Category: A Khmer Dictionary

បាហុនកៈ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. បាហុនក) ជនដែលមកដោយមានការអ្វីមួយ ឬដែលមកលេងដោយសេចក្ដីនឹករឮក, ភ្ញៀវ ។ ស្ត្រីជា បាហុនិកា ។
ជនជាអ្នកទទួលអ្នកដទៃឱ្យស្នាក់អាស្រ័យ ជនជាម្ចាស់ភោជនាគារ ឬមជ្ជាគារ (ម.ព.នោះ)​។

បាហុនកដ្ឋាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. បាហុនក + ឋាន ) កន្លែងទទួលភ្ញៀវ, បន្ទប់សម្រាប់ទទួលភ្ញៀវ ។
ឧទាហរណ៍៖ បាហុនកដ្ឋាន​សម្រាប់​ក្រុង…។

បាហាម៉ា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស បាហាម៉ា, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) ណាស្សូ។

បាស្កា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. បាសកា)។

បាសាទិកសមាជិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. បាសាទិក + សាមាជិក) សមាជិកអ្នកមានសេចក្ដីជ្រះថ្លា គឺសមាជិកដែលគ្រាន់តែបានបង់ប្រាក់ភាគទានជាជំនួយដល់សមាគមណាមួយ តែពុំបានជួយបំពេញកិច្ចការផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងសមាគមនោះទេ ។
ឧទាហរណ៍៖ សមាជិកដែលមិនបានបំពេញសកម្មភាព គ្រាន់តែ​បង់​ប្រាក់វិភាគទាន ។

បាសាទិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមាន ឬដល់ព្រមដោយបសាទចិត្ត ។

បាសាណីភូត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ជាឈ្មោះនៃកម្ទេច ឬស្នាមរុក្ខជាតិ ឬសត្វដែលកប់ទៅក្នុងដី ហើយគេជីកប្រទះឃើញ ។

បាសាណ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា.) ថ្ម ដុំ​ថ្ម។

បាសមាត្រវិធី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ផ្នែកគីមីដែលចែកពីការប្រើធ្យូង។

បាសកា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. បាសក; សំ. បាឝក ) ល្បែងដែលមានកូនសម្រាប់ដាក់រាយលេងលើគំនូសក្រឡា យ៉ាងដូចចត្រង្គជាដើម ។
ឧទាហរណ៍៖ ល្បែងបាសកា, លេងបាសកា ។

                  សរសេរក្លាយតាមសម្ដីស្រួសមាត់ជា បាស្កា ដូច្នេះក៏មាន ។

បាសក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រហស្ថ; ពាក្យ​ដើម​ជា ឧបាសក គេ​កាត់​តួ ឧ ចេញ​ហៅ​ថា អាទិលោប (លុប​អក្សរ​ខាង​ដើម) ។
ឧទាហរណ៍៖ ពួក​បាសក​ជើង​វត្ត, បាសក​ទាយក (ម. ព. ឧបាសក)។ ព. ផ្ទ. បព្វជិត, អ្នក​បួស។

បាស (ស្លឹក)

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វល្លិមួយប្រភេទដុះក្នុងព្រៃល្បោះ ឬព្រៃគុម្ពោតជិតភូមិអ្នកស្រុក។​ ស្លឹកសម្រាប់ធ្វើសម្លរ។ មានលក់នៅទីផ្សារ។ វល្លិនេះមានដុះក្នុងទ្វីបអាស៊ីក្តៅ ឬក្តៅមធ្យម។ គេតែងប្រើស្លឹកបាសស្លរស្រឡក់។ នៅប្រទេសវៀតណាម គេយកវល្លិវាសធ្វើថ្នាំកមរមាស់ នៅឥណ្ឌូនេស៊ីគេធ្វើថ្នាំទឹកនោមផ្អែម។

បាស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. បាឝ ) អន្ទាក់; ផ្នួងសក់ ។ ពាក្យនេះ ខ្មែរយើងប្រើហៅអំបោះចំណងដែលចងសំពត់ស្នបរុំសាកសពថា ។
ឧទាហរណ៍៖ ចងខ្សែបាស, កាត់ខ្សែបាស ។

                 ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ស្លឹកខ្ចីប្រើធ្វើជាបន្លែស្លស្រឡក់បាន
ឧទាហរណ៍៖ សម្លស្រឡក់ស្លឹកបាស ។

បាវព្រាវ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មនុស្សអ្នកខ្សត់ខ្សោយទន់ទាបឥតមានទីពំនាក់ ដែលចូលមកសុំជ្រកអាស្រ័យនៅផង, ជាអ្នកធ្វើកិច្ចការបម្រើដូចបាវ, សម្រេចការបរិភោគនិងការដេកនៅជាមួយនឹងបាវ (សម័យសព្វថ្ងៃនេះ ឈប់ប្រើពាក្យ បាវព្រាវ នេះហើយ) ។ ម. ព. បាវ ន. ទៀតផង ។

បាវចនៈ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. < បធាន + វចន > បាវចន ) ពាក្យប្រធាន, ពាក្យជាគោលចារឹក, សម្ដីជាសំអាងទុកជាគោលប្រតិបត្តិ ( បានដល់ធម្មវិន័យ, ព្រះត្រៃបិដក, ពុទ្ធវចន )។ ជាតិ សាសនា ព្រះរាជបល្លង្ក ក៏ជា បាវចនៈ ឬ បាវចនា របស់ខ្មែរយើងតាំងពីក្នុងបុរាណកាលរៀងមកដល់សម័យបច្ចុប្បន្ន ។

បាវ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទាសៈ​ ឬ​ទាសី គឺ​ខ្ញុំ​ប្រុស​ខ្ញុំ​ស្រី (សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ឈប់​ប្រើ​ពាក្យ បាវ ហើយ ព្រោះ​គ្មាន ទាសៈ ឬ ទាសី ទេ មាន​តែ ឈ្នួល (មនុស្ស​ស៊ី​ឈ្នួល) និង កម្មករ, កម្មការិកា ឬ​ថា ប្រុស​បម្រើ, ស្រី​បម្រើ ប៉ុណ្ណោះ, ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទាំងពួង ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​សុទ្ធ​តែ​មាន សេរីភាព, សមភាព, ភាតរភាព អស់​ហើយ)។
ដី​សូន​ជា​ឡ​តូច សម្រាប់​រំលាយ​ប្រាក់ មាស​លោហ​ជាតិ​ផ្សេង​ៗ​មាន​ស្ពាន់​ជាដើម ឲ្យ​រលាយ​រាវ​ដូច​ជា​ទឹក​ហើយ​ចាក់​ទៅ​ក្នុង​ពុម្ព។

