ខាង​បិតា ដែល​ជាប់​ត​មក​អំពី​បិតា ដែល​មាន​ដំណើរ​ជាប់​ទាក់ទង​ដោយ​បិតា។

ប៉ែះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរ​ឮ​ដោយ​គោះ​ឬ​វាយ​វត្ថុ​រឹង​ស្រួយ​ជាដើម។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ឆ្លើយ​ប៉ែះ​ៗ គឺ​ឆ្លើយ​តប​ប៉័ង​ៗ​ឥត​ញញើត។

ប៉ែវ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា វៀច​កោង​មិន​ត្រង់ បញ្ឆិត​បញ្ឆៀង​ខុស​ទិស។

ប៉ែល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. pelle ) ចបចូក; ប្រដាប់សម្រាប់ចូក ( ហៅ ចបប៉ែល ក៏បាន ) ។

ប៉ែន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់​ធ្វើ​ដោយ​ដែក​មាន​រន្ធ​តូច​សម្រាប់​ហូត​លួស។ ប្រដាប់​ធ្វើ​ដោយ​ស្ពាន់​ ឬ​ទង់ដែង​មាន​រន្ធ​តូច​ៗ សម្រាប់​រោយ​ម្សៅ​ឲ្យ​កើត​ជា​សរសៃ​នំ​បញ្ចុក។

ប៉ែតសិប

?ថ្នាក់ពាក្យជា បកតិសំខ្យា
មានន័យថា ( ស. ប៉តសិប អ. ថ. ប៉ែតស៊ិប ) ដប់ ៨ ដង ( ៨០ ) ។

ប៉ែតតារាង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ) ចម្រៀកឈើឬឫស្សីខ្វែងជាតារាង ៨ ក្រឡា ។

ប៉ែង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធាក់ (ដំរី) ។
ឧទាហរណ៍៖  ដំរី​ប៉ែង។

ប៉ែក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាគ ចំណែក ចំណែក​ទិស​ទី។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ែក​ខាង​ស្ដាំ ប៉ែក​ខាង​ឆ្វេង។

ប៉ែ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​គ្រឿង​ចាយ​ធ្វើ​ដោយ​ទង់ដែង មាន​រូប​ផ្សេង​ៗ​ជា​គ្រឿង​សម្គាល់ ទ្រង់ទ្រាយ​មូល​តូច សម្រាប់​ចាយ​ជួស​ប្រាក់ (មាន​ប្រើ​តែ​ពី​ក្នុង​សម័យ​បុរាណ ក្នុង​ខែត្រ​បាត់ដំបង)។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលខ្មៅ, ល្អក់, ជាំខ្លាំង ។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្មៅប៉ែ, ល្អក់ប៉ែ, ជាំប៉ែ ។

                 កិ. វិ. ជជែកគ្នាប៉ែ គឺជជែកគ្នាអែអុកទ្រហឹង ។ ត្អូញប៉ែ គឺគ្នាច្រើនត្អូញរញ៉។

ប៉េះឡេះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប៉េះឡេះ ជាបណ្ណង្គជាតិមួយប្រភេទកម្ពស់ ០.៨-១.៥ ម មានមែកអាចវារលើរុក្ខជាតិនៅជិត ដុះក្នុងព្រៃធំ នៃអាស៊ីផ្នែកអាគ្នេយ៍។ ខ្មែរយើងចូលចិត្តបរិភោគស្លឹកខ្ចីៗ​ ជាបន្លែទឹកគ្រឿង។

ប៉េហាស់

?ថ្នាក់ពាក្យជា បច្ចេកសព្ទបរិស្ថាន
មានន័យថា រង្វាស់គ្នានខ្នាតសម្រាប់បង្ហាញពីកម្រិតអាស៊ីត ឬបាសរបស់សូលុយស្យុងដែលស្តែងចេញពីកំហាប់អីុយ៉ុងអ៊ីដ្រូសែន (H+)។ ប៉េហាស់ត្រូវបានវាស់វែងលើមាត្រដ្ធានឡូការីត pH= -log 10 ( H+ )។ ថយចុះប៉េហាសមូយឯកតាស្មើនឹងកំណើន១០ដងនៃកំហាប់ H+ ឬកម្រិតអាស៊ីតបើ pH = ៧,0 គឺជាសូលុយស្យុងណឺត។

ប៉េវ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលរហ័សក្រៃពេក, វ៉េវ, ឆេវ ។
ឧទាហរណ៍៖ រហ័សប៉េវ, ឆេះប៉េវ, ខឹងប៉េវ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​រហ័ស​ក្រៃ​ពេក វ៉េវ ឆេវ ។
ឧទាហរណ៍៖ រហ័ស​ប៉េវ ឆេះ​ប៉េវ ខឹង​ប៉េវ។