                    ការុង​ខ្នាត​ធំ​ជ្រៅ ធ្វើ​ដោយ​សរសៃ​ក្រចៅ និង​ធ្មៃ​ជាដើម សម្រាប់​ច្រក​គ្រាប់​ស្រូវ, អង្ករ, គ្រាប់​សណ្ដែក គ្រាប់​ពោត​ជាដើម ។
ឧទាហរណ៍៖ អង្ករ​មួយ​បាវ គ្រាប់​ពោត​២​បាវ ។

បាល័ដ្ឋ

មានន័យថា មើល​ក្នុង​ពាក្យ បាឡាត់។

បាល់

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. Balle ) ប្រដាប់សម្រាប់កីឡាធ្វើពីកៅស៊ូជាដើមមានសណ្ឋានជាដុំមូល
ឧទាហរណ៍៖ បាល់​បោះ, បាល់​ទាត់; កីឡា​បាល់ ជា​កាយ​បរិហារ​ពិសេស​មួយ​ក្នុង​សកល​លោក; ក្នុង​សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម​ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​ពួក​អ្នក​កីឡា​គ្រប់​ប្រភេទ​កាន់​តែ​សម្បូរ​ឡើង​រាល់​ថ្ងៃ ព្រោះ​មាន​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្តម​សីហនុ ជា​ព្រះ​បិតា​កីឡា​ជាតិ…។

បាលី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. បាលិ ឬ បាឡិ ; សំ. បាលិ ) ជួរព្រៃឬដងព្រៃ; ស្ពាន; របៀប; ភាសាមានរបៀប; ព្រះពុទ្ធវចនៈដែលជាគោលចារឹកនៃព្រះពុទ្ធសាសនា ។ គេច្រើនស្គាល់ថា ព្រះត្រៃបិដក ហៅថា បាលី ឬ បាឡី ។ ហៅតាមទម្លាប់ថា : ភាសាបាលី, រៀនបាលី, ចេះបាលី, និយាយបាលី, . . . ។

បាលិត

?ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា កូនកំព្រាជាអនីតិជន ដែលស្ថិតនៅក្រោមអាណាព្យាបាលនៃជនម្នាក់។

បារ៉ែន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស បារ៉ែន, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) ម៉ាណាម៉ា។

បារៀន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ស. បារ្យើន ឬ ប្រើ្យញ អ. ថ. បារៀន ឬ ប៉ៈរៀន, ប្រៀន) កុលបុត្តអ្នករៀនព្រះបរិយត្តិធម៌ ដែលបានដេញប្រយោគ (ប្រឡង) ជាប់ រាប់តាំងពីប្រយោគទី៣ឡើងទៅ ។
ឧទាហរណ៍៖ ពួកមហាបារៀន ( ប្រើចំពោះតែពួកបព្វជិត ) ។

បារី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ថ្នាំ​ដែល​មូរ​នឹង​ស្លឹក​ ឬ​នឹង​ក្រដាស​ជាដើម​សម្រាប់​ជក់…។

?ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ព្រះធុមវដ្ឋីុ, ព្រះស្រីសួង។

បារិជាត​ព្រឹក្ស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា.) ឈ្មោះ​ឈើ​របស់​ទេវតា​ក្នុង​ឋាន​ត្រៃត្រឹង្ស។

បារាំយ៉ត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ប៉ៈរាំយ្ចត អ. ថ. ប៉ៈរុ័មយ៉ត ) បារាំកំពូល ( ម. ព. បារាំកំពូល ផង ) ។

បារាំងសែស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. ហ្វ្រង្សេស៍, ហ្វ្រង្សែស (Français Française ) ដែលកើត, ដែលមាននៅប្រទេសឬដែនបារាំង; មនុស្សជាតិបារាំង, អ្នកស្រុកបារាំង
ឧទាហរណ៍៖ ចំណេះបារាំងសែស, ភាសាបារាំងសែស, អក្សរបារាំងសែស, ជាតិបារាំងសែស…។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បារ. ហ្វ្រង្សេស៍, ហ្វ្រង្សែស (Français Française ) ដែលកើត, ដែលមាននៅប្រទេសឬដែនបារាំង; មនុស្សជាតិបារាំង, អ្នកស្រុកបារាំង ។
ឧទាហរណ៍៖ ចំណេះ​បារាំង​សែស ភាសា​បារាំង​សែស អក្សរ​បារាំង​សែស ជាតិ​បារាំង​សែស…។

បារាំង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. ហ្វ្រង្សិ៍ France ) ឈ្មោះដែនឬប្រទេសរបស់បារាំងសែស : ប្រទេសបារាំង, របស់មកពីប្រទេសបារាំង ។ ខ្មែរយើងប្រើជាពាក្យហៅពួកមនុស្សជាតិបារាំងសែសទាំងអស់ថា បារាំង; ដែនទាំងមូលរបស់បារាំងសែស ក៏ហៅថា បារាំង; សម្ដីនិយាយដោយរួបរួមតាមទម្លាប់របស់ប្រជាជនជាតិខ្មែរខ្លះ, សូម្បីពួកមនុស្សអ្នកប្រទេសអឺរ៉ុបទាំងប៉ុន្មាន ក៏ហៅថា បារាំងៗ ដូចគ្នាទាំងអស់; អ្វីទាំងពួងដែលមានដើមកំណើតមកពីប្រទេសអឺរ៉ុបក៏ហៅថា បារាំងៗទាំងអស់, ដូចយ៉ាង អក្សរបារាំង, ខោបារាំង, ដំឡូងបារាំង, មាន់បារាំង ជាដើម ។ ខ្មែរបុរាណច្រើនហៅអ្វីៗដែលមកពីបរទេសថា . . . ទេស ដូចជា សំពត់ទេស ជាដើម ។

បារាំកំពូល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភ្នំយោង៤ជ្រុង ( ឬកាច់ជ្រុងក៏មានខ្លះ ) ពាសសំពត់ស, មានថ្នាក់ជាជាន់ៗ ( តាំងពី ៣ ជាន់ទៅដល់ ៩ ជាន់, ប្រើតាមបណ្ដាស័ក្តិនៃបុគ្គល ) មានរំភាយគ្រប់ថ្នាក់, មានកំពូល, ប្រើជារបស់រុងរឿងថ្លៃថ្លាក្នុងការតម្កល់សពធ្វើឈាបនកិច្ច ។

បារាំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រោង​លាត​មាន​ដំបូល​ស្មើ ប្រក់​ពាស​ផ្ទាំង​សំពត់ ឬ​ស្លឹក​ឈើ ប្រើ​ជា​របាំង​កម្ដៅ​ថ្ងៃ ឬ​សន្សើម​សម្រាប់​ជ្រក​បណ្ដោះអាសន្ន ក្នុង​វេលា​ធ្វើ​បុណ្យ ឬ​ធ្វើ​មង្គល​ការ​ជាដើម។

បារាស

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ឈ្លើយ គឺ (សត្វ) ដែល​ទើប​នឹង​ទាក់​ឬ​ចាប់​បាន​មក ផ្លាង​មិន​ទាន់​សាំង​នៅ​ឡើយ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដំរី​បារាស គោ​ព្រៃ​បារាស ឬ គោ​បារាស។ ពាក្យ​នេះ​សម​ជា​នឹង​យល់​ដោយ​ស្មាន​ថា​ជា​ភាសា​បាលី បារគឺ​មាន​សេចក្ដី​នឹក​ភ្នក​ទៅ​រក​តែ​ទី​កន្លែង​ឯ​នាយ​ដែល​ធ្លាប់​នៅ” ប៉ុន្តែ​មិន​ដែល​ប្រទះ​ឃើញ​មាន​ប្រើ​សោះ​ឡើយ។ ព. ប្រ. មនុស្ស​ដែល​ផ្លាង​មិន​ចុះ​ក្នុង​ឱវាទ​នៃ​អាណា​ព្យាបាល ក៏​ហៅ បារាស បាន​ដែរ។

                   ប្រើ​ជា ន. ក៏​បាន ។
ឧទាហរណ៍៖  ចង​បារាស​ភ្ជាប់​នឹង​ធ្នាក់ យក​ធ្នាក់​ទៅ​អន្ទង​បារាស។

បារាយណ៍ទឹកថ្លា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​បឹង​ធំ​មួយ វាល​ត្លេវ​ស្រឡះ​ស្អាត​ធេង ឥត​មាន​ស្មៅ ឬ​ចក​ត្រឹប​អ្វី​ឡើយ មាន​ទឹក​ថ្លា​ឈ្វេង​ជាប់​ជានិច្ច ឋិត​នៅ​ខាង​ឯ​លិច​នគរ​ធំ ក្នុង​ខែត្រ​សៀមរាប; បឹង​នេះ កាល​ពី​ដើម​គេ​ហៅ​ថា បារាយណ៍​ខាង​លិច ព្រោះ​មាន​បារាយណ៍​មួយ​ទៀត​នៅ​ខាង​កើត​នគរ​ធំ ជា​ទំនាប​រាក់​មិន​ដក់​ទឹក​ទេ គេ​ហៅ​ថា បារាយណ៍​ខាង​កើត ឬ​ហៅ​ម្យ៉ាង​ទៀត​ថា តដាក (សំ. តដាក តឌាក តាដាក; បា. តឡាក “ស្រះ​ធំ ឬ បឹង​ធំ”); លុះ​ត​យូរ​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ហៅ​ក្លាយ​ជា ប៉ដាក ឬ ប្រដាក។

បារាយណ៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បារាយណ ) ដំណើរទួទៅ, ពន្លឺ . . . ; ប្រទេសដែលវាលល្ហលេ្ហវធំធេង ។ ពាក្យនេះខ្មែរយើងប្រើជាឈ្មោះទី, តំបន់, ខែត្រ, ស្រុក ដែលវាលល្ហល្ហេវ ដូចយ៉ាង ស្រុកបារាយណ៍, បឹងបារាយណ៍, វាលបារាយណ៍ ជាដើម ។

បារាយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បារាយ ឬ បារាយណ ន. ) ដែលទួទៅ, ដែលសាយសុសសព្វទៅ; ខ្មែរយើងប្រើបានចំពោះតែភ្ជាប់ជាមួយនឹងពាក្យអាស្រូវ ។
ឧទាហរណ៍៖ អាស្រូវបារាយ គឺអាស្រូវកេរ្តិ៍ឈ្មោះសាយសុសសព្វទៅ ។

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ( សំ. បារាយ ឬ បារាយណ ន. ) ដែលទួទៅ, ដែលសាយសុសសព្វទៅ; ខ្មែរយើងប្រើបានចំពោះតែភ្ជាប់ជាមួយនឹងពាក្យអាស្រូវ ។
ឧទាហរណ៍៖ អាស្រូវបារាយ គឺអាស្រូវកេរ្តិ៍ឈ្មោះសាយសុសសព្វទៅ ។

បារាជិកាបត្តិ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា.) អាបត្តិ​បារាជិក ជា​ទោស​ធ្ងន់​របស់​ភិក្ខុ គឺ​អាបត្តិ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ភិក្ខុ​ចាញ់​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា មិន​អាច​នឹង​បួស​ក្នុង​ជាតិ​នេះ​បាន​ទៀត​ទេ។

បារាជិក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា.) ឈ្មោះ​អាបត្តិ​ពួក​មួយ​មាន​ទោស​ធ្ងន់​បំផុត សម្រាប់​ភិក្ខុ ឬ​ភិក្ខុនី​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា (ព. វិ. ពុ.)។

បារម្ភ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ប្រ + អារម្ភ > ប្រារម្ភ; បា. ប + អារម្ភ > បារម្ភ តែមិនសូវដែលប្រទះឃើញប្រើ, ប្រែថា “សេចក្ដីផ្តួចផ្តើម, ការផ្ដើម, ការនាំអាទិ៍”) ដំណើរនឹកថប់ឬនឹកព្រួយជាមុន ។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្ញុំ​មាន​បារម្ភ​ក្រែង​តែ​ការ​នុះ​នឹង​មិន​បាន​សម្រេច ។

                  ចួន​កាល​ប្រើ​ជា កិ. ក៏​មាន ។
ឧទាហរណ៍៖ អ្នក​កុំ​បារម្ភ​ឲ្យ​សោះ ការ​នុះ​មុខ​ជា​នឹង​សម្រេច​ជា​ប្រាកដ។