ប៉េលប៉ាល

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលអណ្ដែតរេដោយខ្យល់, ដែលឃ្លេងឃ្លោង; តេលតាល ។
ឧទាហរណ៍៖ អណ្ដែតប៉េលប៉ាល, ហើរប៉េលប៉ាល; ដំណើរប៉េលប៉ាល ។

                  សម្លោកចាស់បុរាណថា : ជើងទេញ ធ្មេញល្អិត ស្លឹកត្រចៀកកំប៉ិត ដំណើរប៉េលប៉ាល ( ទំនាយថាមនុស្សនោះមានប្រាជ្ញារហ័ស មានវៃច្នៃទាស់ ប៉ុន្ដែខិលបន្តិច ចាប់ថ្នាក់សម្ដីពុំសូវជាប់ . . . ) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលអណ្ដែតរេដោយខ្យល់, ដែលឃ្លេងឃ្លោង; តេលតាល ។
ឧទាហរណ៍៖ អណ្ដែតប៉េលប៉ាល, ហើរប៉េលប៉ាល; ដំណើរប៉េលប៉ាល ។

                  សម្លោកចាស់បុរាណថា : ជើងទេញ ធ្មេញល្អិត ស្លឹកត្រចៀកកំប៉ិត ដំណើរប៉េលប៉ាល ( ទំនាយថាមនុស្សនោះមានប្រាជ្ញារហ័ស មានវៃច្នៃទាស់ ប៉ុន្ដែខិលបន្តិច ចាប់ថ្នាក់សម្ដីពុំសូវជាប់ . . . ) ។

ប៉េរូ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស ប៉េរូ, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) លីម៉ា។

ប៉េងប៉ោះស្រោម (ស្មៅ)

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា តិណជាតិមួយប្រភេទកម្ពស់ ២០-៥០ស.ម ដុះលើដីគ្មានដាំណាំ នៃប្រទេសក្តៅលើសកលោក។ ស្លឹកខ្ចី អាចប្រើធ្វើជាបន្លែសម្រាប់ស្ល។ ផ្លែទុំៗ បរិភោគបាន។

ប៉េងប៉ោះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​វល្លិ​ដើមទាប​មួយ​ពួក​​ជាដំណាំ​ក៏​មាន ដុះ​ឯង​ក៏​មាន ផ្លែ​ប្រើ​ជា​បន្លែ​ជាដើម។
ជាតិណជាតិ កំពស់៣០-៨០ស.ម ដុះនៅអាមេរិចខាងត្បូង គេនាំមកដាំក្នុងទ្វីបអាស៊ី ពីសតវត្សទី១៧ ឥឡូវគេដាំគ្រប់ប្រទេសលើសកលលោក ដើម្បីយកស្លឹកខ្ចីៗ និងផ្លែធ្វើជាអាហារ។ នៅប្រទេសខ្មែរស្លឹកខ្ចីៗសម្រាប់ធ្វើសម្ល។ ផ្លែក៏គេប្រើធ្វើម្ហូបផ្សេងៗដែរ ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ឫមួយបរិភោគ ឆៅជាបន្លែ។ គេតែងយកផ្លែទុំធ្វើអាហារប្រអប់។ ផ្លែវាច្រើនយ៉ាងណាស់ ផ្លែតូចៗដូចម្រាមដៃ (ពូជតឿ) គេប្រើជាថ្នាំបញ្ចុះ និងជាថ្នាំព្យាបាលជំងឺរបេង និងគ្រុនសន្ឋំ។

ប៉េង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលប៉ោង, តឹង, កេង, ចេញទៅខាង ។
ឧទាហរណ៍៖ ឆ្អែតប៉េង; ផឹកទឹកប៉េងពោះ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែល​ប៉ោង តឹង កេង ចេញ​ទៅ​ខាង ។
ឧទាហរណ៍៖ឆ្អែត​ប៉េង; ផឹក​ទឹក​ប៉េង​ពោះ។

ប៉ើយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ម. ព. ប៉យ ) ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ( ម. ព. ប៉យ ) ។

ប៉ើម

មានន័យថា (ម. ព. ប៉ឺម)។

ប៉ើច

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា អំពី​ដំណើរ​ដែល​ញាប់​ៗ គេច​ចុះ​គេច​ឡើង។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរ​ប៉ើច​ចុះ​ប៉ើច​ឡើង ដើរ​ប៉ើច​ៗ។

ប៉ើងរ៉ើង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលស្ដើងរ៉ើងៗ
ឧទាហរណ៍៖ សក់ប៉ើងរ៉ើង, របងប៉ើងរ៉ើង, សម្រាស់ប៉ើងរ៉ើង ។