                  (ព. កា.) ។
ឧទាហរណ៍៖ អាពុក​បារម្ភ ក្រែង​កូន​មិន​ខំ ដូច​ពាក្យ​ប្ដេជ្ញា ហេតុ​នេះ​ចូរ​កូន​ឯង​ទាំងអស់​គ្នា កុំ​បាន​តែ​ថា ថា​ហើយ​ត្រូវ​ធ្វើ។ ការភ័យខ្លាចមិនដឹងមុខ ។

បារមី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) គុណជាតិដ៏ល្អដែលបុគ្គលគួរបំពេញ (ម. ព. ទសបារមី ផង) ។

បារទ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. បារត) ។

បារត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. បារត ឬ បារទ; បា. បារទ) ធាតុរាវមួយប្រភេទ សម្បុរស្រដៀងនឹងសំណ, កាលបើត្រូវកម្តៅក៏ក្លាយបាត់ក្លិននិងរសជាតិដើមមួយរំពេច; ហៅក្លាយជា បរត ឬ បរទ ក៏មាន ។

បារគូ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ) អ្នកដល់នូវត្រើយនៃវិទ្យា (ព្រាហ្មណ៍អ្នករៀនចេះចប់ត្រៃវេទ); អ្នកដល់នូវត្រើយគឺព្រះនិពា្វន ( ព្រះអរហន្ត ) ។ ពាក្យនេះ ខ្មែរយើងប្រើជាសម្តីហៅពួកព្រាហ្មណ៍អ្នកធ្វើរាជការក្នុងព្រះបរមរាជវាំង មានមុខក្រសួងខាងការចាំរក្សាថែទាំព្រះខ័នរាជ្យនិងទេវរូបផ្សេងៗ, ជាអ្នកសម្រេចកិច្ចដែលជាលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ តាមរាជប្រពៃណីនៃព្រះមហាក្សត្រិយ៍រៀងរាល់ព្រះអង្គក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ តាំងពីព្រេងនាយដរាបមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។
ឧទាហរណ៍៖ ពួក​បារគូ​ផ្លុំ​ស័ង្ខ​ថ្វាយ​ជយ​មង្គល។បារគូ​បុរោហិត គឺ​បារគូ​ជា​រាជ​បុរោហិត ឬ​ជា​រាជ​គ្រូ​ក្នុង​រជ្ជកាល​បុរាណ​ព្រេង​នាយ។

បារ

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា កាយ​យក​ចេញ។
ឧទាហរណ៍៖ បារ​អាចម៍​ដី។

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បិសាច​ដែល​បន្លាច​កូន​ក្មេង​ឲ្យ​មមាល​ឃើញ​អ្វី​ៗ​ដែល​គួរ​ខ្លាច។
ឧទាហរណ៍៖ បារ​បន្លាច។

បាយ​ស្រា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បាយ​ដែល​គេ​ដាំ​សម្រាប់​ធ្វើ​ស្រា​ដោយ​ដាក់​ដំបែ (មេ​ស្រា) ទុក​រហូត​ដំ​ចេញ​ទឹក ហៅ​ទឹក​ថូ ឬ​ថូ​ស្រា គេ​ចាក់​ទឹក​បន្ថែម​ទើប​យក​ទៅ​បិត​ចំហុយ​យក​ញើស​កើត​បាន​ជា​ជាតិ​ស្រា។ ន័យ​មួយ​ទៀត ជា​ឈ្មោះ​ខ្នុរ​មួយ​ប្រភេទ​មាន​សាច់​ជ្រាយ​ក៏​ហៅ​ថា ខ្នុរ​បាយ​ស្រា​ដែរ។

បាយ​ម៉ាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ម្សៅ​ ឬ​អង្ករ​ដំណើប​ដែល​រំងាស់​ឲ្យ​រលួយ​ស្អិត សម្រាប់​ប្រើ​ការ​លាប​បិទ​ក្រដាស​ជាដើម។

បាយ​ម៉ាត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ​តូច​មួយ​ប្រភេទ ស្លឹក​មាន​ក្លិន​ក្រអូប​ប្រហើរ; មាន ២ ប្រភេទ​គឺ បាយ​ម៉ាត​ស្រុក បាយ​ម៉ាត​ព្រៃ។

បាយ័ន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. បាយន “ការផឹកឬបៅ” ) ឈ្មោះប្រាសាទថ្មបុរាណមួយ ក្នុងកំពែងនគរធំ នៅក្នុងខែត្រសៀមរាប។ ពាក្យនេះប្រហែលជាកាលពីដើមហៅថា បយ៌ង្ក “បល័្លង្ក, ព្រះទែន” ( សំ. បយ៌ង្ក; បា.បល្លង្ក ) ក្លាយមកជា បញ្យង្ក ( ប័ញយង់ ) គឺប្រាសាទនុះជាទីតាំងបល្ល័ង្កតម្កល់ព្រះពុទ្ធរូបឬទេវរូបឬក៏ជាទីតម្កល់ព្រះទែនសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រិយ៍ឬបើពុំនោះជាទីតម្កល់ស្វេតច្ឆត្រសម្រាប់រាជ្យទេដឹង ?

បាយាស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. បាយស ឬ បាយាស ) ឈ្មោះបាយចម្អិនលាយនឹងទឹកដោះគោ ព្រមទាំងគ្រឿងផ្សំមានតម្លៃផ្សេងៗ; មាន២យ៉ាងគឺ សោទកបាយាស បាយាសមានទឹក (បាយាសទឹក), និរុទកបាយាស បាយាសឥតទឹក ( បាយាសគោក ) ។ ( ច្រើនមានប្រើតែនៅប្រទេសឥណ្ឌាសម័យបុរាណ ) ។

បាយាប

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អារក្សទឹកសម្រាប់ពួកនេសាទមច្ឆជាតិគោរព ។
ឧទាហរណ៍៖ សែនបាយាប ។

                 ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ ពួកត្រសេះ ។

បាយអគោម័យ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បាយ​អ​ដែល​យក​អាចម៍​គោ​ស្រស់​លាយ​នឹង​ដី​ដំបូក​នឹង​ចំបើង បូក​ជញ្ជាំង​ប្រដឹស​ ឬ​លញ់​លាន​បែន​បោក​ស្រូវ (ម. ព. គោម័យ ផង)។

បាយអ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចំណុះ​ធាតុ ២ យ៉ាង​គឺ កំបោរ ខ្សាច់​លាយ​នឹង​ទឹក សម្រាប់​បូក​ការ​ដែល​ធ្វើ​ដោយ​ឥដ្ឋ។

បាយឡុកបាយឡ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ល្បែង​សម្រាប់​ក្មេង​តូច​ៗ​លេង​ដណ្ដាំ​ស្ល ។
ឧទាហរណ៍៖ បាយ​ឡុក​បាយ​ឡ ជា​ល្បែង​សម្រាប់​ឲ្យ​ក្មេង​តូច​ៗ​ជាប់​ចិត្ត​ចំពោះ​ការ​ចេះ​ចម្អិន​អាហារ។ បាយឡបាយឡុក។

បាយឡី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កឹង ឬ​តូប​ធ្វើ​នៅ​កន្សៃ​ទូក​ថ្វែ ឬ​ទូក​ស្លា​ប៉ម។

បាយឡបាយឡុក

មានន័យថា ( ម. ព. បាយឡុកបាយឡ ) ។

បាយស្រី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​គ្រឿង​មង្គល​ការ​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​មាន​របៀប​ដាក់​បាយ​និង​ភោជនាហារ​ច្រើន​មុខ​ក្នុង​តៀប​ទាំង​គូ​ឆ្វេង​ស្ដាំ មាន​អ្នក​កាន់​ដាវ​រាំ​បើក​គ្រប​តៀប​ទាំង​នោះ ក្នុង​វេលា​ដែល​កូន​ប្រុស​ស្រី កំពុង​ក្រាប​ផ្ទឹម​គ្នា​ចង​ដៃ​សម្រេច​មង្គល​ការ ។
ឧទាហរណ៍៖  រាំ​បើក​បាយ​ស្រី (ម. ព. ជ័យ​សួស្ដិ៍ ក្នុង ព. ជ័យ ផង)។

បាយសី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កំណាត់​ដើម​ចេក​មាន​ដោត​ជើង​ដាក់​បញ្ឈរ​មាន​រមូរ​ស្លឹក​ចេក​សណ្ឋាន​ម្រាម​ដៃ​ដោត​ជា​ថ្នាក់​ៗ មាន ៣ ថ្នាក់ ឬ ៥ ថ្នាក់ ៧ ថ្នាក់ ៩ ថ្នាក់ មាន​ដោត​ផ្កា​លាយ​ចម្រុះ មាន​ដាក់​បាយ​ព្រលឹង​ឬ​លាជ; ដែល​ហៅ​ថា បាយសី គឺ​បាយ​ស្រី ឬ​បាយសិរី តម្កល់​ត្រង់​ខាង​លើ​កំពូល បែប​នេះ​ហៅ​ថា បាយសី​ធំ; មាន​បាយសី​មួយ​បែប​ទៀត គេ​មូរ​ស្លឹក​ចេក​សណ្ឋាន​ម្រាម​ដៃ​ដោត​ខ្ទាស់​ភ្ជាប់​គ្នា​ដាក់​គង​លើ​មាត់​ចាន ហៅ​ថា បាយសី ប៉ាកឆាម (ស. ប៉ាក​ជាម អ. ថ. ប៉ាកឆាម, ប៉ាក “មាត់” + ជាម “ចាន​ជាម” = មាត់​ចាន); បាយសី​ទាំង​នេះ សម្រាប់​ដាក់​តាំង​ជា​គ្រឿង​បូជា ឬ​ជា​លំអ​ក្នុង​ពិធី​ជា​មង្គល​ផ្សេង​ៗ (ប្រើ​តាម​សណ្ដាប់​ស្រុក​ចំពោះ​តែ​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​ការ​ចង់​ធ្វើ)។

បាយសិង្ឃាដក៍

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា. សឹឃាដក ឬ សិង្ឃាដក; សំ. ស្រិង្គាតក “ផ្លូវឬអ្វីៗដែលមានសណ្ឋានដូចជាផ្លែក្រចាប់, ផ្លូវបែក ៣ ឬ ផ្លូវបែក ៤, ផ្លូវត្រឡែងកែង”) ឈ្មោះដុំបាយតូចៗបួនដុំដែលដាក់ទើរលើមាត់ឆ្នាំងដាំថ្នាំរំងាប់រោគ ប្រើជាគ្រឿងប្រសិទ្ធីថ្នាំឆ្នាំងឲ្យពូកែ (ប្រើតាមតម្រាគ្រូថ្នាំ) ។ ព. ទ. បុ. បាយសិង្ឃាដក៍ ហ៊ានប្រមាថកន្ទោងចំ និយាយអំពីគេថាឲ្យមនុស្សអ្នកតូចទាបខ្សត់ខ្សោយដែលហ៊ានចូលដណ្តឹងកូនស្រីអ្នកមានយសស័ក្ដិធំឬអ្នកមានទ្រព្យធនច្រើន, ពុំនោះដែលហ៊ានប្រទូស្តតតាំងនឹងអ្នកទាំងនោះ, គេប្រៀបដូចជាបាយសិង្ឃាដក៍ជារបស់ថោកទាបជាងកន្ទោងចំដែលសម្រាប់ដាក់ក្នុងទីខ្ពស់ ទីរុងរឿង ដូច្នោះឯង ។

បាយរមាស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បាយរមាស ជាចុល្លព្រឹក្ស កម្ពស់ ២-៥ម ដុះក្នុងព្រៃស្រោង នៃប្រទេសកម្ពុជា លាវ​ និងវៀតណាមខាងត្បូង។ ស្លឹក ខ្ចីៗ និងផ្លែឆ្អិន ហើយអាចបរិភោគបាន។ ឈើអាចប្រើធ្វើបង្គោលរបង។

បាយម៉ាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ម្សៅ ឬអង្ករដំណើបដែលរំងាស់ឲ្យរលួយស្អិត សម្រាប់ប្រើការលាបបិទក្រដាសជាដើម ។

បាយម៉ាត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ស្លឹកមានក្លិនក្រអូបប្រហើរ; មាន២ប្រភេទគឺ បាយម៉ាតស្រុក, បាយម៉ាតព្រៃ ។
ចុល្លព្រឹក្សស្ទើរវារ​ ស្ទើរដុះត្រង់ កម្ពស់ ១-២ម ច្រើនមាននៅទីវាលនៃព្រៃទ្វីបអាស៊ីក្តៅ។ ស្លឹកគេឈ្លីឱ្យក្លិនក្អូពដូចកាបូ (Camphrier)។ នៅប្រទេសខ្មែរយើងនិយមយកស្លឹកសម្រាប់ស្ពុង ដើម្បីអាយបាត់វិលមុខឈឺក្បាល។ អ្នកស្រែខ្លះគេយកស្លឹកស្រស់ដាក់ក្នុងត្រចៀក បណ្តេញសត្វសង្កើចឱ្យទៅឆ្ងាយពីខ្លួន។ គ្រូថ្នាំតែងយកស្លឹកធ្វើឱសថផ្សេងៗទៀត សម្រាប់រំងាប់ជំងឺគ្រុន កើតរមាស់ កើតមុន ។ល។