ប៉ើង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ហើប​ឡើង ខ្ចាត់​អណ្ដែត ដោយ​អំណាច​ខ្យល់​បក់​ខ្លាំង។
ឧទាហរណ៍៖ ក្រដាស​ប៉ើង​ធ្លាក់​ទៅ​ក្រោម​ផ្ទះ។

ប៉ើកៗ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា តើកៗ ។

ប៉ូឡូញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស ប៉ូឡូញ, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) វ៉ាសូវី។

ប៉ូឡារ៉ូក្រាភីឌីផេរ៉ង់ស្យែល

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា បចេ្ចកទេសវិភាគប៉ូលែរ៉ូក្រាភិចដែលវាស់់ភាព ខុសគ្នានៃចរន្ដដែលឆ្លងកាត់រវាងអេឡិចត្រូតបារតបន្ដក់ពីរដូចគា្នបេះបិទនៅ ចំណុចប៉ូតង់ស្យែលដូចគា្ន ប៉ុន្ដែក្នុងសូលុយស្យុងខុសគា្ន។

ប៉ូឡារ៉ូក្រាភីដេរីវេ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា បចេ្ចកទេសបូលែរូក្រាភីដែលក្នុងនោះល្បឿនប្ដូរចរន្ដ ចំពោះប៉ូតង់ស្យែលអនុវត្ដត្រូវបានវាស់ជាអនុគមន៍នៃប៉ូតង់ស្យែលអនុវត្ដ (di/dE ទល់នឹង E ដែល i គឺជាចរន្ដ និង E ជាប៉ូតង់ស្យែលអនុវត្ដ)។

ប៉ូវថៅ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ចិ. ប៉ូវថាវ ) ប្រដាប់ធ្វើដោយដែក មានលៅបញ្ចុះដងឈើ សម្រាប់ប្រើការកាប់, ពុះ, ច្រាស ( ដឹងចិន ) ។

ប៉ូវ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ថូ​ធ្វើ​ពី​ដី រាង​ទ្រពីង​មាត់​គ្រហួច សាច់​ដូច​ពាង (ច្រើន​ប្រើ​តែ​ក្នុង​សម័យ​ពី​ដើម)។

ប៉ូលីមែកម្មអេមុលស្យុង

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រតិកម្មបូលីមែកម្មដែលកើតឡើងក្នុងផាសមួយនៃអេម៉ុលស្យុង។

ប៉ូលិស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. Police ) ច្បាប់រក្សាការពារនូវរបៀបរៀបរយសាធារណៈ, បញ្ញត្តិតែងតាំងឲ្យមានរបៀបរៀបរយក្នុងទីក្រុង ។ ល ។ ពាក្យនេះសព្វថ្ងៃប្រើសំដៅយកភ្នាក់ងារក្រសួងប៉ូលិស ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្ដឹង​ប៉ូលិស, ក្មួយ​ខ្ញុំ​ធ្វើ​ប៉ូលិស(រាជ​តម្រួត)។

ប៉ូលកំណើនសេដ្ឋកិច្ច

មានន័យថា ទីកន្លែងប្រមូលផ្តុំសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។
ឧទាហរណ៍៖ កម្ពុជាមានប៉ូលកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ៤កន្លែងគឺរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តសៀមរាប ខេត្តព្រះសីហនុ និងភូមិភាគឦសាន។

ប៉ូតង់ស្យែលអេឡិចត្រូវិជ្ជមាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប៉ូតង់ស្យែលរបស់អេឡិចត្រូតសំដែងដោយតំលៃវិជ្ជមានតាមអេឡិចត្រូតអ៉ីដ្រូសែន។

ប៉ូតង់ស្យែលអេឡិចត្រូត

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប៉ូតង់ស្យែលកើតមានរវាងអេឡិចត្រូតនិងសូលុយស្យុង ឬអេឡិចត្រូលីត្រជុំវិញវា។ ជាធម្មតាប៉ូតង់ស្យែលអេឡិចត្រូត ត្រូវបានប្រៀបធៀបជាមួយអេឡិចត្រូតស្ដង់ដា ដូចជាអេឡិចត្រូតអ៊ីដ្រូសែន។ មើល electrode potential ។

ប៉ូតង់ស្យែលអេឡិចត្រូគីមី

?ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ភាពខុសគ្នានៅក្នុងប៉ូតង់ស្យែល(វ៉ុល)ដែល មាននៅពេលអេឡិចត្រូតពីរមិនដូចគ្នាត្រូវបានភ្ជាប់គ្នាតាមរយៈសៀគ្វីចំលង ខាងក្រៅ និង អេឡិចត្រូតពីរត្រូវបានដាក់ក្នុងសូលុយស្យុងចំលងអគ្គិសនីដែល ប្រតិកម្មអេឡិចត្រូគីមី កើតមានឡើង។