បាយព្រលឹង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បាយ​ដំណើប​ដាក់​ក្នុង​ដូង​ខ្ចី ប្រើ​ក្នុង​ការ​មង្គល​កោរ​ជុក​ជាដើម​សម្រាប់​ឲ្យ​សាមី​ខ្លួន​អ្នក​ទទួល​មង្គល​បរិភោគ​ដោយ​សន្មត​ថា ចម្រើន​ព្រលឹង​ឲ្យ​មាន​សេចក្ដី​សុខ​យឺនយូរ (ធ្វើ​តាម​លទ្ធិ​ពា្រហ្មណ៍)។

បាយបៀង

?ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ពោល​ពាក្យ​បញ្ឆិត​បញ្ឆៀង​ឬ​ដៀមដាម ជន្ល​ជន្លេញ​ឲ្យ​អ្នក​ម្ខាង​ដឹង ឲ្យ​អន់​ចិត្ត។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយ​បាយ​បៀង​បញ្ឈឺ​ចិត្ត។

បាយបត្តបូរ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. បត្ត + បូរ; សំ. បាត្រ + បូរ ) បាយបំពេញបាត្រ ( បាយរាប់បាត្រ ) ឬបាយសម្រាប់បំពេញបាត្រ គឺបាយដែលទាយកគេទុកបម្រុងនឹងថែមក្រែងភិក្ខុសង្ឃខ្វះខាតឆាន់មិនគ្រាន់ ។ ហៅម្យ៉ាងថា បាយបិតបូរ “បាយសម្រាប់បំពេញផលឲ្យប្រេត” គឺបាយដែលទាយកប្រគេនភិក្ខុសង្ឃ ហើយឧទិ្ទសផលបុណ្យជូនទៅបុគ្គលដែលចែកឋានទៅកាន់បរលោកហើយ ។

បាយទា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បណ្ណង្គជាតិមួយប្រភេទ ដុះអណ្តែតទឹកមិនហូរ ជារុក្ខជាតិមួយដុះរហ័សណាស់ តែក្នុងមួយអាទិត្យអាចទ្វេទម្ងន់ពី ១ ទៅ ២ បាន។ បណ្ណង្គជាតិនេះជាអាហារសម្រាប់សត្វទា។ គេយកវាធ្វើជីស្រស់ក៏បានដែរ។

បាយត្រៀមឈ្មោល

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដើមនេះជាចុល្លព្រឹក្ស កម្ពស់ ១-៣ ម ដុះក្នុងព្រៃស្រោង នៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងកោះ Java ។ គ្រួខ្មែរយកស្លឹកត្រាំស្រាស ឲ្យនារីសម្រាលកូន ហើយផឹកជាថ្នាំកម្លាំង ។

បាយតម្រាំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បាយ​ដែល​ដាក់​ត្រាំ​ក្នុង​ទឹក​អស់ ១ យប់ ​ហើយ​លាយ​បរិភោគ​ក្នុង​វេលា​ព្រឹក រាប់​ថា​ជា​អាហារ​នាំ​ឲ្យ​ត្រជាក់​ស្រួល​ខ្លួន តាម​ទម្លាប់​អ្នក​ត្រូវ​ការ​ប្រើ។

បាយដំណើប, បន្លាស្អិត, សំប៉ុយ, សណ្តែកកំប៉ើយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វល្លិធំមានមែករឹង ដុះក្នុងព្រៃស្រោងនៃអាស៊ីផ្នែកក្តៅ។ ស្លឹកខ្ចី ធ្វើបន្លែ ឬរបោយបាន។ ផ្លៃសម្រាប់លាងសក់។ សំបកអាចស្ងោរជ្រលក់សំណាញ់។ ផ្លែគេប្រើជាថ្នាំច្រើនមុខណាស់ ដូចជា បូស, ស្រែង, ឃ្លង់។ គេផឹកទឹកត្រាំផ្លែ ធ្វើឲ្យលាមក ផ្លែជាគ្រឿងផ្សំថ្នាំសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺតម្រងទឹកនោម និងប្លោកនោម។ សាច់នៃគ្រាប់ ពេលប្រឡេះគ្រាប់ចោល ជាឱសថធ្វើឲ្យនោមច្រើន និងធ្វើឲ្យក្អួត។ គ្រាប់ ជាថ្នាំ គេប្រើសម្រាប់សម្រួលនៃការសម្រាលកូន។

បាយដំណើប (វល្លិ)

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ជាចុល្លព្រឹក្ស ជួនកាលជាវល្លិ មានបន្លាជាច្រើនវារឡើងដើមឈើជិ។ វល្លិបាយដំណើប ច្រើនដុះនៅជុំវិញទន្លេសាប ក្នុងវាលដីខ្សាច់ ដែលមានឧព្វេធទាប ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសសៀម។ ស្លឹកខ្ចីៗ អាចធ្វើបន្លែ ឬរបោយបាន។ មែកធាងគេរើសដុតជាឧស។

បាយដំណើប

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ស្មៅ​ដើម​រឹង មាន​គ្រាប់​ល្អិត បើ​ត្រូវ​ទឹក​ស្អិត​ជាប់​គ្នា។ ឈ្មោះ​ឈើ​តូច​មួយ​ប្រភេទ​មាន​បន្លា​សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​តម្ពក់ បើ​មុត​សាច់​មាន​ពិស​ចាប់​ពើត។

បាយគំទឹក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បាយ​ដែល​ក្ដាំង​នៅ​ជាប់​នឹង​បាត​ឆ្នាំង គេ​ចាក់​ទឹក​ត្រាំ​ក្នុង​ឆ្នាំង​ឲ្យ​រីក​ជ្រាយ​របើក​ចេញ​ពី​បាត​ឆ្នាំង អាច​កាយ​យក​បាន​ដោយ​ស្រួល។ បាយក្ដាំងគំទឹក។

បាយខុំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ល្បែង​មាន​រន្ធ ១០ ក្នុង​ឈើ​មាន​សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​ពង​ក្រពើ មាន​គ្រាប់ ៤២ ដាក់​ក្នុង​រន្ធ ហៅ​ថា ក្បាល​មឿង ឬ​ក្បាល​ជីមឿង ទាំង​ពីរ​ខាង ក្នុង ១ រន្ធ​ដាក់​គ្រាប់ ៥ (ជា ១០) រន្ធ​ជា​បរិវារ ៨ ទៀត​ក្នុង ១ រន្ធ​ៗ ដាក់​គ្រាប់​បួន​ៗ (ជា​៣២); ពួក​ក្មេង​ដែល​គ្មាន​ឈើ​ធ្វើ​ក្ដារ​បាយ​ខុំ​នោះ នាំ​គ្នា​ធ្វើ​រន្ធ​កាយ​លេង​ផ្ទាល់​នឹង​ដី។
ឧទាហរណ៍៖ ពួក​ក្មេង​លេង​បាយ​ខុំ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ។

បាយខុន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​បទ​ភ្លេង​ខ្មែរ​មួយ​មេ សម្រាប់​លេង​ក្នុង​មង្គល​ការ​អាពាហ៍​ពិពាហ៍ គឺ​លេង​នៅ​វេលា​ដែល​កូន​ប្រុស​ស្រី​ក្រាប​ផ្ទឹម​គ្នា​ឲ្យ​ពួក​ញាតិ​ចង​ដៃ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្លេង​បាយ​ខុន ឬ​ភ្លេង​បាយ​ខុន​ចង​ដៃ។

បាយក្អែក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ក្ដារ​បណ្ដុះ​ជា​រាន​នៅ​ត្រង់​កន្សៃ​ទូក​ធំ​ៗ ឬ​រាន​ដែល​ធ្វើ​នៅ​ត្រង់​ពាក់​កណ្ដាល់​ដង​ទង់​ធំ​ៗ​ខ្ពស់​ៗ។

បាយក្រៀមញី

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះចុល្លព្រឹក្សម្យ៉ាង កំពស់ 2-6ម ដុះលើដីវាលនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន។ ផ្លែបរិភោគបាន។ សំបកសម្រាប់ធ្វើចំណងផ្សេងៗ។

បាយក្រៀម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បាយ​ដែល​ហាល​ស្ងួត​ក្រៀម។ ឈ្មោះ​ថ្ម​ក្រួស​សម្បុរ​ក្រហម​ជាំ កើត​មាន​នៅ​ក្នុង​ដី​ដោយ​អន្លើ​ៗ សាច់​ផុយ​ងាយ​វាយ​សំពង​បំបែក​ក៏​មាន សាច់​រឹង​ស្រួយ​ក៏​មាន សាច់​រឹង​ក្ដាំង​ជា​ដុំ​ធំ​ៗ​ក៏​មាន។
ឧទាហរណ៍៖ ថ្ម​បាយ​ក្រៀម។

                  គុម្ពព្រឹក្សស្ទើវារ កំពស់ ១ម ដុះក្នុងព្រៃស្រោងប្រទេសឥណ្ឌា សេរីលង្កា និងឥណ្ឌូចិន។ គ្រូថ្នាំបុរាណយកឫស ធ្វើថ្នាំរម្ងាប់រោគបូសទ្រនិច។

បាយក្រញេញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. បាយក្រញិញ ) ។

បាយក្រញិញ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ឈើ​តូច​មួយ​ប្រភេទ។ បាយក្រញេញ។

បាយក្តាំង-បាយក្រៀម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សម្យ៉ាង មានកម្ពស់១-២ម ដុះក្រោមឈើធំៗក្នុងព្រៃក្រាស់នៃប្រទេសឥណ្ឌា និងឥណ្ឌូចិន។ ពេលខ្លះគេដាំជាលម្អ ដោយផ្កាពណ៌ក្រហម។ គេស្ងោរឫសផឹកដើម្បីរំងាប់រោគចុកពោះ។

បាយក្ដាំងធំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះចុល្លព្រឹក្ស កម្ពស់ ១-៤ម ដុះក្រោមម្លប់ឈើធំៗ ក្នងព្រៃក្រាស់នៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងលើកោះ Andamanពេលខ្លះ ជាដំណាំលំអសួន ផ្កាមានពណ៌ស ។ ឫសវាសម្រាប់ឆុងផឹកចាងថ្នាំលើកកម្លាំង ។

បាយក្ដាំងគំទឹក

មានន័យថា ( ម. ព. បាយគំទឹក ) ។

បាយក្ដាំង

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បាយ​ដែល​ក្ដាំង​ជាប់​នៅ​បាត​ឆ្នាំង បាត​ខ្ទះ មាន​ក្លិន​ឆ្ងុយ។ ឈ្មោះ​ឈើ​តូច​មួយ​ពួក ដើម​ទន់​ផ្កា​ក្រហម​ក្រមៅ​ក៏​មាន ក្រហម​ព្រឿង​ៗ​ក៏​មាន ទ្រង់ទ្រាយ​ស្រដៀង​នឹង​បន្ទះ​បាយ​ក្ដាំង​តូច​ៗ។ ក្ដាំងបាយ។
ម្រើម​ព្រះ​យ៉ាង​តូច ខ្លួន​សំប៉ែត។

បាយកក

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បាយ​ដែល​សល់​កក​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំង រំលង​ពេល ។
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ី​បាយ​កក​ស្រូប​ទឹក។

                  ចុល្លព្រឹក្សម៉្យាងកម្ពស់ពី ១ -២ ម ដុះក្នុងព្រៃមាត់សមុទ្រខ្មែរ និងវៀតណាម។
ឧទាហរណ៍៖ គេចូលចិត្តបរិភោគផ្លែបាយកកណាស់។

បាយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភោជនាហារ​ដែល​ចម្អិន​ដោយ​អង្ករ​ស្ងោរ​រំងាស់​ហើយ​សម្រិត ឬ​សង្កត់​យក​ទឹក​ចេញ​រួច​ផ្ងំ​ឲ្យ​ងំ :
ឧទាហរណ៍៖ បាយ​ខ្សាយ បាយ​ដំណើប ។ បរិភោគ​បាយ ពីសា​បាយ ហូប​បាយ ទទួល​ទាន​បាយ អាស្រ័យ​បាយ ស៊ី​បាយ ជា​ពាក្យ​ហៅ​ដោយ​សរុប​រួម​ការ​បរិភោគ​ភោជនាហារ​មាន​បាយ​ជាដើម ក្នុង​វេលា​មួយ​តាម​ពេល​កំណត ។ ដាំ​បាយគឺ​ចម្អិន​បាយ : ដាំ​បាយ ត្រូវ​ដាក់​អង្ករ​និង​ទឹក​លៃ​ស្មាន​ឲ្យ​ល្មម កុំ​ផាត់​ទឹក​បាយ​ចោល​ព្រោះ​ការ​ផាត់​បាយ​នាំ​ឲ្យ​បាយ​មាន​ឱជារស​ខ្សោយ (ពាក្យ​ទំនើប​ថា នាំ​ឲ្យ​ខូច​វីតាមីន)។ ម. ព. វីតាមីន ទៀត​ផង។ បាយ នេះ​ជា ន. ប៉ុន្តែ​ខ្មែរ​យើង​ប្រើ​ក្នុង​អត្ថន័យ​សាមញ្ញ​ជា កិ. ថា បរិភោគ ស៊ី ដោយ​រួបរួម​ជា​ការ​បរិភោគ​ភោជនាហារ​ក្នុង​ពេល, ច្រើន​និយាយ​ដោយ​ខ្លី​ថា : អ្នក​ទាំងអស់​គ្នា បាយ​ហើយ​ឬ​នៅ ? ទៅ​បាយ​ឯណា ?; ម៍​បាយ​ជាមួយ​គ្នា ! ។ល។

?ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ព្រះក្រយាស្ងោយ ។

បាម៉ាកូ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ម៉ាលី។

បាមោជ្ជ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. ប្រាមោទ្យ ) សេចក្ដីរីករាយ, សេចក្ដីពេញចិត្តខ្លាំង ។
ឧទាហរណ៍៖ មាន​បីតិ​បាមោជ្ជ​ពន់ពេក។

បាមោក្ខ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា.; សំ. ប្រមុខ្យ ) ដែលជាប្រធាន, ជាមេ, ជាអ្នកនាំមុខ, ជាអ្នកនាំអាទិ៍ ( ប្រើជា ប្រមុខ្យ ( ប្រមុខ ) ក៏បាន ) ។

បាភ្នំ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ខែត្រ​មួយ​ក្នុង​កម្ពុជ​រដ្ឋ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​តាំង​ជា​ស្រុក ហៅ​ថា ស្រុក​បាភ្នំ នៅ​ក្នុង​ខែត្រ​ព្រៃវែង។

បាពួន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះ​ប្រាសាទ​ថ្ម​បុរាណ​មួយ​នៅ​ក្នុង​កំពែង​នគរ​ធំ ក្នុង​ខែត្រ​សៀមរាប; តាម​ឈ្មោះ​ដើម​ថា ហេមាទ្រិ “ភ្នំ​មាស” (ម. ព. នេះ​ទៀត​ផង)។

បាបាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ស្វាស៊ីឡង់។

បាបាដុស

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស បាបាដុស, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) ព្រីដថោន។

បាបា

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ផលកើតពីអាស៊ីទស្រោចលើសាច់គោចិញ្ច្រាំ​ ។
ផលកើតពីអាស៊ីទស្រោចលើសាច់គោចិញ្ច្រាំ​ ។

បាបមិត្រ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. បាបមិត្ត ) ។

បាបមិត្ត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា. ឬ សំ.) មិត្រអាក្រក់ គឺមិត្រដែលនាំឲ្យខូចខាតប្រយោជន៍, នាំឲ្យមានសេចក្ដីវិនាសផ្សេងៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ កុំសេពគប់នឹងបាបមិត្ត ។ ព. ផ្ទ. កល្យាណមិត្ត ។

បាបធម៌

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. បាបធម្ម ) ធម៌លាមក, អាក្រក់ គឺសភាវៈដែលជាជំនួយចិត្ត នាំចិត្តឲ្យហ៊ានធ្វើអំពើអាក្រក់ ដូចយ៉ាងសេចក្តីច្រណែនឈ្នានីស, ឥតអៀនខ្មាស ឥតរាងរអាទៅរកអំពើអាក្រក់ ជាដើម ។
សភាវៈជាជំនួយចិត្ត ដែលប្រទាញទៅរកតែអំពើអាក្រក់ ឥតអៀនខ្មាស ។

បាបចិត្ត

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. បា.) ចិត្តបាប គឺចិត្តលាមក, អាក្រក់ ។

បាបគ្រោះ

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បាបគ្រហ; បា. បាបគ្គហ ) គ្រោះអាក្រក់, គ្រោះកាច ។ ព. ផ្ទ. សោមគ្រោះ ។

បាបកម្ម

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. បាបកម៌ន៑ ) អំពើអាក្រក់ ។ ព. ផ្ទ. បុញ្ញកម្ម ។

បាប

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អំពើ​លាមក អាក្រក់ ពុំ​ប្រសើរ ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើ​បាប បាន​បាប ខ្លាច​បាប។

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា (សំ. បា.) ដែលលាមក, អាក្រក់, ពុំប្រសើរ ។
ឧទាហរណ៍៖ ចិត្ត​បាប អំពើ​បាប។

បានីយៈ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា. ) ដែលគេគប្បីផឹក, ដែលគួរផឹកបាន, ដែលសម្រាប់ផឹក ។ ន. ទឹកដែលគួរផឹកបាន, ទឹកសម្រាប់ផឹក។ បានីយដ្ឋាន (ប៉ាន៉ីយ៉ាត់-ឋាន) ផ្ទះឬទីកន្លែងនៃគ្រឿងផឹក, ទីលក់គ្រឿងផឹកផ្សេងៗ។

បានីយដ្ឋាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កន្លែងលក់គ្រឿងភេសជ្ជៈ ដែលមនុស្សច្រើនតែឈរផឹកនៅតុវែង ។

បានីយ-ភោជនីយដ្ឋាន

?ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បានីយដ្ឋានដែលមានលក់ម្ហូបចំណីផង ដូចយ៉ាង ផ្ទះដុងគីង នៅវិថីព្រះអង្គឌួង ។

បានីយ

?ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា (បា.) ដែល​គេ​គប្បី​ផឹក ដែល​គួរ​ផឹក​បាន ដែល​សម្រាប់​ផឹក។
?ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា ទឹក​ដែល​គួរ​ផឹក​បាន ទឹក​សម្រាប់​ផឹក។ បានីយដ្ឋាន (ប៉ាន៉ីយ៉ាត់-ឋាន) ផ្ទះ​ ឬ​ទី​កន្លែង​នៃ​គ្រឿង​ផឹក ទី​លក់​គ្រឿង​ផឹក​ផ្សេង​ៗ។